LSW Engineering management solutions

17/08/2026

ЧАНАРЫН МЕНЕЖМЕНТ ЦУВРАЛ #2

QA ба QC — ЯЛГАА НЬ ЮУ ВЭ?

“QA нь алдаа гарахаас сэргийлдэг.
QC нь гарсан үр дүн шаардлага хангаж байгаа эсэхийг баталгаажуулдаг.”

🟢 QA — QUALITY ASSURANCE

ЧАНАРЫН БАТАЛГААЖУУЛАЛТ

QA нь процессод төвлөрнө.

* Чанарын төлөвлөгөө боловсруулах
* Процесс, журам тогтоох
* ITP боловсруулах
* Method Statement батлуулах
* Эрсдэлийг урьдчилан тодорхойлох
* Ажилтны чадамж, сургалтыг хангах
* Audit хийх
* Алдаа гарахаас урьдчилан сэргийлэх

QA = PREVENTION

🔵 QC — QUALITY CONTROL

ЧАНАРЫН ХЯНАЛТ

QC нь гүйцэтгэл, бүтээгдэхүүнд төвлөрнө.

* Материал шалгах
* Inspection хийх
* Хэмжилт, туршилт хийх
* RFI / IR шалгах
* Test result баталгаажуулах
* Зураг, техникийн шаардлагатай тулгах
* Үл тохирлыг илрүүлэх
* Гүйцэтгэл шаардлага хангаж байгаа эсэхийг баталгаажуулах

QC = DETECTION & VERIFICATION

QA + QC = QUALITY MANAGEMENT

QA: “Бид ажлыг зөв хийх системтэй юу?”

QC: “Хийгдсэн ажил үнэхээр зөв болсон уу?”

Төслийн чанарыг зөвхөн QC инженерийн шалгалтаар бий болгодоггүй.

Зөв процесс + Зөв гүйцэтгэл + Зөв хяналт = Чанартай төсөл
⸻
Инженер Болормаа
FIDIC гэрээ • Төслийн удирдлага • Чанарын менежмент

16/08/2026

FIDIC ЦУВРАЛ №4 | GREEN BOOK – НОГООН НОМ

FIDIC Green Book буюу Ногоон ном нь харьцангуй бага хэмжээтэй, эрсдэл болон техникийн төвөгшил багатай төслүүдэд ашиглахад зориулагдсан гэрээний хэлбэр юм.

Red, Yellow, Silver Book-тэй харьцуулахад гэрээний бүтэц илүү хялбар бөгөөд гэрээний удирдлагыг шаардлагагүйгээр хүндрүүлэхгүй байх зарчимтай.

Green Book-ийн гол онцлог

• Харьцангуй жижиг, энгийн төслүүдэд тохиромжтой
• Гэрээний удирдлага, баримт бичгийн процесс хялбар
• Захиалагч болон Гүйцэтгэгчийн үүрэг, хариуцлагыг тодорхойлсон
• Зураг төсөл болон гүйцэтгэлийн хариуцлагыг төслийн онцлогоос хамааран зохицуулах боломжтой
• Өөрчлөлт, төлбөр, хугацааны сунгалт, нэхэмжлэл болон маргааны үндсэн механизмыг агуулдаг

Хэзээ Green Book сонгох вэ?

Төслийн цар хүрээ харьцангуй бага, ажлын агуулга тодорхой, эрсдэл хязгаарлагдмал бөгөөд Red/Yellow Book-ийн нарийвчилсан гэрээний удирдлагын тогтолцоо шаардлагагүй үед Green Book тохиромжтой.

Гэхдээ “төслийн үнэ бага = Green Book” гэж шууд ойлгож болохгүй. Гэрээний хэлбэрийг сонгохдоо ажлын цар хүрээ, зураг төслийн хариуцлага, эрсдэлийн хуваарилалт, хугацаа болон гэрээний удирдлагын хэрэгцээг хамтад нь үнэлэх шаардлагатай.

Дараагийн цуврал: FIDIC White Book – Цагаан ном

Инженер Болормаа
Төслийн удирдлага • FIDIC гэрээ • Чанарын менежмент

16/08/2026

🏗️ ЧАНАРЫН МЕНЕЖМЕНТ ГЭЖ ЮУ ВЭ?
Цуврал №01 | Quality Management

Барилгын төсөл дээр “чанар” гэхээр бид ихэвчлэн QA/QC, шалгалт, FIC, NCR гэж ойлгодог.

