28/06/2021
*** Эрүү нүүрний мэс заслын талаар (Double Jaw Surgery)
Эрүүний дээд доод гажигийг засаж, ясны харьцааг засах мэс ажилбар бөгөөд ихэвчлэн шаамий эрүүний мэс засал гэж ярьдаг. Доод эрүү урагш хэт түрж гарч ирсэн, эсэвл нүүрний хэлбэр урт, инээхэд буйл их харагдах зэрэг тохиолдолд нүүрний хэлбэр засах мэс заслыг хэлнэ. Гоо сайхны талаасаа энэ хагалгааг хийлгэх хүсэлтэй хүмүүс байдгаас гадна, дээд доод эрүүний хазалт буруу байх хоол зажилах юмуу залгихад хүндрэлтэй байх, удаан хугацаанд эрүүний хазалт буруу байснаас болж эрүү нүүрний яс болон толгой өвдөх, эрүүний буруу хазалтаас болж шүд их хэмжээгээр илэгдэх зэрэг тохиолдолд уг мэс заслыг хийдэг. Дээд эрүү (maxilla) болон доод эрүү (mandible) -ний ясны хэлбэрийг өөрчилсөнөөр хүний нүүрний хэлбэрт ихээхэн өөрчлөлт өгч болохоос гадна хазалт өөрчлөгдөж болох тул сайн бодож үзсэний дараа мэс засалд орох эсэх шийдвэрээ гаргах хэрэгтэй.
***Мэс заслын явц болон арга***
Сүүлийн үеийн эрүүний мэс засал нь дээд эрүүний Le Fort I болон доод эрүүний sagittal split osteotomy of ramus ясанд хийж байна. Өмнөх үеийн эрүүний дээд доод эрүүний байрлалыг тэнцүүлж өгдөг байсан бол сүүлийн үед дээд доод эрүү эргүүлэх(rolling), баруун зүүн тийш эргүүлэх pitch), дээш доош эргүүлэх(yawing), хазайлт тэгшлэх гээд маш жижиг тэгшлэлт-ийг ч хийх боломжтой. Эдгээр мэс заслын дараа эрүүний доод талын чиглэл болон урагш шаамийх-ийг барихын тулд эрүү тэгшлэх (genioplasty) мэс заслыг нэмэлтээр хийж болдог.
***Эрүү нүүрний мэс заслын ерөнхий явц***
a. Мэс заслын өмнө рентген зураг авахуулж, шүдний зураг болон модел тааруулан хийж мэс засалд хэрэгтэй материалуудыг бэлдэнэ. Гаргасан модел-доо тулгуурлан гоо сайхны мэс заслын эмч болон эрүү нүүрний мэс заслын эмч хоорондоо зөвлөлдөж мэс заслыийн нарийн төлөвлөлгөөг гаргаж, туршилтын мэс засал(Mock surgery) хийнэ.
b. Мэс заслыг хийхдээ, амны дотор талд зүсэлт хийж дээд болон доод эрүүтэй холбоотой байдаг булчин болон зөөлөн эдийг салгаж, эрүүний ясыг урьдчилан төлөвлөсөн хэлбэрт тааруулан мэс засал хийнэ.
c. Wafer ашиглан урьдчилан гаргаж төлөвлөсөн байрлалд байрлуулж, тогтоооно. Ясны хоорондын зай өргөн байвал нэмэлтээр өөрийн ясыг шилжүүлэн суулгаж болдог.
d. Хэрэгтэй бол эрүүний төгсгөл хэсгийн мэс засал (genioplasty) зэргийг нэмэлтээр хийж болдог.
e. Гуурс байрлуулсны дараа цус алдалт байгаа эсэхийг шалгаж, зүсэлт хийсэн хэсэгт оёдол тавина.
f. Мэс заслын дараа хавдалт их биш байвал суулгасан гуурсыг авч, энгийн тасагт хэвтүүлнэ. Хэрэв хавдалт их байвал гуурсыг авалгүйгээр, эрчимт эмчилгээний тасагт хэвтүүлнэ.
g. Мэс заслын цаг нь дунджаар 3-7цаг, мэс заслын дараа ойролцоогоор 3-5хоног эмнэлэгт хэвтэнэ.
