21/05/2026
[English below]
📌IRIM судалгааны хүрээлэн Хүнс хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн салбарт баримтлах жендэрийн бодлогын эцсийн шатны үнэлгээг хийлээ.
🔸Хүнс хөдөө аж ахуйн салбарт баримтлах бодлого нь 2018-2025 оны хооронд хоёр үе шаттайгаар хэрэгжихээр батлагдсан. Бодлогын хэрэгжилтийн дунд шатны үнэлгээг 2021 онд хийж,үнэлгээгээр бодлогын тодорхой ахицуудыг эхлүүлсэн боловч салбарын хэмжээнд жендэрийн асуудлыг бодлого, хөтөлбөрт системтэй нэгтгэх, орон нутгийн онцлог болон малчин, тариаланч эмэгтэй, эрэгтэйчүүдийн ялгаатай хэрэгцээг илүү тусгах шаардлагатай байгааг онцолж байв.
🔸IRIM нь бодлогын эцсийн шатны үнэлгээг гүйцэтгэхдээ салбарын жендэрийн бодлого төлөвлөлт нь Жендэрийн эрх тэгш байдлыг хангах салбар дундын стратеги төлөвлөгөөтэй хэр нийцэж буйг шинжилсэн. Энэхүү бодлогын баримт бичгүүдийн уялдаа холбоо, нийцлийг шалгах шинжилгээгээр салбарын жендэрийн бодлого нь ЖЭТБХСДСТ-өөс цаг хугацааны хувьд өмнө батлагдсан боловч 76.6% нийцэлтэй байв. Энэ нь салбарын бодлого төлөвлөлт маш нарийн судалгаа, шинжилгээний үндсэн дээр салбарын жендэрийн нөхцөл байдлыг нарийвчлан тодорхойлж, бодит амьдралд буулган төлөвлөсөн болохыг харуулсан. Гэвч салбарын бодлого нь үндэсний хэмжээний жендэрийн болон хөгжлийн бодлогын баримт бичгүүдтэй ерөнхийдөө уялдаатай байсан ч хэрэгжилтийн түвшинд салбар дундын зохицуулалт, нэгдсэн удирдлага сул байв.
🔸Салбарын жендэрийн бодлогын үнэлгээний хэрэгжилт 47% буюу хэсэгчлэн хэрэгжилттэй үнэлэгдлээ. Тус бодлого нь салбарын хэмжээнд жендэрийн асуудлыг бодлогын түвшинд авч үзэх, жендэрийн мэдрэмжтэй хандлагыг салбарын үйл ажиллагаанд нэвтрүүлэх, талуудын ойлголт, мэдлэгийг нэмэгдүүлэхэд тодорхой хувь нэмэр оруулсан байна. Бодлогын хүрээнд сургалт, мэдээлэл түгээх ажил, олон талт хамтын ажиллагаа, эмэгтэйчүүдийн оролцоо, манлайллыг дэмжих үйл ажиллагаа, орон нутгийн түвшний чадавхжуулах арга хэмжээнүүд харьцангуй идэвхтэй хэрэгжсэн нь бодлогын хэрэгжилтийн гол онцлог байв. Гэсэн хэдий ч бодлогын хэрэгжилт нь ихэвчлэн сургалт, уулзалт, хэлэлцүүлэг, төсөлд суурилсан богино хугацааны үйл ажиллагаанд төвлөрсөн бөгөөд институцийн тогтолцоог бэхжүүлэх, бодлогын хэрэгжилтийг системтэй удирдах, үнэлэх механизм харьцангуй сул хэвээр байна.
🔸Тус эцсийн үнэлгээний үр дүн, санал зөвлөмжийг өнөөдөр Азийн хөгжлийн банк, НҮБ-ийн Хүнс хөдөө аж ахуйн газар, Хүнс хөдөө аж ахуйн яам, Жендэрийн үндэсний хорооны төлөөлөлд танилцуулж, оролцогч талуудын саналыг хэлэлцүүллээ. ХХААХҮС-ын жендэрийн бодлого нь салбарын хэрэгцээ, жендэрийн тулгамдсан асуудлуудыг өргөн хүрээнд хамарч, судалгаа, нөхцөл байдлын шинжилгээнд үндэслэн боловсруулагдсан бөгөөд бодлогын суурь, явцын, эцсийн үнэлгээг бүрэн цогц хийж үр дүн, үр нөлөөгөө бодитой хэмжиж буй сайн жишээг тогтоож байна.
*****
📌IRIM Completes Final Evaluation of the Gender Responsive Policy for the Food, Agriculture, and Light Industry Sector
IRIM has completed the final evaluation of the Gender Responsive Policy for the Food, Agriculture, and Light Industry sector.
🔸The sectoral gender responsive policy was approved for implementation in two phases from 2018 to 2025. A mid-term evaluation conducted in 2021 found that the policy had contributed to initiating important progress. At the same time, it highlighted the need to integrate gender considerations more systematically into sectoral policies and programs, and to better reflect local contexts as well as the differing needs of women and men herders and farmers.
🔸As part of the final evaluation, IRIM assessed the alignment of the sector’s gender policy and planning with the Cross-Sectoral Strategic Plan for Promoting Gender Equality. The policy coherence analysis found that, although the sectoral gender policy had been approved before the Cross-Sectoral Strategic Plan, it showed a 76.6 percent level of alignment. This suggests that the sectoral policy was developed on the basis of thorough research and analysis, with a clear understanding of the sector’s gender context and practical needs. However, while the policy was broadly consistent with national gender equality and development policy documents, cross-sectoral coordination and integrated management remained limited at the implementation level.
🔸The implementation of the sectoral gender policy was assessed at 47 percent, indicating partial implementation. The policy contributed to bringing gender issues into sector-level policy discussions, promoting gender-sensitive approaches in sectoral activities, and increasing awareness and understanding among stakeholders. Its key implementation achievements included training and information-sharing activities, multi-stakeholder cooperation, initiatives to support women’s participation and leadership, and local-level capacity-building measures.
🔸Nevertheless, implementation was largely concentrated on short-term activities such as trainings, meetings, discussions, and project-based initiatives. Institutional mechanisms for strengthening policy implementation, ensuring systematic coordination, and monitoring and evaluating results remained comparatively weak.
🔸The findings and recommendations of the final evaluation were presented today to representatives of the Asian Development Bank, the Food and Agriculture Organization of the United Nations, the Ministry of Food, Agriculture and Light Industry, and the National Committee on Gender Equality. The session also provided an opportunity to discuss feedback from participating stakeholders.
🔸The Gender Policy for the Food, Agriculture and Light Industry Sector stand as a strong example of sectoral gender policy development. It addresses sector-specific needs and key gender issues in a comprehensive manner, is grounded in research and situational analysis, and has undergone baseline, mid-term, and final evaluations. This comprehensive evaluation process enables the policy’s results and impacts to be measured in an evidence-based and objective way.