Citi Mongolia

Citi Mongolia Official account of Citi.

11/12/2021

Метаверс эдийн засаг гэж юу вэ?

Эх сурвалж: Constellation

16/07/2020

On July 16, 1995, Amazon launched the online bookstore.

Here’s in his Amazon executive office in 1999.

Today, 's market cap is $1.5 trillion.

22/04/2020

Монголбанкны албан тушаалтнууд ББСБ эрхлэхийг хориглоно.

Авлигатай тэмцэх газраас сүүлийн үед хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр гарч байгаа “Монголбанканд ажилладаг нэр бүхий албан тушаалтнууд болон тэдний хамаарал бүхий этгээдүүд нь банк бус санхүүгийн байгууллага үүсгэн байгуулсан, хувь эзэмшиж байгаа” талаарх мэдээллийн мөрөөр хянан үзэв.

Банкуудын үйл ажиллагаанд хяналт тавьж ажилладаг Монголбанкны эрх бүхий удирдах албан тушаалтнууд нь барьцаалан зээлдүүлэх, гадаад валют арилжааны чиглэлээр банк бус санхүүгийн байгууллага үүсгэн байгуулж, хувь эзэмшиж байгаа нь Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 3 дугаар зүйлийн 3.1.11-д заасан “олон нийтийн зүгээс ашиг сонирхлын зөрчилтэй гэж ойлгогдохуйц нөхцөл байдал”-ыг бий болгосон байна.

Авлигатай тэмцэх газраас авлигын эсрэг хууль тогтоомжид заасан үүргийг хэрэгжүүлэхэд онцгой анхаарахыг Монголбанканд албан бичгээр хандав. Тухайлбал, хууль тогтоомжид заасан хориглолт болон ёс зүйн дүрмийг хэрэгжүүлэх, албан тушаалтнууд өөртөө болон хамаарал бүхий этгээддээ хууль бус давуу байдал бий болгох, албан үүргийнхээ дагуу олж авсан мэдээллийн нууцлалыг алдагдуулахгүй байх зэрэгт тавих дотоод хяналтыг эрчимжүүлэх шаардлагатай гэв. Түүнчлэн сул орон тоо гарсан тохиолдолд сонгон шалгаруулалтыг нээлттэй, ил тод явуулах, ялангуяа удирдах албан тушаалтны манлайлал, ажлын байрны тодорхойлолтод заасан шаардлага, шалгуур үзүүлэлтийг сайтар хянан үзэх чиглэлээр зохион байгуулалтын арга хэмжээ авахыг Монголбанканд даалгасан байна.

Монголбанкны ерөнхийлөгч Б.Лхагвасүрэнгээс ирүүлсэн хариу албан бичигт хувийн ашиг сонирхлын болон хөрөнгө, орлогын мэдүүлэг гаргах үүрэгтэй 240 албан тушаалтны ажлын байрны тусгай шаардлагад “банк бус санхүүгийн байгууллага үүсгэн байгуулсан, хувь эзэмшдэггүй байх” гэсэн заалтыг тусгахаар болсноо мэдэгдсэн байна. Албан тушаалтнуудын хамаарал бүхий этгээдүүдийн судалгааг шинэчлэн гаргаж, цаашид авлигын эсрэг хууль тогтоомжийг чанд хэрэгжүүлэн ажиллахаа илэрхийллээ.

Эх сурвалж: АТГ

29/03/2020

АНУ-ын “EXIM” банк Монголын бизнесүүдтэй хамтарч ажиллана.

АНУ-ын Экспорт, импортын банк Монголын бизнесүүдтэй хамтран ажиллах боломжтой болсноо мэдэгдлээ. Удаан хугацаанд үргэлжилсэн тодорхойгүй байдлын улмаас “EXIM” банк зарим улс оронд үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй болоод байсан юм. Тус банк 2026 оны XII сарын 30 хүртэл БНХАУ-д үйл ажиллагаа явуулах эрхээ сэргээсэн талаараа мэдээлсэн байна. АНУ-ын "EXIM" банк 4 төрлийн сувгаар зээл олгодог. Үүнд АНУ-аас бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ импортлогч нарт зориулсан зээл болон зээлийн баталгаа багтаж байгаа юм.

Эх сурвалж: Bloomberg.mn

26/10/2019

Хувь хүний санхүүгийн мэдлэг, боловсрол сайжрахгүй бол өрхийн төсөв өөдлөхгүй. Төв банкнаас өрхийн өрийн дарамтыг бууруулахаар банкны олгодог хэрэглээний зээлд х...

What's your   thinking about?
01/08/2017

What's your thinking about?

Амжилтанд хүрэхэд хэзээ ч оройтохгүй.
23/10/2016

Амжилтанд хүрэхэд хэзээ ч оройтохгүй.

Сангийн яам гадны банкны асуудлаар Монголбанктай ЗӨВШИЛЦӨХӨӨР бичиг илгээжээ.-ГЕРМАНЫ “ДОЙЧЕ”, АНУ-ЫН “ГОЛДМАН САКС” БАН...
05/10/2016

Сангийн яам гадны банкны асуудлаар Монголбанктай ЗӨВШИЛЦӨХӨӨР бичиг илгээжээ.

-ГЕРМАНЫ “ДОЙЧЕ”, АНУ-ЫН “ГОЛДМАН САКС” БАНКУУД МОНГОЛД САЛБАРАА НЭЭХ ХҮСЭЛТЭЭ ТАВЬСАН УУ?

Арилжааны банкуудын зээлийн хүү өндөр байгаатай холбогдуулж гаднаас банк орж ирэх нь зүйтэй гэсэн нийтлэг байр суурийг хувь хүн, ААН-үүд илэрхийлдэг. Харин нөгөө талд гадны банк орж ирснээр Үндэсний аюулгүй байдалд нөлөөлөх хэмжээний эрсдэлтэй гэх зорилтот мессэжийг нийгэмд түгээх нь ч бий. Өмнөх засгийн газрын үед “Bank of Сhina” Монголд орж ирэх асуудал сөхөгдөж, сөрөг мэдээлэл ч нэлээд цацагдаар буй юм.

Болгоомжлол үүсгээд байгаа ерөнхий утга нь гадны банкууд иргэдийн энгийн данс, хадгаламжийн гүйлгээний харилцааг чухалчлахгүй байгаа явдал. Тодруулж хэлвэл, гадны банкууд манай улсад томоохон хэмжээний төсөл хөтөлбөрийг санхүүжүүлэх замаар Засгийн газартай хамтрахыг хүсдэг. Тиймдээ “Bank of Сhina”-ийн Монгол дахь төлөөлөгчийн газраас шинэ парламентын гишүүдэд хамтран ажиллахыг урьсан албан бичиг илгээж, эдийн засгийн сэтгүүлчидтэй цомхон уулзалт хүртэл хийсэн гэж болно.

