06/08/2026
گەشەی ئابوری لە نێوان دوکانێکی سەری کۆڵان و تاوەری بازرگانی
🔻 نەبیل چەخماخچی لە بازاڕی قەیسەری و خاڵە سامانی پینەچی لە جادەی مەولەی
🔻 ئەو بزنسانە سەرکەوتووترن کە خۆیان لەگەڵ گوزەرانی كۆمەڵگا دەگونجێنن
لە هەرێمی کوردستان لە ماوەی ١١ ساڵی ڕبردوودا بە هۆکارەکانی دواکەوتنی مووچە و ناسەقامگیری سیاسی و نەبوونی هەلی کار(بەتایبەت لە قەزا وناحیەکان) وایکردووە هێزی کڕین لە لای هاوڵاتیان بە شێوەیەکی بەرچاو کەم بێت. هەروەها وایکردووە بیرکردنەوەی کڕیارش بگۆڕێت کە لە کڕینی کەلوپەلی زیادەوە بۆ کڕینی پێداویستییە بنەڕەتیەکان و . ئەمانە وایکردووە بزنسە بچووک و مامناوەندەکان لە قۆناغێکی سەختی کڕین وفرۆشتندا بن، وە لێشیان دیارنیە ئەم دۆخە چاك دەبێت یان نا واتا نازانن بزنسەکەیان دایخەن یان بەردەوامبن، وە بەشێك لە بزنسەکان بەرگەیان نەگرت و داخران! وە بەشێك لە بزنسەكان لقەكانیان و كارمەندیان كەم كردەوە.
یەکێک لە تێڕوانینی باوی دەسەڵاتداران و بڕیار بەدەستان ئەوەیە کە گەشەی ئابووری و ئابوری بەهێز لە بزنسە گەورەکان و دروستبوونی سیتی و بینا دەبینن، بەڵام لە ڕاستیدا بنەمای هەر ئابوورییەکی بەهێز بریتییە لە هەزاران بزنسی بچووک و مامناوەند، واتا لە دوکانێکی سەری کۆڵان تاکو بازاڕی شێخەڵا و دارەسوتاوەکە ڕۆڵی گەورەیان هەیە لە گەشەی ئابوری، چونكە بەرهەم و خزمەتگوزاری ئەو بزنسە بچوكانە بەقەدەر گیرفانی زۆربەی كۆمەڵگای كوردیە، جگە لەوەش بزنسە بچووكەكان جۆراوجۆرن کە تەواوی پێداویستیەکانی خەڵک دابین دەکەن، هەروەها بزنسە بچووكەكان هەزاران هەلی کاری جۆراوجۆریان دروست كردوە بۆ کۆمەڵگا هەر لە شاگردێکەوە کە سوپانەی ژمارە ١٠ بۆ وەستاکەی دێنێ تاکو بەڕێوەبەری جێبەجێکار لە كۆمپانیایەکی قەبارە مامناوەند، ئاخر بزنس/کۆمپانیا گەورەکان کەی شاگرد وەردەگرن! ئەگەر دوکانێکی بازاڕی دەروازە لە ڕانیە و بازای چەلێ لە دهۆک نەبێ.
لەلایەكی تریشەوە بزنسە بچووكەكان جووڵەی بازرگانی بەزیندووی دەهێڵنەوە بە هۆکاری ئەوەی بڕی پارەی مامەڵەیان سنوردارە وە پارە زیاتر لە ناوخۆ و لەناو دەستان دەهێڵنەوە. بەپێچەوانەوە سەرمایە و قازانجی کۆمپانیا گەورەکان زۆرجار تەنها بۆ کەسێک یان چەند کەسێکی سنووردارە و بە حساب بانکێک قازانج و مایەی دەبرێتە دەرەوە.
بۆیە لە دۆخی ئابوری لەم شێوەیەدا، پێویستە لەسەر بزنسە بچوک ومامناوەندەکان قازانجی زۆر کەم بخەنە سەری کاڵا و خزمەتگوزاریەکان لە پێناو بەردەوامیدان بە فرۆشتن و هەبوونی پارەی کاش لە چەکمەجەکانیان. بزنسەكان دەتوانن لەم دۆخە "کە کەس لێی دیار نیە کەی چاک دەبێت" کڕیار و فرۆشتن بهێڵنەوە لە ڕێگەی وەرگرتنی قازانجی زۆر کەم هەڵبەتە ئەم ستراتیژیە بڕ و رێژەی فرۆشتن زیاتر دەکات، لە دۆخێكی وەها کڕیار بەدوای هەرزانترین نرخ دەگەڕێ.
سەرکەوتنی بزنس تەنها بە قازانجی ئەمڕۆ ناپێورێت، بەڵکو بە توانای مانەوە لە بازاڕ وپاراستنی کڕیار و متمانە بۆ ساڵانی داهاتوو پێوانە دەکرێت. لە بازاڕی ئێستای کوردستان ئەو بزنسانە سەرکەوتووترن کە بیر لە پاڵپشتی كۆمەڵایەتی دەکەنەوە و خۆیان لەگەڵ گوزەرانی كۆمەڵگا دەگونجێنن، نەک تەنها لە قازانجی زۆری ڕۆژانە. ئەو بزنسەی بتوانێت ئەم قۆناغە تێپەڕێنێت سبەینێ بە بەهێزی لە بازاڕ دەردەکەوێت.
بۆیە دەکرێ بڵین گەشەی ئابووری لە بزنسە بچووکەکانەوە دەست پێدەکات، ئەگەر بمانەوێ بەڕوونی بزانین ئابوری هەرێمی کوردستان گەشەی کردووە و بەهێزە یان نا، دەبێ بچین لە (نەبیل چەخماخچی) لە بازاڕی قەیسەری بپرسین کە بازاڕت چۆنە؟ وە ئەگەر بمانەوێ بزانین تا چەند گیرفانی خەڵک گەرم و گوڕە، دەبێ لە (خاڵە سامانی پینەچی) لە جادەی مەولەی بپرسین کە ڕۆژانە چەند خەڵک پێڵاوەکانیان پینە دەکەن.
ڕاوێژ صابر
Economic Development Between a Corner Store and Commercial Tower
