13/01/2023
ប្រៀបធៀបកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ថៃ និងវៀតណាម
1 - កម្ពុជា
ជាងពីរទស្សវត្សរ៍មុនកូវីដ-19 វាយលុកក្នុងឆ្នាំ 2020 កំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមានការលូតលាស់ច្រើន។ កម្ពុជាបានឈានទៅជាប្រទេសចំណូលមធ្យមកម្រិតទាបនៅក្នុងឆ្នាំ 2015 ហើយបានបន្តដំណើរដើម្បីក្លាយជាប្រទេសចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់នៅឆ្នាំ 2030ទៀត។ ដោយសារតែការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ និងការរីកចម្រើនលើវិស័យទេសចរណ៍ សេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជាបានកើនឡើងក្នុងអត្រាប្រចាំឆ្នាំជាមធ្យម 7.7 ភាគរយនៅចន្លោះឆ្នាំ 1998 និង 2019 ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់លឿនបំផុតក្នុងពិភពលោក។
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមានសន្ទុះឡើងវិញក្រោយពីរងផលប៉ះពាល់ពីកូវីត-19 ប៉ុន្តែការលូតលាស់មិនទាន់មានតុល្យភាពនៅឡើយ។ វិស័យសំខាន់ៗដែលជម្រុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាដូចជាវិស័យកសិកម្ម និងកម្មន្តសាល (manufacturing) បានងើបឡើងវិញទាំងស្រុង។ ដោយឡែកវិស័យទេសចរណ៍ សំណង់ និងអចលនទ្រព្យស្ថិតនៅក្នុងកម្រិតទាបនៅឡើយ។ ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) នៅតែរងផលប៉ះពាល់ដោយសារគោលនយោបាយគ្មាន COVID-19 របស់ចិន ដែលជាប្រភពវិនិយោគធំសម្រាប់កម្ពុជា។ សេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកើនឡើងប្រហែល 6.2% នៅឆ្នាំ 2023 ដោយសារច្បាប់វិនិយោគថ្មី និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីដែលនឹងជួយជំរុញអោយមានការវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្មបន្ថែម។
2 - ថៃ
ក្នុងរយៈពេល 4 ទស្សវត្សចុងក្រោយនេះ ប្រទេសថៃមានការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច ដោយផ្លាស់ប្តូរពីប្រទេសដែលមានចំណូលទាបទៅជាប្រទេសដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលតិចជាងមួយជំនាន់ប៉ុណ្ណោះ។ ប្រទេសថៃបានក្លាយជាគំរូសេដ្ឋកិច្ចដែលជោគជ័យមួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ និងកំណើនដ៏រឹងមាំប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ប៉ុន្តែកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសថៃ ហាក់ដូចជាមានការថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដោយសារការជាប់គាំងនៃផលិតភាពក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងទៅនេះ។ ការវិនិយោគឯកជនបានធ្លាក់ចុះពីជាង 40% ក្នុងឆ្នាំ 1997 មកត្រឹម 16.9% នៃGDPក្នុងឆ្នាំ 2019។ ការបម្លែងធនធានពីកសិកម្មទៅជាឧស្សាហកម្មហាក់បីដូចជាមិនរលូនដូចកាលពីមុននោះឡើយ។ វិស័យកម្មន្តសាល (manufacturing) កើនឡើងក្នុងកម្រិតតិចតួច ហើយក៏ប្រឈមមុខនឹងការប្រកួតប្រជែងកាន់តែខ្លាំងពីប្រទេសជិតខាងក្នុងតំបន់។ វិស័យទេសចរណ៍ ដែលជាផ្នែកសំខាន់របស់សេដ្ឋកិច្ចក៏មិនបង្ហាញសញ្ញាងើបឡើងវិញខ្លាំងនោះដែរ។
បើយោងតាមអ្នកឃ្លាំមើលសេដ្ឋកិច្ចថៃ GDPបានកើនឡើងតិចតួចចាប់តាំងពីការរាតត្បាតនៃជម្ងឺ COVID-19 ក្នុងឆ្នាំ 2021 តែសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅតែទាបជាងកម្រិតមុនការរាតត្បាតនៅក្នុងត្រីមាសទីមួយនៃឆ្នាំ 2022។ សេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកើនឡើង 2.8% ក្នុងឆ្នាំ 2022 មួយភាគរយទាបជាងការរំពឹងទុកនៅក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ 2021 ប៉ុន្តែការងើបឡើងវិញនឹងកាន់តែប្រសើរក្នុងរយៈពេលមធ្យម។
3 - ប្រទេសវៀតណាម
ប្រទេសវៀតណាមតែងតែជាគំរូនៃការអភិវឌ្ឍដែលជោគជ័យ។ កំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើមនៃគោលនយោបាយឆ្នៃប្រឌិតថ្មី Đổi Mới ក្នុងឆ្នាំ 1986 បូកផ្សំនឹងនិន្នាការសកលដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសវៀតណាម បានជួយជំរុញប្រទេសនេះពីប្រទេសដែលក្រីក្របំផុតក្នុងពិភពលោកទៅជាសេដ្ឋកិច្ចដែលមានប្រាក់ចំណូលមធ្យមក្នុងរយៈពេលតែជំនាន់មួយប៉ុណ្ណោះ។ ចន្លោះឆ្នាំ 2002 និង 2021 GDPក្នុងម្នាក់បានកើនឡើង 3.6 ដង ដល់ជិត 3,700 ដុល្លារអាមេរិក ក្នុងម្នាក់។
វៀតណាមបានរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង ហើយនឹងឈានទៅសម្រេចគោលបំណងក្លាយជាប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់នៅឆ្នាំ2045។ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅនេះ សេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមត្រូវតែកើនឡើងក្នុងអត្រាជាមធ្យមប្រចាំឆ្នាំ5.5%សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ក្នុងរយៈពេល25ឆ្នាំខាងមុខ។ វៀតណាមក៏មានគោលបំណងក្នុង សម្រេចកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដោយមិនអោយប៉ះពាល់ខ្លាំងទៅលើបរិស្ថាន ហើយបានប្តេជ្ញាកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នមេតានចំនួន 30% បញ្ឈប់ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅឆ្នាំ 2030 និងសម្រេចអោយបាននូវការលុបបំបាត់ការបំភាយឧស្ម័នកាបូនត្រឹមឆ្នាំ 2050។
អត្ថបទ: The World Bank
Subscribe our Telegram Channel t.me/marketreadcambodia
