13/10/2026
Fatty Liver කියන්නේ මොකක්ද?
අපගේ ශරීරයේ වැදගත්ම ඉන්ද්‍රියයන්ගෙන් එකක් වන අක්මාව (Liver) ආහාර ජීර්ණයට සහාය වීම, පෝෂ්‍ය පදාර්ථ සැකසීම, ශක්තිය ගබඩා කිරීම සහ ශරීරයේ අනවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය සැකසීම වැනි කාර්යයන් රැසක් සිදු කරයි.
සාමාන්‍යයෙන් අක්මාව තුළ මේදය කුඩා ප්‍රමාණයක් තිබීම අසාමාන්‍ය දෙයක් නොවේ. නමුත් අක්මාවේ සෛල තුළ අධික ලෙස මේදය තැන්පත් වීම Fatty Liver හෙවත් අක්මාවේ මේදය තැන්පත් වීම ලෙස හැඳින්වේ.
මෙම තත්ත්වය මුල් අවධියේදී බොහෝ විට පැහැදිලි රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වයි. එහෙත් ඇතැම් පුද්ගලයන්ට දිගින් දිගටම තෙහෙට්ටුව, ශක්තිය අඩු බවක් හෝ උදරයේ දකුණු ඉහළ ප්‍රදේශයේ අපහසුතාවක් දැනිය හැකිය.
කාලයත් සමඟ ඇතැම් පුද්ගලයන්ගේ අක්මාවේ ප්‍රදාහය හා කැළැල් පටක ඇති වීම දක්වා තත්ත්වය වර්ධනය විය හැකි බැවින් අක්මාවේ සෞඛ්‍යය පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීම වැදගත් වේ.
2. Fatty Liver ඇති වීමට හේතු මොනවාද?
අක්මාවේ මේදය තැන්පත් වීමට බලපාන ප්‍රධාන සාධක කිහිපයක් තිබේ.
1. අධික ශරීර බර සහ උදරයේ මේදය වැඩි වීම
ශරීරයේ අධික මේදය තැන්පත් වීම සහ ඉණ වටා මේදය වැඩි වීම අක්මාවේ මේදය තැන්පත් වීමේ අවදානම ඉහළ නංවයි.
2. සීනි සහිත ආහාර හා පාන වර්ග අධිකව ගැනීම
පැණි බීම, සීනි එකතු කළ පාන වර්ග, අධික සීනි සහිත ආහාර සහ නිතර පැණි රස ආහාර ගැනීම බර වැඩි වීමට හා පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලියේ ගැටලු ඇති වීමට දායක විය හැකිය.
3. තෙල් සහිත හා අධික කැලරි සහිත ආහාර
අධික තෙල්, සංතෘප්ත මේදය සහිත ආහාර නිතර ගැනීමත්, ශරීරයට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා කැලරි ලබා ගැනීමත් අක්මාවේ මේදය තැන්පත් වීමේ අවදානම වැඩි කළ හැකිය.
4. ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම් අඩු වීම
දිගු වේලාවක් එකම ස්ථානයක වාඩි වී සිටීම සහ ව්‍යායාම නොකිරීම ශරීරයේ මේදය වැඩි වීමට හේතු විය හැකිය.
5. දියවැඩියාව සහ ඉන්සියුලින් ප්‍රතිරෝධය
රුධිරයේ සීනි පාලනය සම්බන්ධ ගැටලු සහ ඉන්සියුලින් ප්‍රතිරෝධය ඇති පුද්ගලයන්ට Fatty Liver ඇති වීමේ අවදානම වැඩිය.
6. කොලෙස්ටරෝල් සහ ට්‍රයිග්ලිසරයිඩ් මට්ටම් ඉහළ යාම
රුධිරයේ මේද මට්ටම් අසාමාන්‍ය වීම ද අක්මාවේ මේදය තැන්පත් වීම සමඟ සම්බන්ධ වේ.
7. මත්පැන් භාවිතය
අධික මත්පැන් භාවිතය අක්මාවේ මේදය තැන්පත් වීමට සහ අක්මාවට හානි වීමට හේතු විය හැකිය.
මීට අමතරව ඇතැම් ඖෂධ, ජානමය සාධක සහ පෝෂණ ඌනතා ද ඇතැම් අවස්ථාවල බලපායි.
3. Fatty Liver තිබෙන පුද්ගලයෙකු අනුගමනය කළ යුතු දේ
අක්මාවේ සෞඛ්‍යය රැක ගැනීම සඳහා දෛනික ජීවන රටාව නිවැරදි කර ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ.
ආහාර රටාව නිවැරදි කර ගන්න
• එළවළු, පලා වර්ග සහ පලතුරු සුදුසු ප්‍රමාණවලින් ආහාරයට එක් කර ගන්න.
• රතු සහල්, ඕට්ස් සහ සම්පූර්ණ ධාන්‍ය වැනි තන්තු බහුල ආහාර තෝරා ගන්න.
• සීනි එකතු කළ බීම, පැණි බීම සහ අධික සීනි සහිත ආහාර සීමා කරන්න.
