25/03/2026
វិធីសាស្រ្ត "អានសៀវភៅឱ្យចាំ ជាប់ក្នុងខួរក្បាលបានយូរ"
តើត្រូវអានសៀវភៅបែបណា ទើបអាចចងចាំបានបានយូរ "ជាប់ខួរក្បាល"?
ពេលអានសៀវភៅចប់ មានអារម្មណ៍ថាយល់ច្បាស់ ប៉ុន្តែពេលបិទសៀវភៅមិនបានប៉ុន្មានផង បែរជាមិនចាំអ្វីសោះ
នេះគឺជាបញ្ហាទូទៅមួយដែលអ្នកអាន និងសិស្សានុសិស្សខ្មែរយើងភាគច្រើនតែងតែជួបប្រទះ ការអានច្រើនដងដដែលៗ ឬការគូសចំណាំពណ៌លើអត្ថបទ មិនមែនជាដំណោះស្រាយដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់ការចងចាំរយៈពេលវែងនោះឡើយ សុវត្ថន៍នឹងបង្ហាញពីគន្លឹះខ្លះៗ តាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកទេសរៀនសូត្រថ្មីមួយ ដែលនឹងផ្លាស់ប្តូររបៀបនៃការទទួលយកព័ត៌មានរបស់អ្នក ដោយជួយឱ្យលោកអ្នកមិនត្រឹមតែយល់ច្បាស់ តែថែមទាំងអាចចងចាំបាន "ជាប់ខួរក្បាល" ជារៀងរហូត
បញ្ហានេះតែងតែកើតឡើងចំពោះមនុស្សភាគច្រើន ព្រោះយើងយល់ខុសថា "អានញឹកញាប់" = "ចងចាំ" ប៉ុន្តែការពិត ការអានសាចុះសាឡើងបែបដដែលៗ មិនបានធ្វើឱ្យចំណេះដឹង 'ជាប់ខួរក្បាល' ដូចដែលយើងយល់នោះទេ
ការស្រាវជ្រាវរបស់ Roediger & Karpicke ក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ បានរកឃើញថា ការធ្វើតេស្តសាកល្បងខ្លួនឯង បន្ទាប់ពីអានចប់ នឹងជួយឱ្យចងចាំបានល្អជាងការអានត្រួសៗឡើងវិញរហូតដល់ ៥០%
គេហៅគោលការណ៍នេះថា "Testing Effect" ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់រួចមកហើយថា...
កាលណាខួរក្បាលកាន់តែព្យាយាម "ទាញយកការចងចាំចេញមកក្រៅ" ព័ត៌មាននោះនឹងត្រូវបានប្តូរពីការចងចាំរយៈពេលខ្លី ទៅជាការចងចាំរយៈពេលវែងបានកាន់តែល្អ។
ហើយនេះគឺជាប្រភពដើមនៃបច្ចេកទេស Active Recall ដែលមនុស្សជាច្រើនបានយកទៅប្រើ ហើយអាចផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្រនៃការរៀនសូត្ររបស់ពួកគេបានយ៉ាងពិតប្រាកដ។
សាកស្រមៃមើលថា អ្នកកំពុងអានសៀវភៅ "ជំនាញរកស៊ី" ព្រោះចង់ចាប់ផ្តើមធ្វើអាជីវកម្មបន្ថែមបន្ទាប់ពីចេញពីធ្វើការ។
វិធីសាស្រ្តដើមដែលយើងធ្លាប់ធ្វើ គឺអានចប់ហើយគូសបន្ទាត់ពីក្រោមប្រយោគសំខាន់ៗ អ្នកខ្លះអាចថតរូបទំព័រដែលខ្លួនចូលចិត្តទុក ហើយក៏គិតថាចប់សព្វគ្រប់។
ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកប្រើបច្ចេកទេស Active Recall វិញ....
