04/10/2023
Մարմինն Աստծուց տրված գործիք է, որպեսզի նրանով Իրենից մեզի շնորհված Իր պատկերը գործի աշխարհում։ Այդ մարմինը պիտի քայքայվի։ Իր բնության մեջ իսկ է քայքայման օրենքը։ Այդ քայքայումը կարող է լինել կանուխ կամ ուշ՝ նայած մարմինի բաղկացության եւ պահպանումի: Եվ կարող է լինել նաեւ հանկարծական սպանություն։ Սա քայքայումը մենք մահ ենք կոչում եւ, բնականորեն, ցավում ենք դրա համար։
Կա երկրորդ տեսակի մի մահ, մահվան մեկ այլ տեսակ՝ մահ կյանքին մեջ, երբ մարմին-գործիքը կդառնա ինքնանպատակ, ինքնավախճան եւ հոգին կմարի այդ մարմնին մեջ։ Դա հոգու մահն է։ Այսինքն՝ կան մարդիկ, որոնք կապրեն մարմնեղեն գոյության բոլոր տվյալներով, բայց իրենց մեջ մեռած է այն, որին համար ստեղծված է մարմինը։ Որպեսզի իմ խոսքն ընդհանրություն չբուրի, ընդհանրություն չթվա, ձեզի պիտի ասեմ այն տեսակ փորձանքների կամ ավելի ճիշտը փորձերի մասին, որոնք երբեմն մարդիկ անում են: Ատոնք հակաաստված մարդիկ են, Աստուծո ժխտումն իրենց մեջ ունեցող մարդիկ, եւ որոնք բամբասանքով, չարամտությամբ, նենգությամբ կջանան ուրիշներին պատժել հոգեպես, բարոյապես։ Դրանք իրենց մեջ հոգու մահը կրող մարդիկ են եւ, այդ հոգու մահվամբ, կուզեն իրենց նմանեցնել ուրիշներուն նույնպես։
Բայց նաեւ կա երրորդ տեսակի մահը, որից պետք է վախենանք: Իսկ երբ երրորդ մահի մասին ենք մտածում, պետք է գիտնանք, որ դա այն տանջանքն է, այն դժոխքն է, որ մենք կարող ենք ժառանգել: Հիսուս եւս կըսե, թե ատորեն վախեցեք։
Գարեգին Ա Կաթողիկոս Ամենայն Հայոց
Քարոզ խոսված «Ամենայն սրբոց հնոց եւ նորոց, յայտից եւ անյայտից» տոնին, հատված, 4 նոյեմբերի 1995 թ.,