• බැදපු ආහාර, ක්ෂණික ආහාර සහ අධික තෙල් සහිත ආහාර නිතර ගැනීමෙන් වළකින්න.
• ආහාරවල ප්‍රමාණය පාලනය කර සමබර ආහාර වේලක් ලබා ගන්න.
• පලතුරු යුෂ වෙනුවට සම්පූර්ණ පලතුරු තෝරා ගැනීම වඩාත් සුදුසුය.
ශරීර බර පාලනය කරන්න
අධික ශරීර බරක් තිබේ නම් එය ක්‍රමයෙන් අඩු කර ගැනීමට අවධානය යොමු කරන්න. ඉතා ඉක්මනින් බර අඩු කර ගැනීමට උත්සාහ කිරීම වෙනුවට දිගුකාලීනව පවත්වා ගත හැකි සෞඛ්‍ය සම්පන්න පුරුදු ඇති කර ගැනීම වැදගත් වේ.
දිනපතා ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වන්න
• දිනපතා ඇවිදීමේ පුරුද්දක් ඇති කර ගන්න.
• දිගු වේලාවක් වාඩි වී සිටීම අතරතුර කෙටි විවේක ගන්න.
• තමන්ගේ ශාරීරික හැකියාවට ගැළපෙන ව්‍යායාම ක්‍රමයක් අනුගමනය කරන්න.
නිතිපතා ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වීම බර අඩු නොවුණත් අක්මාවේ මේදය අඩු කිරීමට උපකාරී විය හැකිය.
මත්පැන් සහ දුම්පානයෙන් වළකින්න
මත්පැන් අක්මාවට හානි කළ හැකි බැවින් එයින් වළකින්න. දුම්පානයෙන් ද වැළකී සමස්ත සෞඛ්‍යය රැක ගැනීමට උත්සාහ කරන්න.
ප්‍රමාණවත් නින්දක් ලබා ගන්න
නිතිපතා ප්‍රමාණවත් නින්දක් ලබා ගැනීමත්, මානසික ආතතිය පාලනය කර ගැනීමත් සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජීවන රටාවක වැදගත් කොටස් වේ.
4. හීන්බෝවිටියා (Heen Bovitiya) ශාකය සහ අක්මාවේ සෞඛ්‍යය
හීන්බෝවිටියා යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායික දේශීය හා ආයුර්වේද වෛද්‍ය භාවිතයේ වැදගත් ස්ථානයක් හිමි ශාකයකි. මෙහි විද්‍යාත්මක නාමය Osbeckia octandra වේ.
සාම්ප්‍රදායිකව හීන්බෝවිටියා ශාකයේ කොළ අක්මාවේ සෞඛ්‍යය හා සම්බන්ධ විවිධ සූදානම් කිරීම් සඳහා භාවිත කර ඇත. විශේෂයෙන්ම අක්මාව ආශ්‍රිත ගැටලු සහ පරිවෘත්තීය සෞඛ්‍යය පිළිබඳව මෙම ශාකය සම්බන්ධයෙන් විද්‍යාත්මක උනන්දුවක් ද පවතී.
හීන්බෝවිටියා පිළිබඳ අවධානය යොමු වන කරුණු
1. අක්මාවේ සෞඛ්‍යයට ඇති විය හැකි සහාය
පර්යේෂණාගාර සහ සත්ත්ව අධ්‍යයනවලින් හීන්බෝවිටියා ශාකයේ අක්මාව ආරක්ෂා කිරීමට අදාළ විය හැකි ගුණ පිළිබඳ මූලික සාක්ෂි ලැබී ඇත.
2. පරිවෘත්තීය සෞඛ්‍යය පිළිබඳ පර්යේෂණ
හීන්බෝවිටියා තේ භාවිතය සහ Fatty Liver තත්ත්වය අතර සම්බන්ධය පිළිබඳ ශ්‍රී ලංකාවේ ද පර්යේෂණ සිදු කර තිබේ. මෙය මෙම ශාකය පිළිබඳ විද්‍යාත්මක උනන්දුව පෙන්වන කරුණකි.
3. දේශීය ශාක සම්පත් පිළිබඳ වැදගත්කම
දේශීය ඖෂධීය ශාක පිළිබඳ සාම්ප්‍රදායික දැනුම සහ නවීන විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ එකට සලකා බැලීමෙන් ඒවායේ ප්‍රයෝජන, සීමාවන් සහ ආරක්ෂිත භාවිතය පිළිබඳ වඩාත් හොඳ අවබෝධයක් ලබා ගත හැකිය.
5. අක්මාවේ සෞඛ්‍යය රැක ගැනීමට මතක තබා ගත යුතු කරුණු
Fatty Liver යනු නොසලකා හැරිය යුතු තත්ත්වයක් නොවේ. එහෙත් ආහාර රටාව, ශරීර බර සහ ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරීමෙන් බොහෝ පුද්ගලයන්ට අක්මාවේ මේදය අඩු කර ගැනීමට හැකියාව ඇත.
www.biobeautylanka.lk
