06/06/2017
ကေလးေတြ ဝမ္းခ်ဳပ္ၿပီဆိုရင္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့အေၾကာင္းရင္းမ်ား
*************************
ကေလးေတြမွာ ဝမ္းခ်ဳပ္တာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ဒါ ေပမဲ့ ကေလးမိဘေတြရဲ႕ သံုးရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ကပဲ ေဆးကုသမႈ အၾကံ ဉာဏ္ရယူဖို႔ ႀကိဳးစားၾကပါတယ္။ ကေလးတခ်ိဳ႕မွာ ႏွစ္ရက္၊ သံုးရက္ အထိ ဝမ္းပံုမွန္ မသြားတာက စိုး ရိမ္စရာမရွိႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ စျမင္းတံုးေတြျဖစ္ေနၿပီး ဝမ္းမသြားႏိုင္ျဖစ္ေနတာနဲ႔ ဒါမ်ိဳးသံုးရက္ေလာက္အထိ ဝမ္းမသြားတာမ်ိဳးကို ဝမ္းခ်ဳပ္တယ္လို႔ ယူဆသင့္ပါတယ္။
ဝမ္းခ်ဳပ္ရတဲ့ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အေၾကာင္းရင္းမ်ား
ဝမ္းခ်ဳပ္ေနတဲ့ ေမြးကင္းစအရြယ္ေတြနဲ႔ ကေလးငယ္ေတြကို ကုသရာမွာ လူႀကီးေတြနဲ႔မတူပါဘူး။ ကေလးေတြရဲ႕ ဝမ္းသြားတဲ့အေလ့အထပံုစံေတြက ေမြးဖြားခ်ိန္ကစၿပီး အသက္သံုးႏွစ္ သို႔မဟုတ္ ေလးႏွစ္အရြယ္မတိုင္မီအထိ ေျပာင္းလဲေနတာေၾကာင့္ပါ။
ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းကိုျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းအခ်က္ေတြကေတာ့
• အသက္တစ္ႏွစ္ခြဲအထက္ ကေလးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားဆံုး အ ေၾကာင္းရင္းကေတာ့ အိမ္သာသြားဖို႔ကို အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး ေၾကာင့္ ေရွာင္ေနတာပါပဲ။ ဥပမာ လအခါလည္သားေတြဟာ ကစားဖို႔ကို အရမ္းအာ႐ံုေရာက္ေနၿပီး ခဏေလာက္ အိမ္သာသြားလိုက္ဖို႔ကို အခ်ိန္မေပးခ်င္၊ စိတ္မရွည္ခ်င္ ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
• ေက်ာင္းမွာလည္း သူတို႔က သီး ျခားလံုျခံဳမႈမရွိမွာ၊ ဒါမွမဟုတ္ အိမ္သာသန္႔ရွင္းမႈမရွိမွာကို စိုးရိမ္ေန ႏိုင္ပါတယ္။
•အိမ္သာမသြားခ်င္ေတာ့ေလာက္ ေအာင္ အရင္က ထိခိုက္မႈရွိခဲ့တာ၊ ေၾကာက္လန္႔မႈရွိခဲ့ဖူးတာေတြ ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးေတြဟာ အရြယ္ႀကီးလာ တာနဲ႔အမွ် အညစ္အေၾကးစြန္႔ဖို႔ အူမႀကီးဆီက အႀကိမ္ႀကိမ္ အခ်က္ျပသတိေပးခ်က္ေတြကို ေအာင့္ထားတတ္လာပါတယ္။ အူမႀကီးထဲမွာ မစင္ေတြက်န္ရွိေနရင္ အူမႀကီးက မစင္ဆီက ေရဓာတ္ေတြကို စုပ္ယူမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ မစင္က မာၿပီးေျခာက္လာပါတယ္။ သည္လိုကေန ကေလး ေတြ ဝမ္းသြားဖို႔ခက္ခဲလာၿပီး ဝမ္း ခ်ဳပ္ႏိုင္ပါတယ္။
• စားေသာက္မႈပုုံစံ ေျပာင္းလဲမႈ ေတြေၾကာင့္လည္း အူထဲက လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြမွာ သက္ေရာက္ မႈရွိႏိုင္ပါတယ္။ လူႀကီးေတြမွာ အမွ်င္ဓာတ္မ်ားတဲ့အစာေတြက အူတြင္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ ကေလးေတြမွာေတာ့ သည္လိုမဟုတ္ပါဘူး။ ညီညြတ္မွ်တတဲ့အစာအာဟာရေတြ စားရတဲ့ေမြးကင္းစနဲ႔ ကေလးေတြမွာ ဝမ္းမခ်ဳပ္တတ္ပါဘူး။
