28/11/2025
සොබාදහමේ රුදුරු අනතුරු ඇඟවීමක්! ආසියාව හරහා එකිනෙක ඈඳුනු ‘සුළි කුණාටු ත්රිත්වයක්’ (Triple Cyclone Chain)
බෙංගාල බොක්කේ සිට බටහිර පැසිෆික් සාගරය දක්වා විහිදුණු අතිශය දුර්ලභ සහ බියජනක කාලගුණික සංසිද්ධියක් මේ දිනවල දකුණු ආසියානු කලාපයම කැලඹීමට පත් කරමින් සිටී. නවතම චන්ද්රිකා ඡායාරූප මගින් තහවුරු වන පරිදි, සෙන්වර් (Senvar), කෝටෝ (Koto) සහ දිත්වා (Ditwah) යන ප්රබල සුළි කුණාටු තුන, තනි දාමයක් ලෙස (Cyclone Chain) ක්රියාත්මක වීම කාලගුණ විද්යාඥයින් පවා මවිත කරවන සිදුවීමක් වී ඇත.
අභ්යවකාශයට පෙනෙන "වලාකුළු මහා මාර්ගය" මෙම සිදුවීම අතිශයින්ම සුවිශේෂී වන්නේ, මෙම කුණාටු පද්ධති තුනම එකිනෙකට ඉතා ආසන්නව පිහිටා තිබීමයි. මේවායේ පිටත වලාකුළු ස්ථර එකිනෙක ස්පර්ශ වෙමින්, ඉන්දියන් සාගරයේ සිට අග්නිදිග ආසියාව හරහා පැසිෆික් සාගරය දක්වා කිලෝමීටර් දහස් ගණනක් දිගු "තනි වලාකුළු පටියක්" නිර්මාණය කර තිබේ. මෙය හරියටම යෝධ සුළං මහා මාර්ගයක් වැනිය.
ශ්රී ලංකාවට බලපෑ මාරක "දිත්වා" (Ditwah) මෙම දාමයේ ශ්රී ලංකාවට ආසන්නවම පිහිටා ඇත්තේ 'දිත්වා' සුළි කුණාටුවයි. ත්රිකුණාමලයට නිරිත දෙසින් හටගත් මෙම කුණාටුව මේ වන විටත් මෙරටට දැඩි බලපෑම් එල්ල කර අවසන්ය. කණගාටුවට කරුණ නම්, මෙම ආපදා තත්ත්වය හේතුවෙන් ජීවිත 40කට අධික ප්රමාණයක් රටට අහිමි වී තිබීමයි. මේ වන විට එය උතුරු දිස්ත්රික්ක දෙසට ගමන් කරමින් පැවතියද, එහි බලපෑමෙන් ඇති වූ දැඩි වර්ෂාව සහ සුළං තත්ත්වය තවමත් පහව ගොස් නැත.
ඉන්දුනීසියාවට සහ චීන මුහුදට එල්ල වූ බලපෑම කුණාටු දාමයේ තවත් පුරුකක් වන 'සෙන්වර්' (Senvar) සුළි කුණාටුව නොවැම්බර් 26 වනදා උතුරු සුමාත්රා වෙරළට කඩා වැදුණි. මෙය ඉතිහාසගත වන්නේ ඉන්දුනීසියාවට නොවැම්බර් මාසයකදී බලපෑ ප්රථම සුළි කුණාටුව ලෙසයි. මලක්කා සමුද්ර සන්ධිය ආශ්රිතව එය තරමක් දුර්වල වී ඇතත්, මැලේසියාව සහ තායිලන්තය හරහා තවමත් පැයට කිලෝමීටර් 75ක වේගවත් සුළං මුදා හරිනු ලබයි.
මේ අතර තුන්වන කුණාටුව වන 'කෝටෝ' (Koto) දකුණු චීන මුහුදේ ස්ප්රැට්ලි දූපත් ආශ්රිතව තවමත් සක්රීයව පවතී.
දේශගුණික විපර්යාසවල රතු එළියක් මෙවැනි දැවැන්ත සුළි කුණාටු දාමයක් නිර්මාණය වීම පිටුපස ඇත්තේ ගෝලීය දේශගුණික රටාවන්ගේ අසාමාන්ය වෙනස්වීමයි. සාගර උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම සහ කාලගුණ රටා වෙනස් වීම නිසා මෙවැනි අනපේක්ෂිත ආපදා බහුල විය හැකිය.
මෙය හුදෙක් කාලගුණ පුවතක් පමණක් නොව, සොබාදහම අපට නිකුත් කළ රතු නිවේදනයකි. මෙවැනි අවස්ථාවලදී කාලගුණ අංශ නිකුත් කරන උපදෙස් පිළිපදිමින්, අවදානමෙන් ආරක්ෂා වීම අප කාගේත් වගකීමකි.