Засгийн газрын хүрээнд хэрэгжих том төслүүдийн барьцаанд тухайн улсын өндөр үнэлэмж бүхий орд, байгалийн баялаг тавигддагт гол асуудал байна. Гэхдээ манай улсыг дан ганц “Bank of Сhina” сонирхоод байгаа юм биш. Сангийн яамнаас тодотгохдоо манай улсад гадны 4-5 банк үйл ажиллагаа явуулах хүсэлтэй байгааг уламжилсан. Нэрийг нь албаныхан хэлэхээс татгалздаг ч Германы "Дойче", АНУ-ын “Голдман Сакс" банкуудын нэр бий.

Ямартай ч Сангийн яамнаас манай улсад үйл ажиллагаа явуулах хүсэлтэй гадны банкуудын хүсэлтийг судлаж үзээд, Монголбанкнаас санал асуухаар албан бичиг илгээсэн талаар Сангийн дэд сайд Х.Булгантуяа онцолсон юм. /тодруулгыг доорхи байдлаар хүргэж байна/

-Гаднаас банк оруулж ирэх асуудалд Сангийн яам ямар байр суурьтай байгаа бол?

-Дотоодын ААН-үүд арилжааны банкуудаас 10 хэдэн хувийн хүүтэй зээл авч, байгууллагынхаа татварыг төлөөд явахад үнэхээр хүндрэлтэй байгаа нь үнэн. Манай улсад 4-5 гадны банк төлөөлөгчийн газраа нээгээд, үйл ажиллагаа явуулж байна. Банкны тухай хуулиар хамгийн багадаа нэг жил Монгол Улсад төлөөлөгчийн газраа нээсний дараа салбараа нээх бололцоо байдаг. Гэхдээ дотоодын банкуудад учирч болох эрсдлийг хамгаалах үүднээс Банкны тухай хуулиндаа өөрчлөлт оруулах шаардлагатай байгаа юм. Гадны банкууд ихэвчлэн хөрөнгө оруулалтын чиглэлээр манайд үйл ажиллагаа явуулах сонирхолтой байдаг. Бид энэ саналуудыг судлаж үзээд, Монголбанкны зүгээс санал авахаар албан тоот хүргүүлсэн байгаа.

-Тэгэхээр Сангийн яам гадны банк оруулж ирэх асуудалд дэмжих байр суурьтай байгаа гэж ойлгож болох уу?

-Энэ асуудлыг Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл, Засгийн газар, УИХ-ын түвшинд ярьж байж эцэслэн шийдэх болов уу. Түүнээс биш дан ганц Сангийн яам дангаараа шийдэх асуудал биш. ААН-үүд аль болох өртгөөр хөрөнгийн зах зээл рүү орж, мөнгө босгох нь зайлшгүй асуудал. Дотоодын нөхцөлд банкууд ийм шаардлага хангаж чадахгүй байгаа бол салбарын яам ийм боломж бололцоог нээх тал дээр ажиллах ёстой. Гэхдээ хууль тогтоомжийн хүрээнд тодорхой зохицуулалт хийж өгөхгүй бол эрсдэл ихтэй.

-Яг хэдэн банк манайд салбараа нээх хүсэлт өгсөн бэ?

-Хууль эрхзүйн хувьд манайх тодорхойгүй байгаа учраас одоогоор яг хэдэн нь манайд салбараа нээж чадах нь тодорхойгүй байна. Дээр хэлсэнчлэн гадны 4-5 банк Монголд төлөөлөгчийн газраа нээсэн байгаа.

-ГАДНЫ БАНК ОРЖ ИРСНЭЭР ЗЭЭЛИЙН ХҮҮ БУУРАХ УУ-

Иргэд болон ААН-үүдийн зүгээс гадны банк орж ирснээр зээлийн хүү буурна гэж үздэг. Дэмжигдэж буй гол шалтгаан нь энэ. Энэ асуудал дээр иргэдэд эдийн засагчдын зүгээс ч янз бүрийн тайлбар өгсөөр байгаа юм. Тухайлахад, үл хөдлөх хөрөнгийн шинжээч, эдийн засагч Д.Ангар “Гадны банк оруулж ирэх нь маш ашигтай. Дэлхий дээр гадны банкгүй хоёрхон улс байдаг. Нэг нь Хойд Солонгос, нөгөөх нь Монгол. Дэлхийн санхүүгийн төв болсон Лондон хүртэл Итали, Испани, Франц Америкийн банкуудтай маш чөлөөтэй ажиллаж байна. Ингэж байж маш их өрсөлдөөн үүснэ. Зээлийн хүү буурна, чанар сайжирна нөхцлүүд нь зөөлөрнө. Манай улсад харин дотоодын хэдэн банкууд манайхаас 18 сарын хугацаатай 30 хувийн хүүтэй зээл авбал ав гэж нөхцлөө тулгаж байна. Одоо гадаадын банк орж ирэх цаг нь болсон. Үгүй бол бид эдийн засгийн хувьд Манжийн үеийн дарлалд байгаа юм шиг амьдарсаар байна. Гадаадын банк оруулаад ирнэ гэхээр л нөгөө дотоодын хэдэн банкууд хар пи ар явуулж эхэлдэг. Үндэсний эрх ашигт харшилна, үндэсний аюулгүй байдал гэх зэргээр. Энэ бол буруу. Чөлөөт зах зээлийн систем хэрэгтэй” гэсэн байр суурь илэрхийлдэг.

Үүнээс тэс өөр байр суурийг манай улсын туршлагтай банкируудын нэг, “Ард” санхүүгийн нэгдэл”-ийн захирал Ч.Ганхуяг “Нэг банк нэмэгдэнэ. Зарим хүмүүст зээл өгөх байх. Гэхдээ бүх монголчуудын зээлийн хүү буурна гэдэгт би итгэхгүй байна. Хятадад юань чангарсан байгаа. Хятаддаа 24 хувиар зээл олгодог байгууллага энд орж ирээд, монгол төгрөгийн 20 хувиар унасныг нэмээд 44 хувь болгоно. Монголд орж ирлээ гэж бодоход тэндээ тийм өндөр байдаг банк ямар зорилгоор бага хүүтэй зээл өгөх юм. Хэрэв тодорхой зорилго агуулж байгаа бол тэр нь эрсдэлтэй. Нөгөө талдаа зөвхөн том бизнест өгөх гэж байгаа бол манай том бизнесүүд Монголын газар нутаг, баялгийн дийлэнх хувийг эзэлдгийн хувьд Хятадын төрийн банкинд хамаг юмаа барьцаанд тавьж байгаатай адил. Дараа нь Засгийн газартай хэрхэн яаж, тэгш харилцаатай байх юм” гэсэн нь мөн л анхаарал татна.