- ជំហានទី១ : អានខ្លឹមសារទាំងអស់ឱ្យចប់ ដើម្បីយល់ពីទិដ្ឋភាពរួមជាមុនសិន។
- ជំហានទី២ : បិទសៀវភៅភ្លាមៗ រួចសាកល្បងសរសេរ ឬនិយាយសង្ខេបចេញមកដោយខ្លួនឯង ដោយមិនបាច់មើលសៀវភៅឡើយ។
- ជំហានទី៣ : សួរខ្លួនឯងថា "តើភាពខុសគ្នារវាង ទ្រព្យសកម្ម និង បំណុល គឺជាអ្វី? ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមានទិញទ្រព្យសកម្មមុនគេ? តើខ្ញុំអាចយកវាទៅអនុវត្តក្នុងជីវិតពិតបានយ៉ាងដូចម្តេច?"
- ជំហានទី ៤ : នៅពេលដែលដឹងថាខ្លួនឯងឆ្លើយមិនបាន ឬមិនចាំ សឹមត្រឡប់ទៅអានតែចំណុចនោះឡើងវិញម្តងទៀត។
វិធីនេះហៅថា "Blurting Method" ដែលបង្ខំឱ្យខួរក្បាលធ្វើការធ្ងន់ ព្យាយាមទាញយកព័ត៌មានចេញពីការចងចាំ ជំនួសឱ្យការគ្រាន់តែទទួលព័ត៌មានដោយអសកម្ម។
ព្រោះកាលណាខួរក្បាលកាន់តែប្រឹងប្រែងស្វែងរកចម្លើយ វានឹងចងចាំព័ត៌មាននោះបានកាន់តែច្បាស់ និងបានយូរ។
ប្រសិនបើអ្នកអាចប្តូរពីការអានសៀវភៅបែបអសកម្ម មកប្រើបច្ចេកទេស Active Recall វិញ អ្នកនឹងទទួលបានទាំងការចងចាំបានយូរ និងការយល់ដឹងកាន់តែស៊ីជម្រៅជាងមុនយ៉ាងច្បាស់។
ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃនេះទៅ គ្រាន់តែបិទសៀវភៅ រួចសាកល្បងសង្ខេបជារបៀបរៀបរាប់របស់អ្នកផ្ទាល់ អ្នកនឹងដឹងដោយខ្លួនឯងថា លទ្ធផលគឺមានភាពខុសគ្នាកម្រិតណា។
តាមការសិក្សាសង្កេតមើលរបស់សុវត្ថន៍ អ្នកដែលខ្លាំងៗខាងការចងចាំនៅក្នុងពិភពលោក.....ពួកគាត់តែងតែប្រើទិចនិក.....
១. អានដោយការស្រមើស្រមៃបង្កើតជារឿងរ៉ាវ ឬជារូបភាព ឱ្យចេញជាសាច់រឿង
២. អានដោយការដាក់ឈ្មោះសាច់រឿងនោះ ឱ្យជារបស់ដែលខ្លួនឯងចូលចិត្ត ឬឈឺចាប់
៣. ចំណុចណាដែលសំខាន់ខ្លាំង ត្រូវតាំងស្មារតី ចិត្តផ្ដោតអានឱ្យខ្លាំង អានចប់ហើយត្រូវបិទសៀវភៅភ្លាម ហើយយកក្រដាសទទេរស្អាតមកសរសេរសាជាថ្មី សរសេរឱ្យគ្រប់ចំណុច ឱ្យត្រឹមត្រូវ បើមិនត្រូវទេ ត្រូវត្រឡប់ទៅអានសាជាថ្មីម្ដងទៀត, វិធីនេះ សុវត្ថន៍តែងតែប្រើជាប្រចាំ ប្រើបានផលល្អ
៤. អានដើម្បីឱ្យយល់ ពេលដែលយើងយល់ហើយ យើងនឹងចាំបានយូរ
៥. អានរួចហើយ និយាយម្នាក់ឯង / និយាយដាក់មុខកញ្ចក់ ឬ និទានរឿងនោះប្រាប់អ្នកដ៏ទៃ
៦. អានរួចយកទៅអនុវត្តធ្វើភ្លាមៗ ព្រោះការធ្វើ ខួរក្បាលយើងចាំជាងការអានតែមាត់ទទេរ
តែទោះជាយ៉ាងណា មនុស្សយើងម្នាក់ៗ មានតិចនិកវិធីសាស្រ្តខុសៗគ្នា តែសម្រាប់លោកអ្នកដែលមិនដឹងវិធី ឬមិនសូវចងចាំ សាកប្រើវិធីសាស្រ្តខាងលើទាំងអស់នេះបាន
