05/08/2026
အောင်မြင်မှုကို ဖျက်ဆီးတတ်တဲ့ မမြင်ရတဲ့ အန္တရာယ်
ကမ္ဘာကြီးပြောင်းသွားတာကို နောက်ကျမှ သိလိုက်ရတဲ့အခါ
လူအများစုက အောင်မြင်ခြင်းနဲ့ ကျရှုံးခြင်းကို ပြောတဲ့အခါ "သူက အလုပ်မကြိုးစားလို့"၊ "စီမံခန့်ခွဲမှု မကောင်းလို့"၊ "ကံမကောင်းလို့" ဆိုပြီး အကြောင်းပြတတ်ကြပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးသမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ရင် အလွန်ကြီးမားတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေတောင် အလုပ်မကြိုးစားလို့ မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာကြီး ပြောင်းလဲနေပြီဆိုတာကို အချိန်မီ မမြင်ခဲ့လို့ ကျရှုံးသွားတာကို မကြာခဏ တွေ့ရပါတယ်။
ဒီသင်ခန်းစာက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေအတွက်သာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျောင်းသား၊ ဝန်ထမ်း၊ မိသားစုခေါင်းဆောင်၊ လယ်သမား၊ ဈေးသည်၊ အငြိမ်းစား—ဘယ်သူမဆို သက်ဆိုင်ပါတယ်။
အကြောင်းကတော့...
ဘဝဆိုတာလည်း နေ့တိုင်း ပြောင်းလဲနေတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ထဲမှာ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချနေရတဲ့ ခရီးတစ်ခု ဖြစ်လို့ပါ။
-
ကမ္ဘာက ဘယ်တော့မှ မတည်ငြိမ်ဘူး
လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်နှစ်၊ နှစ်ဆယ်နှစ်က လူတွေ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ နည်းလမ်းတွေဟာ ဒီနေ့မှာ အလုပ်မဖြစ်တော့တာတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။
နည်းပညာပြောင်းတယ်။
လူတွေရဲ့ အကြိုက်ပြောင်းတယ်။
ငွေကြေးအခြေအနေ ပြောင်းတယ်။
ဥပဒေပြောင်းတယ်။
နိုင်ငံရေးပြောင်းတယ်။
ရာသီဥတုပြောင်းတယ်။
အဲဒီလို အရာအားလုံး ပြောင်းလဲနေတဲ့အချိန်မှာ မပြောင်းတဲ့သူ ကသာ အန္တရာယ်အများဆုံး ဖြစ်လာပါတယ်။
-
ဥပမာ (၁)
Kodak – ကင်မရာလောကရဲ့ ဘုရင်ကြီး ဘာကြောင့် ပျောက်ကွယ်သွားတာလဲ
တစ်ချိန်က Kodak ဆိုတာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဓာတ်ပုံရိုက်မယ်ဆိုရင် မသိတဲ့သူ မရှိလောက်အောင် နာမည်ကြီးခဲ့ပါတယ်။
သူတို့ရဲ့ ရုပ်ရှင်ဖလင်တွေကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ရောင်းချခဲ့ပါတယ်။
အံ့ဩစရာကောင်းတာက...
ဒစ်ဂျစ်တယ်ကင်မရာကို ပထမဆုံး တီထွင်ခဲ့တဲ့သူတွေထဲမှာ Kodak ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် သူတို့က စိုးရိမ်သွားပါတယ်။
"ဒီနည်းပညာကို အားပေးလိုက်ရင် ကိုယ့်ဖလင်လုပ်ငန်းကို ကိုယ်တိုင် ဖျက်မိမယ်။"
ဒါကြောင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်ကို အပြည့်အဝ မဝင်ရဲခဲ့ပါဘူး။
အချိန်အနည်းငယ်အကြာမှာ...
