25/04/2026
*ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ පරිසරය:
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය කියන්නේ ගඩොල්, සිමෙන්ති, වානේ එකතු කරලා ගොඩනැගිල්ලක් හදන එක නෙමෙයි. ඒක පොළොවේ හෘද ස්පන්දනයට කන් දීලා, හුළඟේ ගමන් මඟට ඉඩ දීලා, හිරු එළියේ කෝණයට හිස නවලා කරන සංවාදයක්. අපි අඳින හැම රේඛාවක්ම පරිසරයට යවන ලිපියක්. පරිසරය දෙන හැම පිළිතුරක්ම අපේ වහල උඩට වැටෙන වැහි බිංදුවක්.
🟢 *1. ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය = දෙවැනි ස්වභාවධර්මය*
ස්වභාවධර්මය අවුරුදු මිලියන 4000ක් තිස්සේ පරිණාමය වෙලා හදපු නිර්මාණයක්. ගහක කොළයක නාරටිය, කූඹි ගුලක වා කවුළුව, වේයන්ගේ කන්දක උෂ්ණත්ව පාලනය — ඒ හැම එකක්ම පරිපූර්ණ ඉංජිනේරු ශිල්පයක්.
අපි කරන ගෘහ නිර්මාණය මොකක්ද? අපි කරන්නේ ස්වභාවධර්මයේ නීති copy කරලා, මිනිස් අවශ්යතාවයට ගලපලා, “දෙවැනි ස්වභාවධර්මයක්” හදන එක.
ගුහාවක හිටපු මිනිහා ඉස්සෙල්ලම ගෙයක් හදනකොටත් බැලුවේ “වැස්සෙන් බේරෙන්න, අව්වෙන් බේරෙන්න, සතා සීපාවාගෙන් බේරෙන්න” කියන මූලික දේ. ඒ කියන්නේ පටන් ගත්ත තැන ඉඳන්ම Architecture කියන්නේ “පරිසරයට දෙන උත්තරයක්”. ප්රශ්නය තියෙන්නේ, දැන් අපි දෙන උත්තර පරිසරයට පහරක් වෙලාද, තුරුලක් වෙලාද කියන එක.
🟢 *2. ගොඩනැගිල්ලක් හුස්ම ගන්න ඕන*
සජීවී ගහක් වගේ, හොඳ ගොඩනැගිල්ලකටත් “හුස්ම ගන්න” පුළුවන් වෙන්න ඕන.
1. *ආලෝකය*: හිරු එළිය කියන්නේ නොමිලේ ලැබෙන විදුලිය. හැබැයි අපි හදන ගොඩක් ගෙවල් දවල් 12ටත් ලයිට් දාන්න ඕන කුඩු. හරියට plan කරපු කවුළුවකින්, light well එකකින්, උදේ ඉඳන් හවස් වෙනකන්ම ගේ ඇතුළට ඉර එළිය එක්ක පුළුවන්. ඒකෙන් current bill එක විතරක් නෙමෙයි, මිනිස්සුන්ගේ Vitamin D මට්ටමයි, මානසික සෞඛ්යයයි දෙකම බේරෙනවා.
2. *වාතය*: AC එකක් කියන්නේ කෘතිම පෙණහැල්ලක්. හොඳ නිර්මාණයක් cross ventilation වලින්, stack effect එකෙන්, ගේ ඇතුළේ වාතය නිකම්ම circulate කරවනවා. සිංහල ගෙවල්වල තිබ්බ “මැද මිදුල” කියන්නේ ඒකටම හදපු තාක්ෂණයක්. වැහි කාලෙට වතුර බහිනවා විතරක් නෙමෙයි, අවුරුද්දම ගෙට හුළං අදිනවා.
3. *ජලය*: වහල උඩට වැටෙන හැම වැහි බිංදුවක්ම පොළොවට දානයක්. ඒත් අපි කරන්නේ concrete වලින් පොළොව වහලා, ඒ වතුර ඔක්කොම කාණුව දිගේ මුහුදට යවන එක. Rainwater harvesting, permeable paving, bioswale කියන්නේ වහලෙන් වැටෙන වතුරට ආයෙත් පොළොවට යන්න දෙන මාර්ග. ගේ හැදුව කියලා වතුර cycle එක කඩන්න අපිට අයිතියක් නෑ.
🟢 *3. ද්රව්ය: පොළොවේම කෑල්ලක් ආපහු පොළොවට දෙන එක*
අපි ගන්න හැම ගඩොල් කැටයක්, සිමෙන්ති කොට්ටයක්ම පොළොවෙන් කඩලා ගත්ත දෙයක්. පොළොව කියන්නේ අපේ බැංකුව. බැංකුවෙන් නිකන්ම සල්ලි අරන් වියදම් කරලා හරියන්නෑ. පොළියත් එක්ක ආපහු දාන්න ඕන.