Эцэст нь онцлоход, эдийн засаг хүндхэн байгаа энэ үед Сангийн яамнаас гадны банк оруулж ирэх асуудалд эерэг байр суурьтай байгаа нь харагдаж байна. Гэвч Монголбанкнаас ямар зөвлөмж ирэх нь одоогоор тодорхойгүй байгаа юм. Цаашлаад энэ асуудал УИХ, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлөөр хэлэлцэгдэж, дэмжигдэнэ гэхэд ч бэрхтэй. Манай арилжааны банкуудын эрх ашгийн төлөөх тэмцэл энд явж байгаа нь хэн хүнд тодорхой байгаа юм. Ямартай ч Монгол Улс гадны банк оруулж ирэх асуудлыг дэмжиж, Банкны тухай хууль болон бусад хуулиуддаа өөрчлөлт оруулж, эрсдлийг тооцох чухал байна.
САЛБАРАА НЭЭХ ХҮСЭЛТЭЭ ТАВЬСАН УУ-

Арилжааны банкуудын зээлийн хүү өндөр байгаатай холбогдуулж гаднаас банк орж ирэх нь зүйтэй гэсэн нийтлэг байр суурийг хувь хүн, ААН-үүд илэрхийлдэг. Харин нөгөө талд гадны банк орж ирснээр Үндэсний аюулгүй байдалд нөлөөлөх хэмжээний эрсдэлтэй гэх зорилтот мессэжийг нийгэмд түгээх нь ч бий. Өмнөх засгийн газрын үед “Bank of Сhina” Монголд орж ирэх асуудал сөхөгдөж, сөрөг мэдээлэл ч нэлээд цацагдаар буй юм.

Болгоомжлол үүсгээд байгаа ерөнхий утга нь гадны банкууд иргэдийн энгийн данс, хадгаламжийн гүйлгээний харилцааг чухалчлахгүй байгаа явдал. Тодруулж хэлвэл, гадны банкууд манай улсад томоохон хэмжээний төсөл хөтөлбөрийг санхүүжүүлэх замаар Засгийн газартай хамтрахыг хүсдэг. Тиймдээ “Bank of Сhina”-ийн Монгол дахь төлөөлөгчийн газраас шинэ парламентын гишүүдэд хамтран ажиллахыг урьсан албан бичиг илгээж, эдийн засгийн сэтгүүлчидтэй цомхон уулзалт хүртэл хийсэн гэж болно.

Засгийн газрын хүрээнд хэрэгжих том төслүүдийн барьцаанд тухайн улсын өндөр үнэлэмж бүхий орд, байгалийн баялаг тавигддагт гол асуудал байна. Гэхдээ манай улсыг дан ганц “Bank of Сhina” сонирхоод байгаа юм биш. Сангийн яамнаас тодотгохдоо манай улсад гадны 4-5 банк үйл ажиллагаа явуулах хүсэлтэй байгааг уламжилсан. Нэрийг нь албаныхан хэлэхээс татгалздаг ч Германы "Дойче", АНУ-ын “Голдман Сакс" банкуудын нэр бий.

Ямартай ч Сангийн яамнаас манай улсад үйл ажиллагаа явуулах хүсэлтэй гадны банкуудын хүсэлтийг судлаж үзээд, Монголбанкнаас санал асуухаар албан бичиг илгээсэн талаар Сангийн дэд сайд Х.Булгантуяа онцолсон юм. /тодруулгыг доорхи байдлаар хүргэж байна/

-Гаднаас банк оруулж ирэх асуудалд Сангийн яам ямар байр суурьтай байгаа бол?

-Дотоодын ААН-үүд арилжааны банкуудаас 10 хэдэн хувийн хүүтэй зээл авч, байгууллагынхаа татварыг төлөөд явахад үнэхээр хүндрэлтэй байгаа нь үнэн. Манай улсад 4-5 гадны банк төлөөлөгчийн газраа нээгээд, үйл ажиллагаа явуулж байна. Банкны тухай хуулиар хамгийн багадаа нэг жил Монгол Улсад төлөөлөгчийн газраа нээсний дараа салбараа нээх бололцоо байдаг. Гэхдээ дотоодын банкуудад учирч болох эрсдлийг хамгаалах үүднээс Банкны тухай хуулиндаа өөрчлөлт оруулах шаардлагатай байгаа юм. Гадны банкууд ихэвчлэн хөрөнгө оруулалтын чиглэлээр манайд үйл ажиллагаа явуулах сонирхолтой байдаг. Бид энэ саналуудыг судлаж үзээд, Монголбанкны зүгээс санал авахаар албан тоот хүргүүлсэн байгаа.

-Тэгэхээр Сангийн яам гадны банк оруулж ирэх асуудалд дэмжих байр суурьтай байгаа гэж ойлгож болох уу?

-Энэ асуудлыг Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл, Засгийн газар, УИХ-ын түвшинд ярьж байж эцэслэн шийдэх болов уу. Түүнээс биш дан ганц Сангийн яам дангаараа шийдэх асуудал биш. ААН-үүд аль болох өртгөөр хөрөнгийн зах зээл рүү орж, мөнгө босгох нь зайлшгүй асуудал. Дотоодын нөхцөлд банкууд ийм шаардлага хангаж чадахгүй байгаа бол салбарын яам ийм боломж бололцоог нээх тал дээр ажиллах ёстой. Гэхдээ хууль тогтоомжийн хүрээнд тодорхой зохицуулалт хийж өгөхгүй бол эрсдэл ихтэй.

-Яг хэдэн банк манайд салбараа нээх хүсэлт өгсөн бэ?

-Хууль эрхзүйн хувьд манайх тодорхойгүй байгаа учраас одоогоор яг хэдэн нь манайд салбараа нээж чадах нь тодорхойгүй байна. Дээр хэлсэнчлэн гадны 4-5 банк Монголд төлөөлөгчийн газраа нээсэн байгаа.

-ГАДНЫ БАНК ОРЖ ИРСНЭЭР ЗЭЭЛИЙН ХҮҮ БУУРАХ УУ-

Иргэд болон ААН-үүдийн зүгээс гадны банк орж ирснээр зээлийн хүү буурна гэж үздэг. Дэмжигдэж буй гол шалтгаан нь энэ. Энэ асуудал дээр иргэдэд эдийн засагчдын зүгээс ч янз бүрийн тайлбар өгсөөр байгаа юм. Тухайлахад, үл хөдлөх хөрөнгийн шинжээч, эдийн засагч Д.Ангар “Гадны банк оруулж ирэх нь маш ашигтай. Дэлхий дээр гадны банкгүй хоёрхон улс байдаг. Нэг нь Хойд Солонгос, нөгөөх нь Монгол. Дэлхийн санхүүгийн төв болсон Лондон хүртэл Итали, Испани, Франц Америкийн банкуудтай маш чөлөөтэй ажиллаж байна. Ингэж байж маш их өрсөлдөөн үүснэ. Зээлийн хүү буурна, чанар сайжирна нөхцлүүд нь зөөлөрнө. Манай улсад харин дотоодын хэдэн банкууд манайхаас 18 сарын хугацаатай 30 хувийн хүүтэй зээл авбал ав гэж нөхцлөө тулгаж байна. Одоо гадаадын банк орж ирэх цаг нь болсон. Үгүй бол бид эдийн засгийн хувьд Манжийн үеийн дарлалд байгаа юм шиг амьдарсаар байна. Гадаадын банк оруулаад ирнэ гэхээр л нөгөө дотоодын хэдэн банкууд хар пи ар явуулж эхэлдэг. Үндэсний эрх ашигт харшилна, үндэсний аюулгүй байдал гэх зэргээр. Энэ бол буруу. Чөлөөт зах зээлийн систем хэрэгтэй” гэсэн байр суурь илэрхийлдэг.

