Antikva ehf

29/03/2026

Á Iðunnarstöðum í Borgarbyggð skráðum við 28 fornleifar. Jarðarinnar er fyrst getið á síðari hluta 16. aldar og hefur því verið í byggð að minnsta kosti um 450 ára skeið og líklega lengur. Í bæjartúninu er stór bæjarhóll með tóft síðasta bæjarins, fjósi, matjurtagarði og fleiri byggingum. Einnig voru skráð ýmis útihús, stekkur, mógrafir og vörður á svæðinu.

Sjá nánar í skýrslu: https://rafhladan.is/handle/10802/35224

17/03/2026

Við fórum á jörðina Heiði í Mýrdalshreppi og skráðum fornleifar á svæði þar sem skógrækt er fyrirhuguð. Heimildir eru um byggð í Heiði eða Stóru-Heiði allt frá 14. öld og frá henni byggðist hjáleigan Litla-Heiði. Frá fornu fari hefur verið selstaða frá Heiði og þar eru fornlegar minjar um svokallað Kárasel.

Einnig skráðum við eyðibýlið Kárahólma eða Kárhólma sem var byggt tímabilið 1844 til 1896. Þar er nánast ósnortin minjaheild sem gefur mynd af búskaparháttum alþýðukots á síðari hluta 19. aldar.
Í túninu eru bæjartóft, matjurtagarður, aðhöld, traðir og útihús.

Sumar tóftirnar eru fornlegar og gætu verið af seljum frá því fyrir tíma býlisins. Hugsanlega hefur Kárasel á tímabili verið staðsett þar sem býlið Kárahólmi reis síðar enda benda nafnalíkindin til tengsla.

Nánari upplýsingar í skýrslu:
https://rafhladan.is/handle/10802/35311

09/03/2026

Við höfum skráð 135 fornleifar á Ljárskógafjalli í Dölum og innan skráningarsvæðisins voru tvö sel.

Ljárskógar hinir fornu byggðust líklega þegar um landnám og þar var seljabúskapur stundaður öldum saman. Vitað er um þrjú sel á jörðinni en sá háttur var hafður á að hefja snemma sumars dvöl í Neðstaseli sem var næst bæ, síðan flytja til Miðsels eða Ljárskógasels sem var lengra frá og loks um hásumar að staðnæmast í Fremstaseli sem var afskekktast en þar voru landskostir bestir.

Ljárskógasel þróaðist frá seli með árstíðabundinni búsetu yfir í bújörð sem var rekin 1833−1927. Síðustu áratugina var þar tvíbýli. Minjar á svæðinu tengjast seljunum tveimur og búskapnum á býlinu en einnig réttum og samgöngum í byggðarlaginu.

Nánari upplýsingar í skýrslu
Rúna K. Tetzschner og Ragnheiður Traustadóttir. 2025. Ljárskógafjall: Fornleifaskráning vegna skógræktar. Antikva ehf.

20/09/2025

Antikva fékk styrk úr Fornminjasjóði fyrir verkefnið „Milli hrauns og brims: Fornleifarannsókn í landi Hrauns í Grindavík“. Markmiðið er að skrá og mæla allar minjar á Hrauni, skoða bæjarhól og kanna hvort þar hafi verið kirkja eða bænhús og kirkjugarður. Komi aftur til eldgoss sem rennur í átt að Hrauni stafar svæðinu af því veruleg hætta og gæti hraun runnið yfir það, auk þess sem landbrot er mikið. Rannsóknin er því brýn og veitir einstakt tækifæri til að safna gögnum um sögu bæjarins og hjáleigubyggðarinnar á svæðinu og greina áhrif eldsvirkni á búsetu og samfélag.

https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-09-20-oskulag-stadfestir-ad-buid-var-a-hrauni-fyrir-1226-og-fornleifafraedingur-segir-brynt-ad-rannsaka-betur-453836?fbclid=IwY2xjawM7dwVleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETA4R0R4Zk1Rb21DdTZIaW15AR5BBsr8ic5Mc8wpFrYzAj_SGxjVf0VNL8-x-bzk7qjMk_0Qw3FhTEavcYaL9Q_aem_GTwc-foqOWDefIZlO1paVg

Búseta var á jörðinni Hrauni við Grindavík, ný rannsókn leðir það í ljós. Fornleifafræðingur segir mikilvægt að rannsaka frekar því hætta sé á að hraun renni yfir.

12/07/2024

Starfsmenn hjá Antikva eru farnir af stað í Firði á Seyðisfirði.

https://www.facebook.com/Antikvaehf/posts/pfbid02U4jmokc5Y9DwHPNjbC1bJf88joX8j4GyzQJ8pi2KS8NttkhtYx426b1iqUdXd8Wxl?notif_id=1720805820195356¬if_t=feedback_reaction_generic&ref=notif

27/05/2024

Antikva hefur að undanförnu staðið fyrir fornleifarannsókn á Bessastöðum.

