20/11/2024
Америкийн үе хоорондын ялгаатай байдлыг тэр чигээр нь монгол руу орчуулж ашиглах нь хэр оновчтой юу?
Нийгмийн үеүд (Generations) маркетерууд, гүйцэтгэх захирлууд, улс төрчид, хүний нөөц гээд салбар салбарынханд өндөр ач холбогдолтой.
Нийгмийн үе хоорондын ялгаа нь өнөөдөр л бидний үед л үүссэн асуудал огтоос биш бөгөөд
“…Одооны энэ залуучууд уу…” гэж хэдэн мянган жилийн өмнөх Египетийн булшин дээр бичсэн байдаг аж.
Хүний хандлага, зан авир төлөвшихэд орчин чухал нөлөөг үзүүлдэг гэдгийг психологийн ухаан тогтоосон. Тэгэхээр социализмийн үед төрж, боловсорсон хүн нь ардчилсан нийгмийн үед төрсөн хүнээс өөр хандлагатай байна гэж ойлгож болно. Энэ нь бүтээгдэхүүний сонголт, маркетингийн суваг, хүний нөөцийн бодлого гээд бүхий л зүйлд хамаарна.
Ташаа ойлголт
Америкт ашиглагддаг Gen Z, Gen X зэрэг үе нь монголд яг ижил хамаарах мэтээр маркетерууд, бизнесмэнүүд ярьж, хэрэглэх нь өрөөсгөл ойлголт бөгөөд хуурамч хиймэл хоосохн зүйлийг бий болгож байна.
Монголд 2020 оны 4-р сард судалгааны СИКА компанитай хамтарч монголын үеүдийг тодорхойлох анхны шинжлэх ухааны үндэслэлтэй судалгааг хийжээ.
Тус судалгааны үр дүнгээр барууны Gen Z, Gen X зэрэг үеүдтэй харьцуулахад монголын харгалзах цаг үед төрөгсөд нь тэдгээрээс итгэл үнэмшил, хандлагын хувьд маш хол зөрүүтэй байгааг тогтоожээ.
Америкийн нийгмийн үечлэлийг доорх зурагт үзүүлснээр ойлгох нь.
Харин монголын үеүд нь дараах байдлаар тодорхойлогдохоор байна. Үүнд:
Социалист үеийнхэн (1964 оныг хүртэл төрөгсөд)
Завсрын үеийнхэн (1965-1982 оны хооронд)
Шилжилтийн үеийнхэн (1983-1994 оны хооронд)
Шинэ үеийнхэн (1995 оноос хойш төрөгсөд)
Барууны нийгэмд ямар нэг итгэл үнэмшлийн зарчмын шилжилт хийгдээгүй 200 шахам жил болсон болү Монгол улсын хувьд 1990 онд бид социалист итгэл үнэмшлээс ардчилсан нийгэмд шилжсэн. Монголын энэхүү шилжилт нь үе хоорондын ялгаатай байдлыг бий болгож байгаа нь тодорхой болсон.
Монголын үеүд нь нийгэм, эдийн засгийн үйл явдлын харж байгаа өнцгөөрөө өөрсдийн онцлогтой байна.
Тухайлбал, 1964 оноос өмнө төрөгсөд буюу Социалист үеийнхний ихэнх нь 1990 оноос хойш эдийн засаг ба амьжиргаа муудсан гэж үздэг бол 1995 оноос хойш төрсөн буюу Шинэ үеийнхэн эсрэгээр эдийн засаг ба амьжиргаа улам сайжирч байгаа гэж итгэдэг ажээ.
Нөгөө талаас манай үеүд барууны харгалзах үеүдээс зарчмын зөрүүтэй гэдэг нь ч гарч ирсэн билээ. Тухайлбал, Gen Z буюу барууны 1996 оноос хойш төрөгсдийн үетэй харьцуулахад монголын Шинэ үе буюу 1995 оноос хойш төрөгсөд нь ертөнцийг үзэх үзлээрээ ихээхэн зөрүүтэй байна. Gen Z нь биеэ үнэлэх, ижил хүйстний гэрлэлт зэргийг хүний эрх, эрх чөлөөтэй холбож, хөндлөнгөөс оролцох ёсгүй гэж үздэг бол монголын Шинэ үе нь эсрэгээр эдгээр зүйлсийг буруу, хориглох ёстой гэж үздэг нь судалгаагаар гарч ирсэн.
Энэ мэтчилэн бид монголын нийгэм, эдийн засгийн өвөрмөц хөгжлийн шатанд бүрэлдэж байгаа үеүдийнхээ онцлогийг нарийн ойлгож байж бизнес болон нийгмийн ажилбарт ашиглах хэрэгтэй.