Үүнээс тэс өөр байр суурийг манай улсын туршлагтай банкируудын нэг, “Ард” санхүүгийн нэгдэл”-ийн захирал Ч.Ганхуяг “Нэг банк нэмэгдэнэ. Зарим хүмүүст зээл өгөх байх. Гэхдээ бүх монголчуудын зээлийн хүү буурна гэдэгт би итгэхгүй байна. Хятадад юань чангарсан байгаа. Хятаддаа 24 хувиар зээл олгодог байгууллага энд орж ирээд, монгол төгрөгийн 20 хувиар унасныг нэмээд 44 хувь болгоно. Монголд орж ирлээ гэж бодоход тэндээ тийм өндөр байдаг банк ямар зорилгоор бага хүүтэй зээл өгөх юм. Хэрэв тодорхой зорилго агуулж байгаа бол тэр нь эрсдэлтэй. Нөгөө талдаа зөвхөн том бизнест өгөх гэж байгаа бол манай том бизнесүүд Монголын газар нутаг, баялгийн дийлэнх хувийг эзэлдгийн хувьд Хятадын төрийн банкинд хамаг юмаа барьцаанд тавьж байгаатай адил. Дараа нь Засгийн газартай хэрхэн яаж, тэгш харилцаатай байх юм” гэсэн нь мөн л анхаарал татна.

Эцэст нь онцлоход, эдийн засаг хүндхэн байгаа энэ үед Сангийн яамнаас гадны банк оруулж ирэх асуудалд эерэг байр суурьтай байгаа нь харагдаж байна. Гэвч Монголбанкнаас ямар зөвлөмж ирэх нь одоогоор тодорхойгүй байгаа юм. Цаашлаад энэ асуудал УИХ, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлөөр хэлэлцэгдэж, дэмжигдэнэ гэхэд ч бэрхтэй. Манай арилжааны банкуудын эрх ашгийн төлөөх тэмцэл энд явж байгаа нь хэн хүнд тодорхой байгаа юм. Ямартай ч Монгол Улс гадны банк оруулж ирэх асуудлыг дэмжиж, Банкны тухай хууль болон бусад хуулиуддаа өөрчлөлт оруулж, эрсдлийг тооцох чухал байна. САЛБАРАА НЭЭХ ХҮСЭЛТЭЭ ТАВЬСАН УУ-

Арилжааны банкуудын зээлийн хүү өндөр байгаатай холбогдуулж гаднаас банк орж ирэх нь зүйтэй гэсэн нийтлэг байр суурийг хувь хүн, ААН-үүд илэрхийлдэг. Харин нөгөө талд гадны банк орж ирснээр Үндэсний аюулгүй байдалд нөлөөлөх хэмжээний эрсдэлтэй гэх зорилтот мессэжийг нийгэмд түгээх нь ч бий. Өмнөх засгийн газрын үед “Bank of Сhina” Монголд орж ирэх асуудал сөхөгдөж, сөрөг мэдээлэл ч нэлээд цацагдаар буй юм.

Болгоомжлол үүсгээд байгаа ерөнхий утга нь гадны банкууд иргэдийн энгийн данс, хадгаламжийн гүйлгээний харилцааг чухалчлахгүй байгаа явдал. Тодруулж хэлвэл, гадны банкууд манай улсад томоохон хэмжээний төсөл хөтөлбөрийг санхүүжүүлэх замаар Засгийн газартай хамтрахыг хүсдэг. Тиймдээ “Bank of Сhina”-ийн Монгол дахь төлөөлөгчийн газраас шинэ парламентын гишүүдэд хамтран ажиллахыг урьсан албан бичиг илгээж, эдийн засгийн сэтгүүлчидтэй цомхон уулзалт хүртэл хийсэн гэж болно.

Засгийн газрын хүрээнд хэрэгжих том төслүүдийн барьцаанд тухайн улсын өндөр үнэлэмж бүхий орд, байгалийн баялаг тавигддагт гол асуудал байна. Гэхдээ манай улсыг дан ганц “Bank of Сhina” сонирхоод байгаа юм биш. Сангийн яамнаас тодотгохдоо манай улсад гадны 4-5 банк үйл ажиллагаа явуулах хүсэлтэй байгааг уламжилсан. Нэрийг нь албаныхан хэлэхээс татгалздаг ч Германы "Дойче", АНУ-ын “Голдман Сакс" банкуудын нэр бий.

Ямартай ч Сангийн яамнаас манай улсад үйл ажиллагаа явуулах хүсэлтэй гадны банкуудын хүсэлтийг судлаж үзээд, Монголбанкнаас санал асуухаар албан бичиг илгээсэн талаар Сангийн дэд сайд Х.Булгантуяа онцолсон юм. /тодруулгыг доорхи байдлаар хүргэж байна/

-Гаднаас банк оруулж ирэх асуудалд Сангийн яам ямар байр суурьтай байгаа бол?

-Дотоодын ААН-үүд арилжааны банкуудаас 10 хэдэн хувийн хүүтэй зээл авч, байгууллагынхаа татварыг төлөөд явахад үнэхээр хүндрэлтэй байгаа нь үнэн. Манай улсад 4-5 гадны банк төлөөлөгчийн газраа нээгээд, үйл ажиллагаа явуулж байна. Банкны тухай хуулиар хамгийн багадаа нэг жил Монгол Улсад төлөөлөгчийн газраа нээсний дараа салбараа нээх бололцоо байдаг. Гэхдээ дотоодын банкуудад учирч болох эрсдлийг хамгаалах үүднээс Банкны тухай хуулиндаа өөрчлөлт оруулах шаардлагатай байгаа юм. Гадны банкууд ихэвчлэн хөрөнгө оруулалтын чиглэлээр манайд үйл ажиллагаа явуулах сонирхолтой байдаг. Бид энэ саналуудыг судлаж үзээд, Монголбанкны зүгээс санал авахаар албан тоот хүргүүлсэн байгаа.

-Тэгэхээр Сангийн яам гадны банк оруулж ирэх асуудалд дэмжих байр суурьтай байгаа гэж ойлгож болох уу?

-Энэ асуудлыг Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл, Засгийн газар, УИХ-ын түвшинд ярьж байж эцэслэн шийдэх болов уу. Түүнээс биш дан ганц Сангийн яам дангаараа шийдэх асуудал биш. ААН-үүд аль болох өртгөөр хөрөнгийн зах зээл рүү орж, мөнгө босгох нь зайлшгүй асуудал. Дотоодын нөхцөлд банкууд ийм шаардлага хангаж чадахгүй байгаа бол салбарын яам ийм боломж бололцоог нээх тал дээр ажиллах ёстой. Гэхдээ хууль тогтоомжийн хүрээнд тодорхой зохицуулалт хийж өгөхгүй бол эрсдэл ихтэй.