Гэхдээ Чанарын менежмент бол зөвхөн чанарын хяналт биш.

Чанарын менежмент гэдэг нь байгууллага, төслийн зорилго болон захиалагчийн шаардлагыг тогтвортой, үр дүнтэй хангах удирдлагын тогтолцоо юм.

Үүнд:

🔹 Захиалагч, хууль, стандартын шаардлагыг хангах
🔹 Алдаа, зөрчил, дахин ажлын эрсдэлийг бууруулах
🔹 Нөөц, хугацаа, зардлын үр ашгийг нэмэгдүүлэх
🔹 Захиалагчийн сэтгэл ханамжийг тогтвортой хангах
🔹 Өгөгдөл, бодит гүйцэтгэлд үндэслэн тасралтгүй сайжруулах

гэсэн бүхэл бүтэн удирдлагын процесс багтана.

Тиймээс чанар бол зөвхөн QA/QC инженерийн хариуцлага биш.

Төслийн менежер → Инженер → Худалдан авалт → Гүйцэтгэгч → QA/QC → Удирдлага хүртэл бүх оролцогч чанарын тогтолцооны нэг хэсэг.

Чанарыг ажил дууссаны дараа шалгаж бий болгодоггүй.
Чанарыг төлөвлөж, процессдоо суулгаж, хэрэгжилтийг хянаж, тасралтгүй сайжруулж бий болгодог.

Чанартай ажил = бага дахин ажил + бага эрсдэл + зөв зардал + тогтвортой гүйцэтгэл + захиалагчийн итгэл

Дараагийн Цуврал №02:
QA ба QC гэж юу вэ? Ялгаа нь юу вэ?

Инженер Болормаа
Төслийн удирдлага • FIDIC • Чанарын менежмент

#ЧанарынМенежмент #БарилгынМенежмент #ИнженерБолормаа

11/08/2026

📘 FIDIC цуврал #3 — SILVER BOOK | EPC / Turnkey Projects

Өмнөх дугаарт Yellow Book – Plant & Design-Build гэрээний онцлогийг танилцуулсан бол энэ удаа Silver Book буюу EPC/Turnkey төслийн гэрээний хэлбэрийг авч үзье.

Silver Book-ийн гол онцлог нь төслийн инженерчлэл (Engineering), худалдан авалт (Procurement), барилга угсралт (Construction), туршилт болон ашиглалтад хүлээлгэн өгөх хүртэлх ажлын нэгдсэн хариуцлагыг гүйцэтгэгчид төвлөрүүлдэг явдал юм.

Өөрөөр хэлбэл Захиалагч төслийн эцсийн шаардлага, гүйцэтгэлийн үзүүлэлтийг тодорхойлж, харин EPC/Turnkey гүйцэтгэгч нь тухайн үр дүнд хүрэх шийдэл болон хэрэгжилтийг цогцоор нь хариуцна.

🏗 Ихэвчлэн ашиглагддаг төслүүд: эрчим хүч, уул уурхай, боловсруулах үйлдвэр, газрын тос ба хий, химийн үйлдвэр болон томоохон дэд бүтцийн төслүүд.

Silver Book нь Захиалагчид нэг цэгийн хариуцлага, хугацаа болон өртгийн илүү өндөр тодорхой байдал бий болгох боломжтой. Харин үүний эсрэгээр зураг төсөл, гүйцэтгэл, өртөг болон хугацаатай холбоотой эрсдэлийн ихээхэн хэсгийг гүйцэтгэгч хүлээдэг.

Тиймээс Silver Book-ийг сонгохдоо зөвхөн “EPC төсөл учраас” гэж харахаас илүүтэй Employer’s Requirements-ийн тодорхой байдал, эрсдэлийн хуваарилалт, гэрээний үнэ, хугацаа болон талуудын бодитоор удирдаж чадах эрсдэлийг хамтад нь үнэлэх нь чухал.

📌 FIDIC-ийн зөв гэрээг сонгох нь гэрээний нэр сонгох асуудал биш — төслийн эрсдэлийг хэн, ямар нөхцөлөөр удирдахыг шийдэж байгаа хэрэг юм.

Дараагийн дугаар: FIDIC Green Book — Short Form of Contract.