1. *Local Materials*: මාතර ගෙයක් හදන්න හම්බන්තොටින් කළු ගල් අදින්න ඕන නෑ. ඒ ගමේ තියෙන පස්, ගල්, දැව පාවිච්චි කරනකොට transport carbon footprint එක 80%කින් අඩු වෙනවා. ඒ විතරක් නෙමෙයි, ඒ පළාතේ climate එකට ඔරොත්තු දෙන්නෙත් ඒ පළාතේම ද්රව්ය.
2. *Cradle to Cradle*: ගොඩනැගිල්ලක් කඩන දවසට ඒ සුන්බුන් ඔක්කොම කුණු වෙන්න ඕන නෑ. Steel, timber, bricks ආයෙත් පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් විදියට design කරන එකට කියන්නේ “Design for Disassembly”. ගේ මැරුණත්, ඒ ඇටකටු වලින් තව ගේවල් 10ක් හදන්න පුළුවන් වෙන්න ඕන.
🟢 *4. සීමාව දැනගැනීම: අපි දෙවියෝ නෙමෙයි, භාරකාරයෝ*
ස්වභාවධර්මයට වඩා ලස්සන දෙයක් මිනිහෙකුට හදන්න බෑ. අපිට පුළුවන් උපරිම දේ “අඩුම හානියක් කරලා, වැඩිම ගෞරවයක් දීලා” හදන එක.
කන්දක් කපලා හෝටලයක් හදනකොට අපි ගණන් හදන්නේ “කාමර කීයක් එනවද, profit එක කීයද” කියලා විතරයි. හැබැයි ඒ කන්දෙන් පෙරෙන දිය උල්පත, ඒකේ ඉන්න සත්තු, නාය යාමේ අවදානම — ඒ cost එක balance sheet එකේ නෑ.
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියාගේ ඇත්තම රාජකාරිය client ට “බෑ” කියන්න පුළුවන් කොන්දක් හදාගන්න එක. “මෙතන ගේ හදන්න බෑ සර්, මේක elephant corridor එකක්” කියන්න තරම් නිර්භීත වෙන්න ඕන. මොකද අපි අත්සන් කරන හැම plan එකක්ම අවුරුදු 100ක් පොළොව උඩ තියෙන සාක්ෂියක්.
🟢 *5. අනාගතය: ගොඩනැගිලි නෙමෙයි, ජීවී පද්ධති*
අනාගතේ ගෙවල් “ඉන්ද්රිය” වගේ වැඩ කරයි.
- වහල උඩ solar panel වලින් විදුලිය හදනවා.
- බිත්ති වල algae වලින් කාබන් ඩයොක්සයිඩ් උරාගන්නවා.
- Waste water ආයෙත් purify කරලා toilet flush කරනවා.
- ගේ වටේ හදන ගස් වලින් කෑම, හෙවණ, පක්ෂීන්ට වාසස්ථාන ලැබෙනවා.
ඒ කියන්නේ ගෙයක් කියන්නේ “පරිසරයෙන් උදුරගන්න යන්ත්රයක්” නෙමෙයි. “පරිසරයට දායක වෙන ජීවියෙක්”.
🔴 *අවසාන සත්යය*
පොළොව අපිට ගෙවල් හදන්න ඉඩ දීලා තියෙන්නේ හේතුවක් ඇතුව. වැස්සට, අව්වට, සුළඟට මැදි වෙලා ජීවත් වෙන්න අමාරු නිසා. ඒත් ඒ ඉඩ දුන්න පළියට පොළොවම විනාශ කරන්න අපිට අයිතියක් නෑ.
හොඳම Architecture එක කියන්නේ මිනිස්සු “අනේ මේ ගේ ලස්සනයි” කියන එක නෙමෙයි. කුරුල්ලෙක් ඇවිත් වහල කෙළවරේ කූඩුවක් හදන එක. බල්ලෙක් ඇවිත් මිදුලේ සෙවණේ නිදාගන්න එක. අවුරුදු 50කට පස්සෙත් ගේ වටේ ගස් ටික තව ලොකු වෙලා තියෙන එක.
*මොකද පරිසරය අපිට කියන්නේ නැතුව වුණත් හැමදාම මතක් කරනවා: “උඹලා ආගන්තුකයෝ. මම තමයි ගෙදර අයිතිකාරයා.”*
MJ එකෙන් අපි උත්සාහ කරන්නේ ඒ අයිතිකාරයට ගෞරව කරන ගෙවල් හදන්න. පොළොව එක්ක රණ්ඩු කරන නෙමෙයි, පොළොව එක්ක යාළු වෙන නිර්මාණ කරන්න.
All rights received. ©MJ