28/05/2026
2000 ခုနှစ်အစောပိုင်းကာလမှာ Yukos Oil Company ဟာ Russia နိုင်ငံရဲ့ အကြီးဆုံး private oil company တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
ထို company ကြီးဟာ နှစ်စဉ် ဘီလီယံပေါင်းများစွာ ဝင်ငွေရှိနေတဲ့ giant corporation တစ်ခုဆိုလည်း မမှားပါဘူး။
သူဟာ investor တွေ ယုံကြည်ရတဲ့ company တစ်ခုဖြစ်ပြီး market မှာ အင်အားကြီးတယ်လို့ ဆိုရတဲ့အထိ အောင်မြင်မှုကို ရရှိခဲ့ကာ အနာဂတ်တောက်ပနေတဲ့ company တွေထဲမှာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အခွန်ရှောင်မှု (Tax Evasion) စွပ်စွဲချက်တွေက Yukos ဆိုတဲ့ company ကြီးကို တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ပျက်စီးသွားစေခဲ့ပါတယ်။
2003-2006 ခုနှစ်ကာလမှာ အစိုးရ က Yukos ကို shell company တွေသုံးပြီး အခွန်တိမ်းရှောင်တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ စစ်ဆေးမှုတွေ စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။
စစ်ဆေးမှုတွေပြီးသွားတဲ့နောက်ပိုင်းမှာတော့ အစိုးရ ဟာ Yukos ကို ဒေါ်လာ ၂၇ ဘီလီယံကျော် အခွန်ပြန်လည်ပေးသွင်းဖို့တောင်းခံခဲ့ပြီး Bank account freeze၊ Asset seizure၊ Court case များနဲ့ financial pressure တွေဟာ Yukos Company အပေါ် ဆက်တိုက်ကျရောက်လာခဲ့တယ်။
Company ကြီးတစ်ခုဟာ တစ်ရက်တည်းနဲ့ မပြိုကျသွားပါဘူး။ ဒါပေမယ့် အခွန်ပြဿနာက cash flow ကို သတ်ပြီး investor confidence ကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပါတယ်။ဒါ့အပြင် bank နဲ့ partner တွေကိုလည်း နောက်ဆုတ်စေခဲ့တယ်။
နောက်ဆုံးမှာတော့ 2006 ခုနှစ်မှာ Yukos Oil Company ကြီးဟာ officially bankrupt ဖြစ်သွားခဲ့ပါတယ်။တစ်ချိန်က Russia ရဲ့ အင်အားအကြီးဆုံး oil company တစ်ခုဟာ အခွန်ပြဿနာကြောင့် သမိုင်းထဲက ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ရပါတယ်။
ဒီနေ့အချိန်ထိ Yukos Company ကြီးဟာ
“Tax issue ကြောင့် ပြိုကျသွားတဲ့ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး corporate collapse တွေထဲက တစ်ခု”
အဖြစ် လူတွေရဲ့ နှုတ်ဖျားမှာ ပြောစမှတ်တွင်နေဆဲပါပဲ။
Business တစ်ခုအတွက် အခွန်ဆိုတာ “ရွေးချယ်လို့ရတဲ့ option” မဟုတ်ပါဘူး။
မဆောင်ထားတဲ့ အခွန်ဟာ future profit မဟုတ်ဘဲ future risk ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
Penalty တွေက တိုးလာမယ်၊ audit တွေ ဝင်လာမယ်၊ accounts freeze တွေ ဖြစ်နိုင်မယ်၊ license ထိခိုက်နိုင်မယ်၊ reputation ပျက်သွားနိုင်မယ် စတဲ့ပြဿနာတွေဟာ အခွန်ရှောင်ရာကနေ ဖြစ်လာနိုင်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး company တွေတောင် မလွတ်ခဲ့ဘူးဆိုရင် ဘယ် business မှ အခွန်ရှောင်ခြင်းရဲ့ အကျိုးဆက်ကနေ မလွတ်မြောက်နိုင်ပါဘူး။
အခွန်ရှောင်ခြင်းဟာ ခဏတာ cash flow ပိုကောင်းသလို ထင်ရနိုင်ပေမယ့် အဆုံးမှာ company တစ်ခုလုံးကို ဒေဝါလီခံသွားစေနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် အခွန်ရှောင်တာမျိုးတွေ မလုပ်ဘဲ အခွန်နဲ့ဆိုင်တဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုတွေ၊ ဝန်ဆောင်မှုတွေကို လိုချင်ရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ “MES” ကို အမြန်ဆုံးဆက်သွယ်လိုက်ဖို့ အကြံပေးလိုက်ပါတယ်။
#အခွန်