-Яг хэдэн банк манайд салбараа нээх хүсэлт өгсөн бэ?

-Хууль эрхзүйн хувьд манайх тодорхойгүй байгаа учраас одоогоор яг хэдэн нь манайд салбараа нээж чадах нь тодорхойгүй байна. Дээр хэлсэнчлэн гадны 4-5 банк Монголд төлөөлөгчийн газраа нээсэн байгаа.

-ГАДНЫ БАНК ОРЖ ИРСНЭЭР ЗЭЭЛИЙН ХҮҮ БУУРАХ УУ-

Иргэд болон ААН-үүдийн зүгээс гадны банк орж ирснээр зээлийн хүү буурна гэж үздэг. Дэмжигдэж буй гол шалтгаан нь энэ. Энэ асуудал дээр иргэдэд эдийн засагчдын зүгээс ч янз бүрийн тайлбар өгсөөр байгаа юм. Тухайлахад, үл хөдлөх хөрөнгийн шинжээч, эдийн засагч Д.Ангар “Гадны банк оруулж ирэх нь маш ашигтай. Дэлхий дээр гадны банкгүй хоёрхон улс байдаг. Нэг нь Хойд Солонгос, нөгөөх нь Монгол. Дэлхийн санхүүгийн төв болсон Лондон хүртэл Итали, Испани, Франц Америкийн банкуудтай маш чөлөөтэй ажиллаж байна. Ингэж байж маш их өрсөлдөөн үүснэ. Зээлийн хүү буурна, чанар сайжирна нөхцлүүд нь зөөлөрнө. Манай улсад харин дотоодын хэдэн банкууд манайхаас 18 сарын хугацаатай 30 хувийн хүүтэй зээл авбал ав гэж нөхцлөө тулгаж байна. Одоо гадаадын банк орж ирэх цаг нь болсон. Үгүй бол бид эдийн засгийн хувьд Манжийн үеийн дарлалд байгаа юм шиг амьдарсаар байна. Гадаадын банк оруулаад ирнэ гэхээр л нөгөө дотоодын хэдэн банкууд хар пи ар явуулж эхэлдэг. Үндэсний эрх ашигт харшилна, үндэсний аюулгүй байдал гэх зэргээр. Энэ бол буруу. Чөлөөт зах зээлийн систем хэрэгтэй” гэсэн байр суурь илэрхийлдэг.

Үүнээс тэс өөр байр суурийг манай улсын туршлагтай банкируудын нэг, “Ард” санхүүгийн нэгдэл”-ийн захирал Ч.Ганхуяг “Нэг банк нэмэгдэнэ. Зарим хүмүүст зээл өгөх байх. Гэхдээ бүх монголчуудын зээлийн хүү буурна гэдэгт би итгэхгүй байна. Хятадад юань чангарсан байгаа. Хятаддаа 24 хувиар зээл олгодог байгууллага энд орж ирээд, монгол төгрөгийн 20 хувиар унасныг нэмээд 44 хувь болгоно. Монголд орж ирлээ гэж бодоход тэндээ тийм өндөр байдаг банк ямар зорилгоор бага хүүтэй зээл өгөх юм. Хэрэв тодорхой зорилго агуулж байгаа бол тэр нь эрсдэлтэй. Нөгөө талдаа зөвхөн том бизнест өгөх гэж байгаа бол манай том бизнесүүд Монголын газар нутаг, баялгийн дийлэнх хувийг эзэлдгийн хувьд Хятадын төрийн банкинд хамаг юмаа барьцаанд тавьж байгаатай адил. Дараа нь Засгийн газартай хэрхэн яаж, тэгш харилцаатай байх юм” гэсэн нь мөн л анхаарал татна.

Эцэст нь онцлоход, эдийн засаг хүндхэн байгаа энэ үед Сангийн яамнаас гадны банк оруулж ирэх асуудалд эерэг байр суурьтай байгаа нь харагдаж байна. Гэвч Монголбанкнаас ямар зөвлөмж ирэх нь одоогоор тодорхойгүй байгаа юм. Цаашлаад энэ асуудал УИХ, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлөөр хэлэлцэгдэж, дэмжигдэнэ гэхэд ч бэрхтэй. Манай арилжааны банкуудын эрх ашгийн төлөөх тэмцэл энд явж байгаа нь хэн хүнд тодорхой байгаа юм. Ямартай ч Монгол Улс гадны банк оруулж ирэх асуудлыг дэмжиж, Банкны тухай хууль болон бусад хуулиуддаа өөрчлөлт оруулж, эрсдлийг тооцох чухал байна.
Эх сурвалж:medee.mn

Crowdfunding буюу хамтын санхүүжилт гэж юуг хэлэх вэ?Хамтын санхүүжилтийн тухай ойлголтыг энэ удаад товчхон хүргэе. Бизн...
04/10/2016

Crowdfunding буюу хамтын санхүүжилт гэж юуг хэлэх вэ?

Хамтын санхүүжилтийн тухай ойлголтыг энэ удаад товчхон хүргэе. Бизнесийн шинэ санаа, төслийг санхүүжүүлэх зорилгоор хувь хүн, аж ахуйн нэгжээс хөрөнгө татан төвлөрүүлэхийг хамтын санхүүжилт гэж ойлгож болно. Хамтын санхүүжилт нь хувьцаа, зээллэг, олон нийтээс татан төвлөрүүлэх хандив тусламж, шагналын гэсэн үндсэн дөрвөн төрөлтэй. Эдгээрээс хувьцаа, зээллэгийн хамтын санхүүжилтийг санхүүгийн зах зээлийн хэрэгсэл гэж үздэг. Хамтын санхүүжилт нь харилцагчийн данс тусдаа байх /client segregated account model , бичиг баримтын баталгаажилт /the notary model/, хувьцааны санхүүжилт гэсэн гурван үндсэн загварт тулгуурладаг бөгөөд эхний хоёр нь хамтын зээллэгийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ, сүүлийнх нь хувьцааны хамтын санхүүжилтээр дамжуулан хөрөнгө оруулагчдад ногдол ашгийн өгөөж хүртээх, хувьцааг хуваарилах үндэс болдог.

Сүүлийн жилүүдэд хамтын санхүүжилтийн хувьцааны болон зээллэгийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний хэмжээ тасралтгүй өсөх хандлага олон улсын санхүүгийн зах зээлд ажиглагдаж байна. Тиймээс үнэт цаасны хороодын олон улсын байгууллага /IOSCO/-аас хамтын санхүүжилтийн тогтолцоотой холбоотойгоор төрийн зохицуулагч байгууллага, өөрийн зохицуулалт, үнэт цаас, зээл гаргагч, зуучлагч, хөрөнгө оруулалтын болон хоёрдогч зах зээлийн үйл ажиллагаатай холбоотой суурь зарчмуудыг боловсруулан гишүүн байгууллагууддаа мөрдөхийг зөвлөөд байгаа юм. Мөн эдгээр бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг жижиг, дунд үйлдвэрлэл эрхлэгчдийг дэмжих чиглэлд хөгжүүлэх, хөрөнгө оруулагчдын эрх ашгийг хамгаалах хоёр үндсэн зорилгыг уялдуулах чиглэлд анхаарал хандуулж байна.