#ИнженерБолормаа

08/08/2026

28/06/2026

"ТӨР БОЛОН ТӨРИЙН ӨМЧИТ КОМПАНИУДЫН МЕГА ТӨСӨЛД НЭМЭРГҮЙ АЙЛЧЛАЛЫГ ЗОГСООЖ, ШИЙДВЭР ГАРГАЛТАД ТӨВЛӨРЬЕ!"

15 гаруй жил барилга, уул уурхай, дэд бүтцийн салбарт, тэр дундаа Оюу Толгойн дэлхийн хэмжээний мега төслүүд дээр ажилласан инженерийн хувьд нэг том ялгааг үргэлж анзаарч ирсэн.
Олон улсын мега төслүүд дээр удирдлагуудын гол ажил нь өдөр бүр талбайгаар явж зураг авах биш.
Тэдний ажил бол:
- Стратеги боловсруулах.
- Эрсдэлийг урьдчилан тооцох.
- Шийдвэр гаргах.
- Саад тотгорыг арилгах.
- Багийг ажиллах нөхцөлөөр хангах.
- Төслийг хугацаа, төсөв, чанар, эрсдэлээр удирдах.
Харин инженерүүд өдөр бүр **Pre-Start Meeting** хийж:
* өчигдрийн гүйцэтгэлээ тайлагнана,
* өнөөдрийн ажлаа төлөвлөнө,
* эрсдэлээ хэлэлцэнэ,
* эрх мэдлийнхээ хүрээнд асуудлаа шууд шийднэ.
Зөвхөн шийдвэрлэх боломжгүй асуудлаа л удирдлагад хүргэж, стратегийн түвшний шийдвэр гаргуулдаг. Ингэснээр инженерүүд ажлаа хийж, удирдлагууд удирдлагаа хийдэг.

Харин төрийн зарим мега төслүүд дээр өөр дүр зураг харагддаг.

Өдөр алгасахгүй:
* янз бүрийн дарга,
* ажлын хэсэг,
* хяналт шалгалт,
* комисс,
* танилцах айлчлал,
* зураг авалт,
* хэвлэлийн баг.

Тэгээд хамгийн чухал асуулт хариултгүй үлддэг. Яг ямар асуудлыг шийдэх гэж ирсэн бэ?
* Ямар шийдвэр газар дээр нь гарсан бэ?
* Ямар саад арилсан бэ?
* Хугацаа хэдэн хоногоор урагшилсан бэ?
* Эрсдэл хэрхэн буурсан бэ?

Хэрэв эдгээр асуултад бодит хариулт байхгүй бол ийм айлчлал төслийн бодит үнэ цэнийг нэмэхгүй.
Харин:
* инженерүүд үндсэн ажлаа түр зогсооно,
* танилцуулга бэлдэнэ,
* хүмүүс дагалдан явна,
* ажлын урсгал тасалдана,
* бүтээмж буурна.
Эцэст нь хохирдог нь зураг дээр харагддаггүй.

Хохирдог нь:
* төслийн хугацаа,
* төсөв,
* инженерүүдийн бүтээмж,
* татвар төлөгчдийн мөнгө.

# # # #Миний санал
Төр, нийслэл болон төрийн өмчит байгууллагуудын удирдлагуудад нэг хүсэлт байна.
"Төслийн бодит үр дүн авчрахгүй, зөвхөн танилцах, зураг авах, хэвлэл мэдээллийн зориулалттай айлчлалуудыг эрс багасгая."

Талбайн үзлэг өөрөө буруу биш.
Гэхдээ айлчлал бүр дараах асуултад тодорхой хариулттай байх ёстой.

* Ямар асуудлыг шийдэх гэж очиж байна?
* Ямар шийдвэрийг газар дээр нь гаргах вэ?
* Ямар саадыг арилгах вэ?
* Төсөлд ямар бодит үнэ цэнэ бий болгох вэ?
Хэрэв "ЧӨЛӨӨЛЬЕ" хөдөлгөөн үнэхээр төрийн бүтээмжийг нэмэгдүүлэх зорилготой бол зөвхөн бүтэц, орон тоог биш, "төслийн менежментийн соёлыг ч шинэчлэх" шаардлагатай.
* Давхардсан айлчлалыг багасгах.
* Инженерүүдэд ажлаа хийх боломж олгох.
* Удирдлагын цагийг стратегийн шийдвэр гаргалтад зориулах.
* Төслийг зураг, хэвлэлийн мэдээгээр биш KPI, хугацаа, төсөв, чанар, аюулгүй ажиллагаа, бодит үр дүнгээр үнэлдэг тогтолцоог бүрдүүлэх.

