27/11/2022
#ជំងឺលើសសម្ពាធឈាម ឬលើសឈាមមិនមែនមានន័យថាលើសបរិមាណឈាមក្នុងសរសៃឈាមនោះទេ។ ជំងឺលើសឈាម ឬជំងឺលើសសម្ពាធឈាមគឺជាការកើនឡើងនូវសម្ពាធនៅក្នុងសរសៃឈាមលើសពីកម្រិតធម្មតា។
និយមន័យគឺ :សម្ពាធឈាមធំជាង 120mmHg នៃ sytolic ឬ 80mmHg នៃ diastolic ដោយប្រើឧបករណ៍វាស់សម្ពាធឈាម (ប្រែប្រួលទៅតាមអាយុ)។
ជំងឺលើសសម្ពាធឈាមជាកត្តាមួយដែលអាចជម្រុញ
អោយយើងប្រឈមនឹង ( Risk factor):
👉 ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង(cardiovascular disease) ដូចជា ជំងឺស្ទះសរសៃឈាមខួរក្បាល (stroke) និងជំងឺសរសៃឈាមកូរ៉ូណែ (coronary artery disease)។
👉 លើសពីនេះអាចបង្កឱ្យមានវិបត្តិទៅលើគំហើញ និងតម្រងនោមផងដែរ ប្រសិនជាវាមិនមានការធូរស្បើយ។
✍🏻 ក្រៅពីជំងឺលើសសម្ពាធឈាមក៏មានកត្តាផ្សេងទៀតដែរ ដែលជម្រុញអោយមានជម្ងឺសរសៃឈាមបេះដូងដូចជា:
👉 ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ( Diabetes Mellitus)
👉 ជំងឺធាត់ (Obesity)
👉 ជំងឺលើសជាតិខ្លាញ់ក្នុងឈាម (Hyperlipidemia)
👉 អ្នកផឹកស្រា (Alcohol)
👉 អ្នកជក់បារី ( Smoking)
#តើរោគសញ្ញានៃជំងឺលើសឈាមមានអ្នីខ្លះ? ដូចជា:
👉 ឈឺក្បាល (Headache)
👉 វិលមុខ (Vertigo)
👉 តឹងឬរោយកញ្ចឹងក
👉 ស្រវាំងភ្នែកជាដើម។
#តើជំងឺលើសសម្ពាធឈាមមានមូលហេតុអ្វីខ្លះ?
✍🏻 ជំងឺលើសសម្ពាធឈាមសឹងតែ៩៥% គឺគ្មានមូលហេតុច្បាស់លាស់នោះទេ និង៥%ទៀតបង្កឡើងដោយសារ:
👉 ជំងឺតម្រងនោម (nephropathy)
👉 ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង
👉 ជំងឺក្រពេញអង់ដូគ្រីន
(pheochromatoma, hyperthyroid…)
👉 កត្តាជម្រុញផ្សេងៗ:ផឹកស្រា ជក់បារី លើសទម្ងន់ និងការប្រើប្រាស់ថ្នាំមួយចំនួន។
✍🏻 ដើម្បីបង្កា និងការពារកុំអោយប្រឈមមុខនឹងជំងឺលើសសម្ពាធឈាម (hight blood pressure) យើងត្រូវ:
👉 លំហាត់ប្រាណអោយបានទៀងទាត់
👉 បរិភោគអាហារអោយមានតុល្យភាព
👉 កាត់បន្ថយជាតិប្រៃ និងខ្លាញ់
👉 កំណត់កម្រិតជាតិអាល់កុល (បន្ថយការផឹកគ្រឿងស្រវឹង)
👉 តាមដានសម្ពាធឈាមអោយបានទៀងទាត់។