Монгол Улсад хувьцааны болон зээллэгийн хамтын санхүүжилтийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ сонгодог утгаар үүсч хөгжөөгүй, зохицуулалт хяналтын орчин байхгүйгээс олон нийтээс хөрөнгө татан төвлөрүүлэх боломж хязгаарлагдмал байна. Санхүүгийн зохицуулах хороо энэ төрлийн бүтээгдэхүүн үйлчилгээг нэвтрүүлэх боломжийг судалж, эрх зүйн орчныг бүрдүүлэхээр мэргэжлийн байгууллагуудтай хамтран ажиллаж байна.

Д.Ангар: Бодлогын хүүг өсгөсөн нь дампуурч буй банкуудыг аврах амь тариа байлаа.Наймдугаар сарын 18-ны өдөр Монголбанкны...
19/08/2016

Д.Ангар: Бодлогын хүүг өсгөсөн нь дампуурч буй банкуудыг аврах амь тариа байлаа.

Наймдугаар сарын 18-ны өдөр Монголбанкны Мөнгөний бодлогын зөвлөл хуралдаж, мөнгөний бодлогын хүүг 10.5 хувиас 15.0 хувь болгон 4.5 нэгжээр нэмэгдүүлэх шийдвэр гаргасан билээ. Өмнө нь Монголбанк мөнгөний бодлогын хүүг зөөлрүүлж, 13.0-10.5 хувь болгож бууруулаад байсан ба энэ удаад бодлогын хүүг нэмэгдүүлэхдээ төгрөгийн ам.доллартай харьцах ханш суларсан үзүүлэлттэй байгаа учир Монголбанк төгрөгийн ханшийг хамгаалах зорилгоор төгрөгийн активын өгөөжийг нэмэгдүүлэх арга хэмжээ авч байна хэмээн тайлбарласан юм. Ийнхүү мөнгөний бодлогын хүүг нэмэгдүүлэх нь манай улсын эдийн засаг болон энгийн иргэдэд хэрхэн нөлөөлөх талаар Үл хөдлөх хөрөнгийн шинжээч, эдийн засагч Д.Ангартай ярилцлаа.

-Өнөөдөр манай улсын эдийн засаг ямар түвшинд явна вэ?

-Манай улсын эдийн засаг тийм том биш юм. Аравхан тэрбум ам.долларын эдийн засгийн тухай асуудал. Эдийн засгаа 50 хувь өсгөе гэвэл 5 тэрбум доллар, 50 хувь унагая гэвэл 5 тэрбум доллар. Тэгэхээр бас бүр их хүндэрсэн гэж ярихад хэцүү. Яагаад гэхээр босгох нь амархан учраас. Тийм учраас эгзэгтэй гэж хэлнэ. Хүндрээд давж дааж чадахааргүй зүйл болоогүй. Эдийн засаг дэфолт зарлах тийм хэмжээ харагдахгүй байна. Монгол Улсын потенциал их. Хэдэн тэрбум ам.долларын алт, зэс байгалийн баялаг нь бий. Дээрээс нь гуравхан сая хүн амтай. Дэлхийн хамгийн том зах зээлүүд хөрш оршиж байна. Тэгэхээр боломжууд их байна. Сүүлийн 15 жил эдгээр боломжоо зохистой ашиглаж чадаагүй.

-Эдийн засгийн хүндрэл юунаас болж үүссэн гэж харж байна вэ?

-Ерөөсөө эдийн засгийн санхүүгийн бодлого талаасаа л буруу явсан. Бид төмөр зам барина барихгүй гэж хоорондоо муудалцаж байх хооронд гол боломжоо алдсан. Амандаа орсон шар тосыг өөрсдөө түлхээд гаргачихсан улсууд байхгүй юу. Тэгэхээр одоо гомдоллоод яах вэ, бид асуудлыг өөрсдөөсөө л хайх хэрэгтэй. Зарим улс төрчид дэлхий нийтэд түүхий эдийн үнэ уначихаад байна гэх мэт ярьж байна. Энэ бол үгүй юм. Биднээс 100 хувь шалтгаалсан зүйл. Гол нь манай төрөөс гаргаж байгаа санхүүгийн бодлого маш дээрэнгүй, зөвхөн нэг талыг баримталсан, олон нийтийг чиглээгүй, тодорхой зорилтот бизнесийн бүлэглэл секторыг илт дэмжсэн, ингэснээрээ бусад эдийн засгаа хохироосон бодлогууд явагдаж байна.

-Өнөөдөр яригдаад байгаа эдийн засгийн хүндрэл Сангийн сайдын мэдэгдэлтэй ижил хэмжээнд байна уу?

-Сангийн сайдын гаргасан мэдээлэл бол маш их улстөржсөн мэдээлэл байсан. Энэ мэдэгдэлд би хоёр талтай хандаж байгаа. Нэгдүгээрт, эдийн засгийн байдлыг мэдээллэх нь зөв. Яагаад гэхээр улсын эдийн засаг худлаа тоо бичсэн хаалттай улсад гаднаас хэн ч хөрөнгө оруулахгүй. Гадны хөрөнгө оруулалтыг татъя гэж бодож байгаа бол олон нийтэд ил тод байх хэрэгтэй. Ард иргэдийн төлөөлөл болсон төр иргэд олон нийтээс эдийн засгийн бодит байдлыг нуух нь зохисгүй учраас мэдээллэх нь зөв. Гэсэн хэдий ч энэхүү мэдээллээ хэтэрхий улстөржүүлж зарласан. Өөрөөр хэлбэл, ил тод зарлах нь зөв хэдий ч үүнийгээ зөв зохистой хэлбэрээр мэддээллэх ёстой байсан.

-Сайдын мэдээллээс үүдээд монгол төгрөг дэлхийн хамгийн муу үзүүлэлттэй валют боллоо гэх мэдээлэл олон улсад гарч байна?

-Эдийн засгийн байдлаа мэдээллэхдээ хэт улс төржсөнөөс үүдээд дэлхий нийтэд Монгол улс дааж давшгүй хүнд байдалд орлоо, эдийн засаг нь хүндрэлд орлоо гэсэн мессэж өгсөн. Үүнийг олон улсын хэд хэдэн хэвлэл онцолж, 800 жилийн түүхтэй Монгол улсын үндэсний мөнгөн тэмдэгт дэлхийн хамгийн муу валют боллоо хэмээн мэдээллэсэн. Ийм үр дүнд хүргэсэн. Энэ бол дэндүү улс төр оруулсных. Үүнээс эдийн засаг бол улс төрөөс ангид байх шаардлагатай гэдэг зарчим харагдаж байгаа юм.

