24/06/2024
Ажилтны урам зориг ба түүнд нөлөөлөх хүчин зүйлс
АНУ-ын сэтгэл зүйч Frederick Irving Herzberg 1968 онд хэвлүүлсэн "Ахин нэг асууя: Та ажилтнаа яаж сэдэлжүүлдэг вэ?" /One more time: How do you motivate employees?/ дээр ажилтны хандлагад дараах 12 хүчин нөлөөлнө гэж үзжээ.
1. Дотоод сэдэлжүүлэгч хүчин зүйлс (Intrinsic motivators):
1.1 Амжилт: Дунд шатны менежерүүд ажилтныхаа төлөвлөгөөний дагуу ажлаа амжилттай гүйцэтгэхэд нь дэмжлэг үзүүлэх
1.2. Магтаал, сайшаал: Ажилтныхаа магтаж, амжилтыг нь хүлээн зөвшөөрөх нь ажилтны сэтгэл ханамжийг өсгөж, сэдэлжүүлдэг.
1.3. Ажил: Тухайн ажил өөрөө утга учиртай, сонирхолтой, өгөөжтэй, үнэ цэнтэй байх.
1.4. Хариуцлага: Ажилтандаа итгэж, хариуцлага хүлээлгэх. Микро менежмент хийхгүй байх.
1.5. Ахиж дэвших: Ажилтандаа мэргэжлийнхээ талбарт сурч хөгжих боломжийг олгох.
1.6 Өсөлт хөгжил- Байгууллага дотроо карьер замналыг бий болгох. Ингэснээр тухайн ажилтан хичээх, албан тушаал ахих хүсэл тэмүүлэлтэй болно.
2. Ахуйн хүчин зүйлс. Hygiene Factors. Дээрх 6 хүчин зүйлс сайн байсан ч эдгээр ахуйн хүчин зүйлс нөлөөлснөөр ажилтны идэвх буурдаг.
2.1. Компанийн бодлого, дүрэм журам, удирдлага: Удирдлага нь ажилтнуудаа ялгаварлаж харьцдаг, гаргасан шийдвэрээсээ буцдаг, шударга бусаар үйлчилдэг дүрэм журам нь ажилтны сэдлийг үгүй хийдэг.
2.2. Харилцаа холбоо: Ажилтнууд хоорондоо эсвэл шууд удирдлагатайгаа харилцаа холбоо муу байх нь сэдлийг үгүй хийдэг.
2.3. Ажлын нөхцөл: Урт ажлын цаг, муу багаж хэрэгсэл, тоног төхөөрөмж дутмаг байх зэрэг нь мөн сэдлийг үгүй хийх хүчин зүйл болдог.
2.4. Цалин: Ажлын гүйцэтгэлтэй нь цалин хөлс уялдаагүй үед ажилтны идэвх зүтгэл буурдаг.
2.5. Аюулгүй байдал: Өөрийгөө ажлаа алдах эрсдэлтэй гэж үзэх үед ажилтны идэвх зүтгэл буурдаг.
2.6. Байр суурь: Ажилтны байр суурь, нэр хүндийг илэрхийлдэг. Удирдлага нь эсвэл хамтрагч нар нь ажилтныг хүлээн зөвшөөрөхгүй, хүндлэхгүй байх үед ажилтны идэвх буурдаг.