Гарч болох хүндрэл, авах арга хэмжээ
a. Урт хугацааны бүтэн биений мэдээ алдуулалтаас үүсэх эрсдэл
Эрүү нүүрний мэс заал нь бусад гоо сайхны мэс заслуудыг бодвол мэс заслын хийгдэх хугацаа урт байдаг тул норкооз-ны дараах уушигны үрэвсэл, уушиг хийгүйдэл, шок, нас барах зэрэг бүтэн мэдээ алдуулалтын хүндрэлүүд гарч болдог.
b. мэс заслын дундуур цус алдалтаас болж шоок-нд орох
Эрүү нүүрний мэс заслын үеэр бага даралтын мэдээ алдуулалт (hypotensive anesthesia) хийдэг боловч цус алдалтаас болж шоок-нд орох хүндрэл гарч болдог ба эн э тохиолдолд цус сэлбэх шаардлагатай болдог. Le Fort I зураасыг намхан болгож эрсдэлийг багасгаж болдог.
c. Вирусын халдвар
халдвараас урьдчилан сэргийлэхийн тулд мэс заслын өмнө болон дараа антибиотик тариа хэрэглэхээс гадна, мэс заслын цагийг багасгах, мэс засал хийх хэсгийг бага зүсэх зэргээр халдвар авах магадлалыг багасгаж болно.
d. Шүдний холбогдоллтой гарч болох хүндрэлүүд
Ойролцоогоор 2-3%-ийн магадлалтай бөгөөд, буйланд наалдсан байдаг зөөлөн эдүүд гэмтсэнээс болж шүдний түүшийн ясны эргэн тойронд үрэвсэл үүсч болно. Мөн шүдний ёзоорын гэмтэл үүсэж болно.
e. Мэдрэлийн судлууд гэмтэх
Мэдрэлийн даралт болон гэмтэлээс болж мэс заслын дараа амны эргэн тойрны мэдрэмж буурч болох боловч, ихэвчлэн буцаж сэргэдэг. Ойролцоогоор 10-20%-д тохиолддог. Гэвч мэс заслын хүндрэлээс болж мэдрэлийн судал тасарсан байвал мэдрэл нөхөн сэргээх мэс засал хийх болдог бөгөөд мэдрэмж буцаж сэргэх хүртэл удаан хугацаа зарцуулагдаж болдог. Мөн тархины мэдрэл гэмтэх магадлал ч байдаг.
f. avascular necrosis
Эрүү нүүрэнд цусан хангамж өгч байдаг судас гэмтсэнээр дээд болон доод эрүүнд хэсэгчилсэн үхжилт үүсэж болно.
g. Эрчимт эмчилгээний тасагт хэвтэх
Мэс заслын цаг урт тул, хавдалт болон цус алдалт зэргээс болж эрчимт эмчилгээий тасагт хэвтэх шаардлага гарч болдог. Эрүү нүүрний мэс засал нь амьсгалын замын эрхтэнүүдтэй холбоотой мэс засал учраас мэс заслын дараа анхааралтай ажиглах хэрэгтэй.
*** Мэс засалтай холбоотой анхаарах зүйлс ***
Мэс заслын дараа 14 хоногт хоолны дэглэм барих бөгөөд тамхи татах юмуу хэт хүчтэй дасгал хөдөлгөөн хийж болохгүй. Өвчтөний биеийн байдал болон мэдрэмжээс хамаарч өөр байж болох боловч мэс заслын дараа 7-21хоног орчим хавдалт буурч энгийн амьдралдаа буцаж орж болно. Мэс заслын өмнө болон дараа тэгшлэх эмчилгээ хийх хэрэгтэй бөгөөд мэс заслын дараа тэгшлэх, тэгшилсэний дараа мэс засал гэсэн сонголт байдаг. Эрүү нүүрний мэс заслын урт хугацааны үр дүн гарах хүртэл 1 жил орчим зарцуулагддаг. Үүний дараа үүсэх хэлбэр дахин хуучиндаа орох(relapse)-оос урьдчилан сэргийлэх зорилгоор тууштай амбултороор үзүүлж, тэгшлэх эмчилгээ хийлгэх хэрэгтэй.
Дэлгэрэнгүй мэдэээлийг дараах дугаараас лавлана уу.
Утас : 8210-2573-5166; 82- 32 – 743 -6935;
Факс: (032)743 -5222
E-mail: [email protected]
Facebook: Airman Солонгос эмнэлгийн мэдээлэл
Instagram: https://www.instagram.com/airmanicn/
Вэб хуудас: http: www.airmankorea.com
Эрүүл мэндийн шинжилгээ, жуулчлал, Виз эмчилгээ эмнэлэгийн албан ёсны жуулчлал, Виз