-Монголбанк бодлогын хүүгээ өсгөж 15 хувь болголоо. Бодлогын хүү өссөнөөр энгийн иргэдэд хэрхэн нөлөөлөх вэ?

-Өчигдөр гэнэт л ингэж мэдээллээ. Яг үнэндээ бол жирийн иргэд үүнийг ойлгохгүй байж магадгүй. Бодлогын хүү гэж юу юм, бодлогын хүү надад хамаагүй байх, банкинд хадгаламжтай хүмүүст хамааралтай л тоо байх гэх мэтээр бодож байж магадгүй юм. Гэтэл энэ бодлогын хүү гэдэг маань Монгол улсын иргэн бүр, аж ахуйн нэгж бүрт хамааралтай зүйл. Эхлээд бодлогын хүү гэдгийг тайлбарлая. Арилжааны банкууд өөрт байгаа сул мөнгөө Төвбанкиндаа зээлүүлдэг хүү юм. Монголбанк арилжааны банкнаас байгаа мөнгийг нь долоо хоногийн хугацаатай зээлээд эргүүлж өгөхдөө 15 хувийн хүү бодож өгнө гэсэн үг. Төвбанкнаас бодлогын хүүгээ өсгөвөл арилжааны банкууд иргэн аж ахуйн нэгжүүдэд зээл өгөх шаардлагагүй болно. Ингэхээр иргэд аж ахуйн нэгжүүд арилжааны банкинд өндөр хүү төлөхөөс гадна банкууд зээл гаргахаа багасгана гэсэн үг. Тэгэхээр хамгийн эрсдэлгүй хүү бол 15 болчихож байна. Банкууд төвбанкиндаа мөнгөө зээлээд л ажиллаад явна. Аж ахуйн нэгж иргэд дор хаяж 30 хувийн хүү төлж байж арилжааны банкнаас зээл авч болно гэсэн үг.

-Мөнгөний бодлогын хүүг төгрөгийн ханшийг хамгаалах үүднээс гаргасан гэж тайлбарласан?

-Мөнгөний бодлогын хүү гэдэг маань захиргаадалтын хүү юм. Төрөөс шийдвэр гаргаж, албан тушаалтан гарын үсэг зурж тогтоол гаргаснаар улс төрийн шийдвэр гаргаж байна. Тэгэхээр эхлээд энэ хүүг нэмэх ямар шаардлага байсан уу гэдгийг харах нь зүйтэй. Эдийн засагчийн зүгээс харахад энэ хүүг өсгөх ямар ч шаардлага байгаагүй. Дэлхийн улс орнууд бодлогын хүүгээ өсгөхдөө мөнгөний бодлоготойгоо уялдуулж шийдвэрлэдэг. Тухайн эдийн засагт чанга бодлого хэрэгжүүлэх үү, эсвэл зөөлөн бодлого баримтлах уу гэдэгтэй уялдуулна. Манай улсын мөнгөний бодлогын хүү дэлхийд байхгүй өндөр хоёр оронтой тоонд байсан. Өсгөх ямар ч шаардлагагүйгээр сард дунджаар нэг их наяд төгрөгийг арилжааны банкууд төвбанкиндаа өгдөг байсан. Гэтэл нэг өдрийн дотор 40 хувиар нэмчихлээ. Манай улсаас өөр дэлхий нийтэд ийм практик байхгүй. Энэ бол мөнгөний бодлого биш гэж хэлнэ. Зүгээр л системийн эрсдэлд орчихсон байгаа банкуудыг аврах гэсэн арга гэж үзэж байна. Банкууд маш хүнд байдалд байсан. Чанаргүй зээлийн хэмжээ 20 хувьд хүрч, дампуурлын ирмэгт ирсэн. Чанаргүй зээл 20 хувьд хүрнэ гэдэг маань банкны эздийн хөрөнгө байхгүй, дээр нь нэмээд зарим хадгаламж эзэмшигчийн мөнгө байхгүй болсон гэсэн үг. Угаасаа маш хүнд байсан банкуудыг түр тогтоохын тулд ямар ч бодлогогүйгээр ийм шийдвэр гаргалаа. Өөрөөр хэлбэл, дампуурлаа зарлах гэж байсан банкуудад амь тариа хийж байна гэсэн үг.

-Үүний үр дүн эдийн засагт хэрхэн нөлөөлөх вэ?

-Монголбанк нэг ч төгрөгийн орлогогүй байгууллага. Монголбанкнаас гарч байгаа зарлага болгон алдагдалд тооцогддог. Алдагдлыг засгийн газар төсвөөсөө бонд гаргаж хаана гээд Монголбанкны хуульд заасан байдаг. Монголбанкны хүчээр санхүүжүүлээд байгаа 15 хувийн хүүг Засгийн газар улсын төсвөөс төлнө гэсэн үг. Тэгэхээр иргэдийн нуруун дээр л нэмэлт хүүгийн зардал ирж байна гэж ойлгох хэрэгтэй.

-Нэмэгдэл хүүг улсын төсвөөс төлнө гэхээр төсөвт бүр их хүндрэл учруулна гэж ойлгож болох уу?

-Мөнгөний бодлогын хүүг нэмэгдүүлснийг локиг талаас нь ойлгохгүй байгаа юм. Гуравхан хоногийн өмнө Ерөнхий сайд мэдэгдэл хийж төсөв маш их хүндэрсэн цалингаа тавьж чадахаа байсан гэж мэдээллэсэн. Ерөнхийлөгчөөсөө эхлээд бүх өндөр албан тушаалтнуудын цалинг хасахаар болж, жилдээ нийт хоёр тэрбум төгрөг хэмнэнэ гэж ярьсан. Гэтэл нөгөө талаас нь Монголбанкны ерөнхийлөгч ганц гарын үсэг зураад л жилдээ 50 тэрбум төгрөгийн зардал гаргахаар болчихож байна. Зөвхөн сүүлд нэмэгдсэн 4.5 хувийн хүүд 50 тэрбум төгрөг өгнө гэж байна. Хоёр гуравхан банкийг аврахын тулд ийм хэмжээний мөнгө зарцуулахаар болчихож байгаа нь бодлогын сонголт нийцэхгүй байгааг харуулж байна. Энэ бол эдийн засаг талаас ч харсан, нийгэм талаас нь ч харсан ерөөсөө зөвтгөж болохгүй бодлого юм.

-Монголбанкны бодлогын хүү өссөнөөр ипотекийн зээлийн хүү нэмэгдэх үү?

-Бүх хүү өснө. Ерөнхийдөө төвбанк болон Засгийн газрын хүү хоёрыг эдийн засаг дахь суурь хүү гэж үздэг. Суурь хүү 4.5 хувиар өсөхөөр иргэд аж ахуйн нэгжийн төлөх зээлийн хүү 4 хувиар өснө гэсэн үг. Нөгөө талаас хөрөнгийн зах зээлд маш их хор уршиг тарина. Дөнгөж хөгжиж байсан зах зээлийг дарчихаж байгаа юм. Миний сонссоноор хөрөнгийн зах зээлд хоёр, гурван компани хөрөнгийн бирж дээр бонд гаргахаар бэлтгэлээ хангаад байхад суурь хүүгээ нэмчихээр аж ахуйн нэгжийн бондын хүү нэмэгдэж байгаа юм. Ингэхээр 14 хувиар гарна гэж төлөвлөсөн хүү 20 болохоор хүн худалдаж авахгүй.

