15/05/2026
🔥🌐 VLAN Configuration Explained
واحدة من أهم الحاجات اللي لازم أي Network Engineer يفهمها بجد هي الـ VLANs 💻⚡
لأنها ببساطة بتنظم الشبكة، تقلل الـ Broadcast، وتحسن الـ Security والأداء 🔐🚀
هنشرح سيناريو كامل لعمل: ✔️ VLAN 10 → HR
✔️ VLAN 20 → SALES
✔️ VLAN 30 → MARKETING
✔️ VLAN 99 → Native VLAN
وكمان موضح: 🔥 Router on a Stick
🔥 Trunk Port
🔥 Access Ports
🔥 Inter-VLAN Routing
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🧠 أولًا… يعني إيه VLAN؟
VLAN = Virtual Local Area Network 🌐
يعني تقسيم الـ Switch الواحد لشبكات منفصلة منطقيًا حتى لو كل الأجهزة متوصلة على نفس السويتش 👨💻
📌 مثال: في شركة فيها: 👨💼 HR
💰 Sales
📢 Marketing
مينفعش كلهم يبقوا في نفس Broadcast Domain ❌
عشان: ⚠️ زحمة Broadcast
⚠️ مشاكل Security
⚠️ صعوبة الإدارة
هنا ييجي دور الـ VLAN 🔥
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🎯 الـ VLANs الموجودة في السيناريو
🟦 VLAN 10 → HR
الأجهزة: PC1 — PC2
🟩 VLAN 20 → SALES
الأجهزة: PC3 — PC4
🟧 VLAN 30 → MARKET
الأجهزة: PC5 — PC6
🟪 VLAN 99 → Native VLAN
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
💡 يعني إيه Native VLAN؟
الـ Native VLAN هي الـ VLAN اللي بيمر فيها الـ Untagged Frames على الـ Trunk Port 📦
في الصورة: 📌 VLAN 99 مستخدمة كـ Native VLAN
وده Best Practice بدل استخدام VLAN 1 الافتراضية 🔐
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🧠 يعني إيه Access Port؟
Access Port = بورت تابع لـ VLAN واحدة فقط 🎯
يعني أي جهاز يتوصل عليه يدخل VLAN محددة مباشرة
📌 مثال:
Fa0/1 → VLAN 10
Fa0/2 → VLAN 10
يبقى الأجهزة دي تبع HR 👨💼
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🧠 يعني إيه Trunk Port؟
الـ Trunk Port بيشيل أكتر من VLAN في نفس الوقت 🔥
وده بيستخدم بين: ✔️ Switch ↔ Switch
✔️ Switch ↔ Router
✔️ Switch ↔ Firewall
في السيناريو هنا: الرابط بين SW1 و R1 هو Trunk 🌐
وبيسمح بمرور: VLAN 10,20,30,99
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🔥 Switch Configuration بالتفصيل
━━━━━━━━━━
🟢 إنشاء الـ VLANs
vlan 10
name HR
📌 إنشاء VLAN 10 وتسميتها HR
━━━━━━━━━━
vlan 20
name SALES
━━━━━━━━━━
vlan 30
name MARKET
━━━━━━━━━━
vlan 99
name NATIVE
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🟦 Assign Access Ports
━━━━━━━━━━
📌 تخصيص بورتات HR:
interface range fa0/1 - 2
switchport mode access
switchport access vlan 10
💡 أي جهاز على البورتات دي يدخل VLAN 10
━━━━━━━━━━
📌 تخصيص بورتات SALES:
interface range fa0/3 - 4
switchport mode access
switchport access vlan 20
━━━━━━━━━━
📌 تخصيص بورتات MARKET:
interface range fa0/5 - 6
switchport mode access
switchport access vlan 30
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🟨 إعداد الـ Trunk Port
البورت المتوصل بالراوتر لازم يكون Trunk 🔥
interface g0/1
switchport mode trunk
switchport trunk native vlan 99
switchport trunk allowed vlan 10,20,30,99
━━━━━━━━━━
💡 شرح الأوامر:
🔸 switchport mode trunk
تحويل البورت لـ Trunk
🔸 switchport trunk native vlan 99
تحديد الـ Native VLAN
🔸 switchport trunk allowed vlan
تحديد الـ VLANs المسموح تمريرها
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🔥 Router on a Stick Explained
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🧠 يعني إيه Router on a Stick؟
تقنية بتخلي Router واحد يعمل Routing بين أكتر من VLAN باستخدام Interface واحدة فقط 🔥
بدل ما تحتاج Interface لكل VLAN 😎
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📌 تفعيل الـ Interface الأساسية
interface g0/0
no shutdown
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🟦 Subinterface لـ VLAN 10
interface g0/0.10
encapsulation dot1q 10
ip address 192.168.10.1 255.255.255.0
💡 شرح:
🔸 g0/0.10
Subinterface خاصة بـ VLAN 10
🔸 encapsulation dot1q 10
استخدام 802.1Q Tagging للـ VLAN 10
🔸 ip address
وده Default Gateway للأجهزة
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🟩 VLAN 20
interface g0/0.20
encapsulation dot1q 20
ip address 192.168.20.1 255.255.255.0
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🟧 VLAN 30
interface g0/0.30
encapsulation dot1q 30
ip address 192.168.30.1 255.255.255.0
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🟪 Native VLAN 99
interface g0/0.99
encapsulation dot1q 99 native
ip address 192.168.99.1 255.255.255.0
📌 كلمة native هنا مهمة جدًا ⚠️
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🌐 إزاي الـ Inter-VLAN Routing بيشتغل؟
📌 جهاز في VLAN 10 عايز يكلم جهاز في VLAN 20
الخطوات:
1️⃣ الجهاز يبعت للـ Default Gateway
2️⃣ الراوتر يستقبل الترافيك
3️⃣ يعمل Routing بين الشبكات
4️⃣ يرجع الترافيك للـ VLAN المطلوبة
🔥 وهنا الأجهزة في VLANs مختلفة تقدر تتواصل
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
✅ أوامر التحقق المهمة جدًا
━━━━━━━━━━
📌 عرض الـ VLANs:
show vlan brief
━━━━━━━━━━
📌 عرض الـ Trunk:
show interfaces trunk
━━━━━━━━━━
📌 عرض تفاصيل VLAN:
show vlan id 10
━━━━━━━━━━
📌 عرض الـ Interfaces:
show ip interface brief
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🚨 أشهر الأخطاء في VLANs
❌ نسيان عمل Trunk
❌ VLAN مش معمولة أصلًا
❌ Access Port على VLAN غلط
❌ Native VLAN Mismatch
❌ عدم وجود Default Gateway
❌ نسيان encapsulation dot1q
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🎯 الخلاصة
الـ VLANs من أساسيات أي Network Infrastructure احترافية 🔥
ومع Router on a Stick تقدر: ✅ تفصل الأقسام
✅ تقلل Broadcast
✅ تزود Security
✅ تعمل Inter-VLAN Routing بسهولة
ولو فهمت: ✔️ Access
✔️ Trunk
✔️ Native VLAN
✔️ Router on a Stick
فأنت بدأت تدخل مستوى محترف في الشبكات 💪🌐