10/04/2023
ប្រធានបទទី6៖ តើអ្វីជាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច/សេដ្ឋកិច្ចរីកចំរើន?
_____________________________________________
នៅក្នុងមេរៀនទី១ សេចក្តីនៃសេដ្ឋកិច្ច នៃមុខវិជ្ជាមីក្រូសេដ្ឋកិច្ច កំណើនសេដ្ឋកិច្ចមានន័យថា ប្រជាជនមានសិទ្ធទទួលបាននូវការប្រើប្រាស់ទំនិញ/សេវាកម្មទាំងបរិមាណ និងគុណភាព។
មនុស្សទូទៅនិយាយថា បើចង់បានសេដ្ឋកិច្ចរីកចំរើននោះ គប្បីយើង អភិវឌ្ឍន៍វិស័យសេដ្ឋកិច្ចអោយរីកចំរើន មានដូចជា ខំប្រឹងរកស៊ីអោយខ្លាំង, ប្រឹងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យសេវាកម្មអោយល្អ, ឬប្រឹងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យឧស្សាហកម្មអោយឈានមុខគេ ឬបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗជាដើម។ល។
តាមពិត មតិខាងលើនេះវាមិនទាន់ត្រឹមត្រូវទាំងស្រុងនៅឡើយទេ ជាការពិតសេដ្ឋមានកំណើន ឬសេដ្ឋកិច្ចរីកចំរើន វាសំដៅទៅលើការអភិវឌ្ឍន៍នូវផ្នែកខាងក្នុងរបស់ប្រជាជនជាមុនសិន ពោលគឺផ្នត់គំនិត។
លោក លី ក្វាន់យូរ បីតាស្ថានិករបស់ប្រទេសសឹង្ហបូរី បាននិយាយថា ចង់អោយប្រទេសសឹង្ហបូរីរីកចំរើន គឺយើងត្រូវអភិវឌ្ឍន៍ខួរក្បាលរបស់ប្រជាជនជាមុនសិន។
▶️ការអភិវឌ្ឍន៍នូវផ្នត់គំនិតរបស់មនុស្ស រួមមាន ការចេះគោរពច្បាប់, គោរពវិន័យ, និងចេះជួយយកអាសារគ្នាទៅវិញទៅមក នោះវាធ្វើអោយវិស័យទាំងអស់ ដែលយើងបានរៀបរាប់ខាងលើ គឺអាចកើតមានឡើងដោយស័្វយប្រវត្តិ និងមានភាពរឹងមាំបានយូរអង្វែងផងដែរ។
ឧទាហរណ៍
ប្រទេសជប៉ុន បានកសាងទំលាប់របស់ប្រជាជនគេ ចេះគោរពវិន័យ និងគោរពច្បាប់បានល្អ ។ ក្រោយសង្រ្កាមលោកលើកទី២ ជប៉ុនបានកសាងប្រទេសអោយរីកចំរើន។
▶️សេដ្ឋកិច្ចអោយរីកចំរើន សំដៅទៅលើពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងសង្គមនោះចេះសាមគ្គីគ្នា, ចេះគោរពច្បាប់ និងមានវិន័យល្អ ពោលគឺសង្គមដែលមនុស្សចេះយកអាសារគ្នាវិញទៅមក ទើបធ្វើអោយសេដ្ឋកិច្ចមានការរីកចំរើនទៅមុខបានឆាប់រហ័ស។
ឧទាហរណ៍ករណីនៅប្រទេសអាមេរិក
នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩២៩ ដល់ ១៩៣៩ ប្រទេសអាមេរិកក៏ធ្លាប់ជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ ប្រជាជនប្រហែល១៥លាននាក់ ឬស្មើ២៥%គ្មានការងារធ្វើ ពោលជំនាន់នោះ គឺលំបាកខ្លាំងណាស់ ដែលធ្វើអោយពលរដ្ឋអាមេរិកកើតជំងឺបាក់ទឹកចិត្តខ្លាំង។
ប៉ុន្តែក្រោយពីពលរដ្ឋរបស់គេចេះរួបរួមគ្នា ក្នុងការកែប្រែច្បាប់ថ្មី គឺវាជួយដល់ពលរដ្ឋអាមេរិក និងសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកអាចងើបឡើងវិញផងដែរ។ ការកែប្រែច្បាប់ថ្មីនេះបាន ដោយជោគជ័យ ដោយសារពលរដ្ឋបានផ្លាស់ប្តូរនូវផ្នត់គំនិតចាស់ៗចោល ហើយចាប់យកនូវផ្នត់គំនិតថ្មីៗដើម្បីអោយប្រទេសរីកចំរើន។
🌏សូមមើលការគណនាជាទិន្នន័យ រវាងសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះនិងសេដ្ឋកិច្ចរីកចំរើនដូចខាងក្រោម៖
ការគណនាសេដ្ឋកិច្ច និងចំណូល
1️⃣សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកធ្លាក់ចុះ↘️
(អត្រាពន្ធ=20%)
ចំណូល =1 000 000$ និងចំណាយ=200 000$
▶️ចំណូល-ចំណាយ= 1 000 000$-200 000$
=800 000$
2️⃣នៅពេលសេដ្ឋកិច្ចរីកចំរើន↗️
(អត្រាពន្ធ=40%)
ចំណូល =2 000 000$ និងចំណាយ=800 000$
▶️ចំណូល-ចំណាយ= 2000 000$-800 000$
=1 200 000$
▶️ដូច្នេះ រវាងសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះនិងសេដ្ឋកិច្ចរីកចំរើនឬ
កើនលុយពី 800 000$ ទៅ 1 2000 000$ គឺយើងកើនលុយបាន400 000$បន្ថែមទៀត។