လူတွေ ဖလင်မသုံးတော့ဘူး။
ဒစ်ဂျစ်တယ်ကင်မရာ သုံးလာတယ်။
နောက်ပိုင်း စမတ်ဖုန်းက ဓာတ်ပုံလောကကို လုံးဝ ပြောင်းလဲပစ်လိုက်တယ်။
Kodak က အလွန်နောက်ကျသွားခဲ့ပါတယ်။
သူတို့ မရှုံးတာ နည်းပညာမရှိလို့ မဟုတ်ဘူး။
ပြောင်းလဲမှုကို လက်မခံလို့ပါ။
-
ဥပမာ (၂)
Nokia – "အကောင်းဆုံး" ဖြစ်နေလည်း ကျရှုံးနိုင်တယ်
၂၀၀၀ ခုနှစ်ဝန်းကျင်မှာ Nokia ဖုန်းကို မကိုင်ဖူးတဲ့သူ ရှားပါတယ်။
အရည်အသွေးကောင်းတယ်။
ဘက်ထရီကြာတယ်။
အကြမ်းခံတယ်။
ဈေးကွက်ကို လွှမ်းမိုးထားတယ်။
ဒါပေမယ့် တစ်နေ့မှာ...
ဖုန်းဆိုတာ ဖုန်းပြောဖို့တင် မဟုတ်တော့ဘူး။
လက်ထဲက ကွန်ပျူတာတစ်လုံး ဖြစ်လာတယ်။
လူတွေ App တွေ သုံးလာတယ်။
အင်တာနက် သုံးလာတယ်။
ထိတွေ့မျက်နှာပြင် အသုံးများလာတယ်။
Nokia က သူ့ရဲ့ အောင်မြင်မှုဟောင်းကို ယုံကြည်လွန်းခဲ့တယ်။
Apple နဲ့ Android ကတော့ အသစ်တစ်ခု ဖန်တီးနေခဲ့ပါတယ်။
နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း...
ကမ္ဘာ့နံပါတ်တစ် ဖြစ်ခဲ့တဲ့ Nokia ဟာ ဈေးကွက်ကို ဆုံးရှုံးသွားခဲ့ပါတယ်။
မကောင်းလို့ မဟုတ်ဘူး။
ကမ္ဘာကြီး ဘယ်ဘက်ကို သွားနေလဲဆိုတာကို အချိန်မီ မဖတ်နိုင်လို့ပါ။
-
ဥပမာ (၃)
Blockbuster – လူတွေ ဘာလိုချင်နေပြီလဲဆိုတာ မမြင်ခဲ့တဲ့ ကုမ္ပဏီ
တစ်ချိန်က ရုပ်ရှင်ကြည့်ချင်ရင် လူတွေ Blockbuster ဆိုင်ကို သွားပြီး DVD ငှားကြတယ်။
ဆိုင်ပေါင်း ထောင်နဲ့ချီရှိတယ်။
ဝင်ငွေ အလွန်ကောင်းတယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ ကုမ္ပဏီသေးသေးလေးတစ်ခု ပေါ်လာတယ်။
Netflix။
အစပိုင်းမှာ DVD ကို စာတိုက်နဲ့ ပို့ပေးတယ်။
နောက်ပိုင်း...
အင်တာနက်ကနေ တိုက်ရိုက်ကြည့်နိုင်အောင် ပြောင်းလိုက်တယ်။
Blockbuster ကတော့
"လူတွေ ဆိုင်ကိုပဲ လာဌားမှာပါ"
လို့ ယုံကြည်နေခဲ့တယ်။
ဒါပေမယ့် လူတွေ ပြောင်းသွားခဲ့တယ်။
အိမ်မှာပဲ ကြည့်ချင်လာတယ်။
အချိန်ကုန်သက်သာတာကို ပိုတန်ဖိုးထားလာတယ်။
နောက်ဆုံး...
Netflix က ကမ္ဘာ့ဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်းကို ဦးဆောင်သွားပြီး Blockbuster က သမိုင်းစာမျက်နှာထဲမှာပဲ ကျန်ခဲ့ပါတယ်။
-
ဒီကုမ္ပဏီသုံးခုမှာ တူညီတဲ့ အမှားက ဘာလဲ
သူတို့မှာ...
