18/09/2025
Customer တွေရဲ့ bargaining power အကြောင်း
Michael Porter ရဲ့ 5forces ထဲမှာ လုပ်ငန်းစုindustry က attractiveဖြစ်ဖို့ဆိုရင် bargaining power of buyer/customerက နည်းရမယ်လို့ပြောပါတယ်။
ဒီတော့ customerတွေရဲ့ bargaing powerဆိုတာဘာလဲဆိုတော့ ကိုယ်လုပ်ငန်းမှာ ရောင်းချနေတဲ့ productတွေကို ဝယ်တဲ့ customerတွေက အရည်အတွက်နည်းပြီး တစ်ဦးချင်းစီက အများကြီးဝယ်ပေးတာလား ဒါမှမဟုတ် ဝယ်တဲ့ customerတွေက အရည်အတွက်များပြီး တစ်ဦးကို အသင့်အတင်ပဲ ဝယ်ကြတာလားအပေါ်မှုတည်ပါတယ်။
End userဖြစ်တဲ့ consumerတွေကတော့များသော အားဖြင့်အရည်အတွက်များတာကြောင့် end userသမားတွေထက်စာရင် ကိုယ့်ပစ္စည်းကို channelမှာ ပြန်လည်ရောင်းချပေးတဲ့ distributorတွေ၊ wholesalerတွေ၊ dealerတွေ၊ retailerတွေကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
တကယ်လို့ ကိုယ်က မုန့်ထုပ်ပြီးရောင်းတယ် distributor ၂ ဦးကိုပေးထားပါမယ် distributor ပေးခြင်းအားဖြင့် ကိုယ်အတွက်ဖြန့်ဖြူးရေးမှာ ကားတွေ လူတွေ ဂိုထောင်တွေမလိုပဲ distribitorကိုပဲ အမြတ် margin တစ်ခုပေးပြီး လွယ်လွယ်ပေးရောင်းလို့ရပါတယ်။ခုန distributor ၂ဦးက ကိုယ်ထုပ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို 50%စီရောင်းပေးတယ် ဆိုရင် သူတို့ ၂ဦးဟာ ကိုယ့်လုပ်ငန်းအပေါ် bargaining power အများကြီး ကြီးနေပါတယ် သူတို့ထဲက တစ်ဦးက ကိုယ်productကို ဆက်မရောင်းတော့ရင် ကိုယ့်ရဲ့ total အရောင်းရဲ့ 50%ကကျသွားမှာဖြစ်ပါတယ် ပြီးတော့ သူတို့က တခြား ကိုယ်ထုပ်တဲ့ productတူတွေစီကလည်း စျေးပိုပေါရင် ကိုယ်ဟာမရောင်းပေးတော့ပဲ သူများဟာပဲ ထိုးရောင်းနိုင်ပါတယ် ဘာလို့လဲ ဆိုတော့ distributor အများစုက product များစွားကိုင်ထားပြီး ဖြန့်ဖြူးလေ့ရှိပါတယ်။နောက် distributor က backward integrationကိုယ်လိုမျိုး ထုပ်လုပ်တဲ့ လုပ်ငန်းလည်း လုပ်ကိုင်လာနိုင်ပြီး ကိုယ်နဲ့ပြိုင်ဘက်ပုံစံထိတောင် ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ် ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူမှာchannel coverageကောင်းကောင်းရှိထားတာကြောင့် သူက ဖြန့်ဖြူးလို့ရပြီး ကိုယ်မှာ ဘာchannelမှာ ကောင်းကောင်းမရှိပဲ သူတို့မရောင်းပေးတော့မှ ကိုယ်က တိုင်ပတ်ပြီး channelကို အစက စရတော့မှာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီလိုမျိုး မဖြစ်အောင် ကိုယ်က အရင်ဆုံးကိုယ်လက်လှမ်းမိတဲ့နေရာတွေကို ကိုယ်တိုင်ဖြန့်ရပါမယ် wholesalesတွေနဲ့ retailတွေကို ကိုင်ထားရပါမယ် နောက် လက်လှမ်းမမှီတဲ့ တချို့နယ်တွေကို areaလမ်းကြောင်း သက်မှတ်ပြီး distributorပေးတာမျိုးရှိသလို dealerတွေလည်း မြို့အလိုက်ပေးလို့ရပါတယ်။ဒါဆိုရင် ကိုယ့်စီက ဝယ်တဲ့သူတွေက wholesalesတွေကော ၊retailတွေကော dealerတွေကော ၊distributorတွေကော များစွာရှိပြီး တစ်ဦးမရောင်းတော့လို့ ကြီးကြီးမားမား မထိခိုက်တော့ပါဘူး ဒါဆို ကိုယ်က customerတွေရဲ့ bargaining powerကို လျော့ထားပြီး marketကို controlလုပ်ထားလိုက်ခြင်းဖြစ်ပါတယ် နောက် market အခြေအနေကိုလည်း အမြဲမပြတ်ပိုပြီး သိရှိနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်ရဲ့ brandက ပေါက်လား မပေါက်ဘူးအပေါ်မှုတည်ပါတယ် ကိုယ်ပစ္စည်းက စျေးကွက်ထဲမှာ မပေါက်တဲ့ အချိန်မျိုးမှာ distributorတွေဘက်က powerပိုများပြီး ကိုယ်ပစ္စည်းက marketထဲမှာ ပေါက်ထားတဲ့ productဆိုရင် ကိုယ်က powerပိုများမှာဖြစ်ပါတယ်။ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် distributorတွေနဲ့ကော ၊ကျန်wholesales ၊retailတွေနဲ့ပါ အားလုံး win win အနေနဲ့ပဲ သေချာpowerကို ထိန်းကစားသင့်ပါတယ် ကိုယ့်ဘက်က အရမ်းတဖက်ဘက်ကြီးpowerယူထားတာမကောင်း သလို သူ့ဘက်က အရမ်းpowerကြီးရင်လည်းမကောင်းပါဘူး powerကို ညှီပြီး ထိန်းကစားခြင်းသာ အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါတယ်။
Myint Maung Maung Tun