Жинхэнэ манлайлал бол өдөр бүр талбайгаар зураг авах биш, саад тотгорыг арилгаж, инженерүүдийг ажлаа хийх нөхцөлөөр хангах явдал юм.

"Төслийг зураг биш, үр дүнгээр удирддаг цаг ирэх ёстой."
#Чөлөөлье

28/06/2026

Чанарыг шалгаж бүтээдэггүй, удирдаж бүтээдэг.
Барилгын болон инженерийн төслүүдэд "чанар" гэхээр зөвхөн QA/QC инженер, лаборатори эсвэл шалгалт гэж ойлгох нь түгээмэл байдаг.

Гэвч олон улсын стандартуудын дагуу чанарын менежмент нь зөвхөн шалгалт биш, байгууллагын бүх үйл ажиллагааг хамарсан удирдлагын тогтолцоо юм.

Сайн чанарын системтэй байгууллага алдаа гарсны дараа засдаггүй. Харин эрсдэлийг урьдчилан тодорхойлж, процессоо зөв төлөвлөж, алдаа гарах магадлалыг бууруулдаг.

Энэ цувралаар бид дараах сэдвүүдийг бодит төслийн жишээтэйгээр авч үзэх болно.

• Quality Management гэж юу вэ?
• QA ба QC-ийн ялгаа
• QMP, ITP, Method Statement
• Material Approval
• NCR, Corrective Action
• FIDIC ба ISO 9001 дахь чанарын удирдлага
• QA/QC Dashboard болон KPI
• Чанарын менежментэд гардаг нийтлэг алдаа

Инженер хүн зөвхөн стандартыг мэдэхээс гадна чанарыг удирдах чадвартай байх нь төслийн амжилтын үндэс болдог.

28/06/2026

📒 FIDIC цуврал #2 – Yellow Book (Plant & Design-Build)
Өмнөх дугаарт FIDIC-ийн Red Book буюу захиалагчийн зураг төсөлд суурилсан уламжлалт барилгын гэрээг танилцуулсан.

Энэ удаа Yellow Book-ийг хүргэж байна.

Yellow Book нь Design & Build зарчимд суурилсан бөгөөд захиалагч шаардлагаа (Employer's Requirements) тодорхойлж, гүйцэтгэгч нь зураг төсөл, худалдан авалт, барилга угсралт, туршилт, ашиглалтад хүлээлгэн өгөх хүртэлх ажлыг цогцоор нь хариуцдаг гэрээний хэлбэр юм.

Энэ төрлийн гэрээг үйлдвэр, технологийн байгууламж, дэд бүтэц, эрчим хүч, ус цэвэрлэх байгууламж зэрэг инженерийн нарийн төвөгтэй төслүүдэд өргөн ашигладаг.

Энэхүү танилцуулгаар:
✅ Yellow Book-ийн үндсэн ойлголт
✅ Гэрээний бүтэц, оролцогч талуудын үүрэг
✅ Давуу тал ба эрсдэл
✅ Ямар төрлийн төслүүдэд ашигладаг талаар товч бөгөөд ойлгомжтой байдлаар хүргэлээ.

FIDIC-ийн аль номыг сонгох нь зөвхөн гэрээний сонголт биш, төслийн эрсдэл, хариуцлагын хуваарилалт, хэрэгжилтийн үр дүнд шууд нөлөөлдөг чухал шийдвэр байдаг.

Дараагийн дугаарт Silver Book (EPC / Turnkey Projects)-ийг бодит жишээтэйгээр тайлбарлах болно.

#ИнженерБолормаа

27/06/2026

RED FLAG -1 "Хэрэв төслийн бодит төлөвийг Dashboard бус, өдөр бүрийн талбайн зураг, бичлэгээр мэдэж байгаа бол энэ нь менежментийн тогтолцоо сул байгааг илтгэх red flag юм."

Хяналт гэдэг зураг авах биш, удирдах үйл ажиллагаа.
Сүүлийн үед төрийн байгууллага, төрийн өмчит компаниудын "талбай дээр ажиллаа", "хяналт шалгалт хийлээ", "үүрэг өглөө" гэсэн зураг, Reel видео маш их харагдах болжээ. Байнга загнасан сургасан эр эм хөгшин залуугуй хүнд зааж сургасан хүн загнасан доромжилсон аймар том дарга нар заагчид маркетингийн төрийнхний ТӨК-ийн хүний ёс суртахууны хэмжэсгүй маркетинг.