-Хүүг өсгөснөөр долларын ханшийн өсөлт буурч чадах болов уу?

-Аливаа бодлогын эерэг тал болон сөрөг талыг сайтар судлах хэрэгтэй. Магадгүй долларыг 2400 хүрэхээс сэргийлж энэ шийдвэрийг гаргасан байх. Энэ нь үр дүн өгч болох юм. Гэтэл нөгөө талд ямар сөрөг үр дагаврууд үүсч байна гэдгийг харах хэрэгтэй. Аж ахуйн нэгжийн зээлийн хүү 30 хувьд хүрч, улсын төсөвт 50 тэрбумын зардал ирж байна. Энэ бол буруу шийдвэр. Хуулийн дагуу нийт эдийн засгийг зохицуулах шийдвэр гаргах ёстой болохоос ганц нэг арилжааны банкны төлөө ажиллах ёсгүй. Хүүнд өгөх 50 тэрбум төгрөгөөр хэдэн сургууль, цэцэрлэг барьж болох байсан бэ. Эцсийн дүндээ энэ шийдвэр бол иргэн бүрт хамаатай учраас хүн бүр үүнийг ойлгож байж цаашдаа төр зөв шийдвэр гаргана. Тиймээс иргэд энэ асуудалд нухацтай хандах нь зөв.

-Манай улс “Стэнд бай” хөтөлбөрт хамрагдах нь зөв үү?

-Яг одоогийн нөхцөлд хамрагдах ёстой л хөтөлбөр. Энэ бол Монголын хамрагдаж байгаа анхны хөтөлбөр биш. Өмнө нь PRGF гээд хэцүү нөхцөлтэй хөтөлбөрт манай улс хамрагдаж байсан. Энэ хөтөлбөрийг бид даваад гараад ирсэн. “Стэнд бай” хөтөлбөрийг өмнө нь хоёр удаа авч байсан. Жасрайн гуайн үед болон Баярцогт сайдын үед орж байсан. Ингэснээр улс орон санхүүгийн сахилга баттай болдог. Олон улсын валютын сан нэг их чанга нөхцөл тавьдаггүй. Тавьдаг нийтлэг шаардлагууд нь ашиггүй зардлаа бууруул, хавтгайрсан халамжаа бууруулах гэх мэт шаардлага тавьдаг. Гэтэл зарим улс төрчид үүнийг улс орны эрх ашигт сөрөг нөлөөлж байгаа гэх мэтээр сөрөг сэтгэгдэл төрүүлж байна. Өмнө нь манай улс энэ хөтөлбөрт хамрагдаад төсвийн сахилга бат, мөнгөний зөв бодлогоор даван туулж, дэлхий дээр уг хөтөлбөрийг амжилттай үлгэр жишээ хэрэгжүүлсэн орнуудын тоонд орсон. Ингэснээр бидэнд муу зүйл байгаагүй. Үүний үр дүнд 2008 оны санхүүгийн хямралыг маш зөөлөн даваад гарсан. Миний зүгээс “Стэнд бай” хөтөлбөрийг дэмжиж байна.

-Манай улсад гадаадын банкууд орж ирэхийн давуу болон сул тал юу байна вэ?

-Гадны банк оруулж ирэх нь маш ашигтай. Дэлхий дээр гадны банкгүй хоёрхон улс байдаг. Нэг нь Хойд Солонгос, нөгөөх нь Монгол. Дэлхийн санхүүгийн төв болсон Лондон хүртэл Итали, Испани, Франц Америкийн банкуудтай маш чөлөөтэй ажиллаж байна. Ингэж байж маш их өрсөлдөөн үүснэ. Зээлийн хүү буурна, чанар сайжирна нөхцлүүд нь зөөлөрнө. Манай улсад харин дотоодын хэдэн банкууд маань манайхаас 18 сарын хугацаатай 30 хувийн хүүтэй зээл авбал ав гэж нөхцлөө тулгаж байна шүү дээ. Авах бол бидэнд 200 хувийн барьцаа төл гээд ээж аавынхаа, өөрийнхөө насан туршид бүтээсэн хөрөнгөө барьцаалж дөрөвхөн жилийн хугацаанд өрийн сүлжээнд ордог. Тэгэхээр одоо гадаадын банк орж ирэх цаг нь болсон. Үгүй бол бид эдийн засгийн хувьд Манжийн үеийн дарлалд байгаа юм шиг амьдарсаар байна. Гадаадын банк оруулаад ирнэ гэхээр л нөгөө дотоодын хэдэн банкууд хар пи ар явуулж эхэлдэг. Үндэсний эрх ашигт харшилна, үндэсний аюулгүй байдал гэх зэргээр. Энэ бол буруу. Чөлөөт зах зээлийн систем хэрэгтэй. Өнөөдөр манай банкуудын өгч байгаа зээл бол хүнийг зүгээр л өрөнд оруулаад, цаашид хөгжиж дэвшихгүй болгож байгаа юм.

-Та эдийн засагч хүний зүгээс цаашид ямар арга хэмжээ авах нь зүйтэй гэж бодож байна вэ?

-Миний бодлоор зарим зүйлсийг дэндүү өөдрөгөөр хараад тэрнээсээ бид алдаад байх шиг харагддаг. Манай улс цөмийн энерги, боловсрол, эрүүл мэнд гээд дэлхийгээс хоцрогдсон орон. Тиймээс хүссэн хүсээгүй уул уурхай, түүний экспортод суурилсан эдийн засагтай байхаас өөр аргагүй. Одоо бид эсгий гутлаас өөр зүйл хийж чадахгүй байна. Тийм учраас эдийн засгаа хөгжүүлье, үндэсний хуримтлалтай болъё, дэлхийд өрсөлдөх чадвартай болъё гэж байвал байгаа зүйлдээ тулгуурлаж, эдийн засгийн либерал бодлого барих нь зөв. Чөлөөт өрсөлдөөнийг дэмжсэн гадаадын хөрөнгө оруулалтыг дэмжсэн төрийн зохицуулалтыг багасгасан тийм эдийн засаг хэрэгтэй. Дэлхий дээр ган хайлуулж чадахгүй цорын ганц улс Монгол байна. Химийн үйлдвэргүй байгаа ганц улс манайх. Тэртэй тэргүй дэлхийн бүх хөгжлөөс бид хоцорчихсон учраас байгаа зүйлдээ буюу уул уурхайн салбартаа тулгуурлаж хөгжилд хүрэх хэрэгтэй. Тэрнээс хойш бид бүтээсэн баялгаараа эдийн засгаа аваад явна.
Эх сурвалж:medee.mn

Address

Ulaanbaatar
976

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Citi Mongolia posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Citi Mongolia:

Share