Þegar ráðist var í umbætur á aðgengi að kirkjunni á Bessastöðum, reyndust mannabein í jörðu hvar sem stungið var niður skóflu. Hundruðir beinagrinda hvíla í jörðinni við bæinn. Ekki aðeins undir þeim fáu legsteinum sem sjá má í kirkjugarðinum. Sumar þeirra hafa gægst upp á yfirborðið að undanförnu. Leikarinn og arkitektinn Þorsteinn Gunnarsson segir frá þessari stórmerkilegu kirkju og Hermann Jakob Hjartarson fornleifafræðingur á vegum Antikva segir frá beinagrindunum sem hann gróf upp.

Þóra Tómasdóttir talaði við þá.

Daglegur fréttaskýringaþáttur sem varpar nýju ljósi á það sem efst er á baugi og stundum það sem verðskuldar meiri athygli.

07/05/2024

Uppgröftur Antikva á Bessastöðum

Tvær beinagrindur og byssukúlur eru á meðal þess sem hefur fundist við framkvæmdir við Bessastaði. Fornleifafræðingur segir aðra beinagrindina mögulega tilheyra konu sem dó úr ástarsorg.

29/03/2024

Fornleifafræðingar frá Antikva eru að grafa þessa dagana við Bessastaðakirkju.

Fornleifafræðingar hafa fundið grafhýsi við Bessastaðakirkju og í því tvær grafir frá því fyrir um 250 árum. Talið er að þar hvíli stiftamtmannsfrúin og dóttir hennar.

30/11/2023

Fornleifaskráning í bæjarstæði Skóga • Archaeological field survey in Skógar farmsite (english below)
Antikva skráði nýlega minjar í gamla bæjartúninu að Skógum á Fellsströnd. Á bæjarhólnum stendur nú steinsteypt íbúðarhús sem byggt hefur verið yfir eldri torfbæ og aftan við húsið trónir myndarleg steypt vindrafstöð. Önnur hús svo sem búr, skemma, fjós, haughús, hlaða og fleiri eru að mestu hlaðin úr torfi og grjóti.

Torfhúsin mynda augljóslega eldri hlutann í þessum bæjarhúsaklasa en íbúðarhúsið hefur verið endurnýjað með steinsteypu eftir 1944 og vindrafstöðin sennilega reist á sama tíma. Steyptu mannvirkin teljast formlega séð ekki til fornleifa en þau eru sambyggð eldri bæjarhúsum og því órofa hluti af heildinni sem hefur mikið minjagildi sem slík.

Gömlu bæjarhúsin að Skógum eru vel varðveitt og skemmtilegur minnisvarði um þann tíma þegar nýtt byggingarefni, steinsteypa, var tekið í notkun og nýtt með þeim eldri, torfi og grjóti.

Heimildir eru um ábúð að Skógum síðan á 14. öld þannig að eldri minjar leynast kannski undir uppistandandi húsum og tóftum. Á bæjarhlaðinu framan við húsin má greina leifar tófta sem hafa verið sléttaðar og gætu verið frá eldra byggingastigi.
---
Recently we surveyed archaeological remains at the old farmyard Skógar on Fellsströnd, West-Iceland, concentrating on remains visible on the surface. On the farm site hill there is now a concrete residential building, built over an older turf farm, and behind the building is an old power station. Other buildings, such as the food store and animal houses, are mostly made of turf and stones.

The turf houses are obviously the older part of the farm buildings, but the residential building has been renewed after 1944 and the power station was probably built at the same time. The newer structures form an interesting whole with the older ones. The old farmhouses are well preserved and typical for the time when a new building material, concrete, was first put into use in Iceland and used with the older ones, turf and stones.

There are written records of Skógar since the 14th century, so older remains may be hidden beneath the surface. In front of the houses ruins that have been leveled out can be vaguely discerned, possibly from an earlier building stage.

© Antikva ehf.

26/10/2023

Við skráðum fornleifar á jörðinni Tungu við Sogið í Grafningi. Tungu er fyrst getið í heimildum árið 1545 þannig að þar hefur verið byggð í að minnsta kosti 500 ár. Tunga hélst í ábúð fram á fyrri hluta 20. aldar en var eftir það nytjuð frá Bíldsfelli.

Bæjartúnið hefur haldist lítið breytt síðustu hundrað ár og er þar varðveitt skemmtileg minjaheild frá fyrri tíð. Á yfirborði sjást tóftir síðasta bæjarins, fjárhúsa og hlöðu, hesthúss, gamall matjurtagarður, traðir, túngarður og fleira. Þessar minjar eru frá síðasta ábúðartímanum en eru þó svo gamlar að þær teljast fornleifar og má ætla að undir þeim sumum leynist eldri minjar.

Norðan túnsins er auk þess merkilegur gamall tóftarhóll, Grænuborgir eða Grænutóftir, þar sem hefur verið fjárborg eða mögulega lítið býli.

© Antikva ehf.

Tunga - Bíldsfell, South-Iceland. From some of the archaeological research of Antikva ehf. Registration of remains visible on the surface or known from written sources.