Мэдээллээ ил тод хүргэх нь буруу биш. Гэхдээ менежментийн өнцгөөс харахад нэг асуулт гарч ирдэг.

Хэрэв менежмент зөв хэрэгжиж байгаа бол өдөр бүр талбай дээр камер дагуулж алхах шаардлага үнэхээр байдаг уу?

Орчин үеийн төслийн удирдлага бол:
Dashboard дээр бодит мэдээллээ нэгтгэн харах,
KPI, Schedule, Cost, Quality, Risk-ээ бодит цагийн горимоор хянах, Илэрсэн асуудлаа газар дээр очихоосоо өмнө олж харах,
Шийдвэрээ мэдээлэлд үндэслэн хурдан гаргах тогтолцоо юм.

Талбай дээр очих нь мэдээж хэрэгтэй.

Гэхдээ тэр нь менежмент байхгүйгээ нөхөх арга биш, харин менежментийн нэг хэсэг байх ёстой.

Өдөр бүр "хяналт хийлээ" гэсэн бичлэг хийхээс илүү:
төсөл хугацаандаа дууссан уу,
төсөв хэтрээгүй юу,
чанарын шаардлага хангаж байна уу,
эрсдэлийг хэрхэн бууруулж байна вэ,
ямар шийдвэр гаргасан бэ гэдгийг л иргэд харахыг хүсдэг.

Маркетинг богино хугацаанд итгэл төрүүлж болно. Харин үр дүн л урт хугацаанд итгэлийг бий болгодог.

Инженерийн салбарт хамгийн сайн сурталчилгаа нь Reel биш, амжилттай хэрэгжсэн төсөл байдаг. Тийм учраас ийм маркетинг одоо ид моод болж байна. Гэхдээ төр хувийн хэвшлээс хэд давсан зардлаар чанаргүй ажил хийдэг гээд нотлоод иргэд төрдөө итгэхээ байгаад удцан шүү дээ. Аймар аймар page хуудсууд хэдхэн сарын настай байдаг. Инженер техникийн мэргэжилчдээ зарцуулаагүй мөнгийг page хуудсандаа харамгүй зарцуулдаг нь харамсалтай.

#МонголИнженер

27/06/2026

🔴 FIDIC Цуврал №2 | RED BOOK гэж юу вэ?
Өмнөх дугаарт FIDIC-ийн гэрээнүүдийг яагаад өнгөөр нь ялгадаг талаар танилцуулсан. Энэ удаа хамгийн өргөн хэрэглэгддэг 🔴 Red Book-ийг товч тайлбарлая.
Red Book нь зураг төслийг захиалагч (Employer) боловсруулж, гүйцэтгэгч (Contractor) батлагдсан зураг төслийн дагуу барилга угсралтын ажлыг гүйцэтгэдэг гэрээний хэлбэр юм.
Үндсэн оролцогчид
👤 Employer (Захиалагч)
👷 Engineer (Инженер)
🏗️ Contractor (Гүйцэтгэгч)

✅ Давуу тал
• Захиалагч зураг төслөө бүрэн хянах боломжтой.
• Ажлын хамрах хүрээ илүү тодорхой байдаг.
• Тендерийн үнэлгээ хийхэд харьцангуй хялбар.
• Engineer гэрээний хэрэгжилтийг хянаж, захиалагчийг төлөөлдөг.
⚠️ Анхаарах эрсдэл
• Зураг төслийн алдаа гарвал Variation нэмэгдэх магадлалтай.
• Хугацаа болон өртөг өсөх эрсдэл үүсч болно.
• Захиалагчийн зураг төслийн чанар төслийн амжилтад ихээхэн нөлөөлдөг.

Ихэвчлэн дараах төслүүдэд ашиглагддаг.
Барилга
Авто зам
Гүүр
Инженерийн шугам сүлжээ
Иргэний болон дэд бүтцийн төслүүд
Товчхондоо: Red Book нь зураг төслийг захиалагч хариуцаж, гүйцэтгэгч барилга угсралтыг хэрэгжүүлдэг уламжлалт гэрээний загвар юм.

📚 Дараагийн дугаарт: 🟡 Yellow Book (Design & Build) – Red Book-оос юугаараа ялгаатай вэ?

💬 Та ажил дээрээ аль FIDIC гэрээтэй хамгийн их ажиллаж байсан бэ? Туршлагаасаа хуваалцаарай.