• မိခင္ႏို႔ကို စို႔ရတဲ့ ေမြးကင္းစကေလးေတြက ပံုမွန္အားျဖင့္ တစ္ေန႔ကို ဝမ္းသြားတဲ့အႀကိမ္ေရ ပိုမ်ားပါလိမ့္မယ္။ ႏို႔ဘူးစို႔ရတဲ့ ကေလးေတြနဲ႔ယွဥ္ရင္ သူတို႔ရဲ႕ ဝမ္းသြားမႈအႀကိမ္ေရက ပိုမ်ားမွာပါ။ ကေလးေသာက္သံုးေနရတဲ့ ႏို႔ အမ်ိဳးအစား သို႔မဟုတ္ ႏို႔မႈန္႔အမ်ိဳးအစားကို ေျပာင္းလဲတာက လည္း ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
• အခ်ိဳစားလြန္းတဲ့ အခါလည္ သားကေလးငယ္ေတြနဲ႔ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြဟာလည္း ဝမ္းခ်ဳပ္၊ ဝမ္းက်န္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
• အဖ်ားတက္ျခင္း၊ အိပ္ရာထဲမွာ ေနရတာၾကာရွည္ျခင္း၊ အစား နည္းျခင္း၊ ေရဓာတ္ဆံုး႐ံႈးျခင္းတို႔လို ကေလးေတြမွာ ႀကီးႀကီးမားမား အေျပာင္းအလဲေတြရွိတဲ့အခ်ိန္တိုင္းမွာ ဝမ္းသြားတဲ့အႀကိမ္ ေရနည္းသြားတာ ဒါမွမဟုတ္ စျမင္းတံုးေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။
ေရာဂါအေၾကာင္းရင္းခံတခ်ိဳ႕ေၾကာင့္လည္း တာရွည္ဝမ္းခ်ဳပ္တာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
• Hypothyroidism (သိုင္း႐ြဳိက္ဂလင္းလႈပ္ရွားမႈ နည္းျခင္း) က အူ ၾကြက္သားေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈကို ေလ်ာ့နည္းေစႏိုင္ပါတယ္။
• Hirshsprung (ေမြးရာပါအူမ ႀကီးပြျခင္း) ေၾကာင့္လည္း ေမြးကင္းစကေလးေတြမွာ ဝမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါတယ္။ သည္ေရာဂါရွိတဲ့ ကေလးငယ္အမ်ားစုမွာ ေမြးဖြားၿပီး ပထမရက္သီတင္းပတ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာပဲ ေရာဂါလကªဏာ ေတြ ျပလာတတ္ပါတယ္။ သူတို႔ အရြယ္မွာရွိသင့္တဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ထက္ ေလ်ာ့နည္းေနတာ၊ လူ ေကာင္ညႇက္ေနတာေတြ ျဖစ္ေနႏိုင္ပါတယ္။ Hirschsprung ေရာဂါဟာ ေဒါင္းေရာဂါလကၡဏာစုျဖစ္ေနတဲ့ ကေလးေတ∑နဲ႔ ေယာက်ာ္းေလးေတြမွာ ေတြ႕ရတာပိုမ်ားပါတယ္။
• ဆီးခ်ိဳေရာဂါကလည္း ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ေရာဂါတစ္ ခုျဖစ္ပါတယ္။
• ကယ္လ္စီယမ္၊ ပိုတက္စီယမ္တို႔ လို electrolytes ေတြရဲ႕ ေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္လည္း ဝမ္းသြားတဲ့ အမူအက်င့္ေတြမွာ ေျပာင္းလဲေစႏိုင္ပါတယ္။
• ခဲဆိပ္သင့္ျခင္း လကၡဏာေတြက သိသာထင္ရွားႏိုင္ေပမဲ့ကာလ တာရွည္ခဲဆိပ္သင့္ခဲ့တဲ့ ကေလးေတြမွာ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းကို ခံစားရတတ္ပါတယ္။
• Cystic fibrosis ေရာဂါမွာလည္း ကေလးေတြ ဝမ္းခ်ဳပ္တတ္ပါတယ္။
• ေသာက္သံုးေနရတဲ့ ေဆးဝါးေတြေၾကာင့္လည္း ကေလးေတြမွာ ဝမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေျခ ပိုမ်ားပါတယ္။ အေအးမိေပ်ာက္ေဆးနဲ႔ အစာအိမ္ ေလေဆးေတြက အျဖစ္မ်ားတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
YSD (Kumudra)
[ref: WebMD, May 11, 2017.]