ငွေမရှိတာ မဟုတ်ဘူး။
နည်းပညာမရှိတာ မဟုတ်ဘူး။
ဝန်ထမ်းမတော်တာ မဟုတ်ဘူး။
ဖောက်သည်မရှိတာ မဟုတ်ဘူး။
သူတို့ မမြင်ခဲ့တာ တစ်ခုတည်း ရှိပါတယ်။
"ကမ္ဘာကြီး ပြောင်းနေပြီ" ဆိုတဲ့ အချက်ပါ။
-
ဒါဟာ ကုမ္ပဏီတွေအတွက်ပဲလား
လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။
ကျောင်းသားတစ်ယောက်က...
"ဒီဘာသာရပ်က အမြဲလိုနေမှာပဲ"
လို့ ထင်ပြီး အသစ်မသင်ရင်...
သူလည်း Kodak လို ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်က...
"ဒီနည်းလမ်းနဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာ လုပ်လာတာ"
လို့ ပြောပြီး နည်းပညာအသစ် မလေ့လာရင်...
သူလည်း Nokia ရဲ့ အမှားကို ထပ်လုပ်နေတာပါပဲ။
လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်က...
ဖောက်သည် ဘာလိုချင်နေပြီလဲ မနားထောင်တော့ရင်...
သူလည်း Blockbuster ရဲ့ လမ်းကို လိုက်နေတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
မိသားစုတစ်စုတောင်...
ကုန်ဈေးနှုန်း၊ အလုပ်အကိုင်၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး အခြေအနေတွေ ပြောင်းလဲနေတာကို မစဉ်းစားဘဲ အရင်လိုပဲ အသုံးစရိတ် စီမံနေမယ်ဆိုရင် အနာဂတ်မှာ အခက်အခဲ ကြုံနိုင်ပါတယ်။
-
အနာဂတ်ကို ဘယ်သူမှ မခန့်မှန်းနိုင်ဘူး
ဘယ်သူမှ မနက်ဖြန် ဘာဖြစ်မယ်ဆိုတာ အတိအကျ မသိနိုင်ပါဘူး။
ဒါပေမယ့်...
အပြောင်းအလဲရဲ့ အရိပ်အယောင်တွေကို ကြည့်နိုင်တယ်။
သတင်းတွေကို နားထောင်နိုင်တယ်။
လူတွေရဲ့ အပြုအမူ ပြောင်းလဲလာတာကို သတိထားနိုင်တယ်။
နည်းပညာအသစ်တွေကို စိတ်ဝင်စားနိုင်တယ်။
ကိုယ့်ကိုယ်ကို အမြဲ သင်ယူနေစေနိုင်တယ်။
ဒါက အနာဂတ်ကို ခန့်မှန်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။
အနာဂတ်အတွက် အသင့်ပြင်ထားတာပါ။
-
နောက်ဆုံး ပြောချင်တဲ့ အချက်
လောကမှာ အန္တရာယ်အကြီးဆုံးက ပြောင်းလဲမှု မဟုတ်ပါဘူး။
ပြောင်းလဲမှုကို မမြင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေ့ အောင်မြင်နေတဲ့သူဟာ မနက်ဖြန်လည်း အောင်မြင်မယ်လို့ အာမမခံနိုင်ပါဘူး။
ဒါပေမယ့်...
အမြဲ လေ့လာနေသူ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကို စောင့်ကြည့်နေသူ၊ အသစ်တွေကို လက်ခံရဲသူ၊ အချိန်မီ ပြောင်းလဲရဲသူကတော့ အခွင့်အလမ်းအသစ်တွေကို အရင်ဆုံး မြင်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။
အောင်မြင်တဲ့သူနဲ့ ကျရှုံးတဲ့သူရဲ့ အဓိက ကွာခြားချက်က ဉာဏ်ရည် မဟုတ်ပါဘူး။
ကမ္ဘာကြီး ပြောင်းလဲနေတဲ့ လမ်းကြောင်းကို ဘယ်လောက် စောစော မြင်နိုင်သလဲ ဆိုတာပါပဲ။