26/05/2026
๐๐๐
๐ ๐๐๐๐
๐๐จ๐ญ๐ข๐ ๐๐ฎ๐๐ก ๐๐๐ง๐๐ฌ ๐๐๐ฅ๐๐ฆ ๐๐๐ง๐ฎ๐ง๐๐ง ๐๐จ๐ง๐ ๐ค๐๐ญ ๐๐๐ฅ๐๐ฒ๐ฎ
Songket merupakan seni tenunan tradisional Melayu yang terkenal dengan penggunaan benang emas atau perak bagi menghasilkan corak hiasan yang indah dan eksklusif. Kesenian ini telah berkembang sejak zaman Kesultanan Melayu dan menjadi lambang kemewahan, kehalusan budi serta identiti budaya masyarakat Melayu. Perkataan โsongketโ dipercayai berasal daripada istilah menyungkit, iaitu teknik menyelit atau mengait benang tambahan untuk membentuk motif pada permukaan kain. Songket digunakan sebagai pakaian golongan istana pada masa dahulu, malah kini turut dipakai dalam majlis adat, perkahwinan dan istiadat diraja. Menurut kajian dalam Asian People Journal, songket mempunyai nilai warisan yang tinggi kerana melambangkan kehalusan seni tekstil tradisional serta menjadi identiti budaya Melayu yang masih dipelihara sehingga kini.
Dalam penghasilan tenunan songket, motif flora merupakan antara corak yang paling banyak digunakan kerana masyarakat Melayu menjadikan alam semula jadi sebagai sumber inspirasi utama. Salah satu motif flora yang terkenal ialah Motif Buah Nanas. Motif ini diilhamkan daripada bentuk buah nanas yang mempunyai susunan daun tajam di bahagian atas serta bentuk isi buah yang berlapis dan simetri. Dalam seni tenunan, rupa asal buah nanas telah diolah secara stilisasi dan geometrik agar sesuai dengan teknik tekat atau colek pada benang songket. Motif ini memperlihatkan kebijaksanaan penenun Melayu dalam mengadaptasi unsur alam kepada corak tekstil yang bernilai estetika tinggi.
Dari sudut simbolik, motif buah nanas membawa makna kemakmuran, kesuburan dan rezeki dalam budaya masyarakat Melayu. Bentuknya yang tersusun melambangkan keseimbangan, ketelitian dan keharmonian hidup. Penggunaan motif flora seperti buah nanas juga mencerminkan hubungan rapat masyarakat Melayu dengan alam sekitar serta falsafah hidup yang menghargai keindahan ciptaan Yang Esa. Kajian akademik oleh penyelidik seni tekstil Melayu menjelaskan bahawa motif dalam songket bukan sekadar hiasan semata-mata, tetapi mengandungi nilai budaya, falsafah dan identiti masyarakat setempat. Motif flora berkembang melalui pemerhatian terhadap tumbuh-tumbuhan dan diterjemahkan ke dalam bentuk geometrik berdasarkan kreativiti penenun tradisional.
Selain nilai estetika, penghasilan motif songket turut melibatkan unsur matematik dan susunan simetri yang memerlukan kemahiran tinggi. Kajian mengenai pemikiran matematik dalam tenunan songket mendapati setiap motif dihasilkan melalui pengulangan corak, keseimbangan bentuk dan ketepatan susunan benang serta proses mengani bagi menentukan panjang dan lebar kain tenunan songket. Hal ini menunjukkan bahawa seni tenunan songket bukan sahaja warisan budaya, malah merupakan gabungan kreativiti, kemahiran teknikal dan pemikiran halus masyarakat Melayu tradisional.
Oleh itu, Motif Buah Nanas dalam tenunan songket wajar dipelihara dan didokumentasikan sebagai salah satu khazanah seni warisan negara yang mempunyai nilai sejarah, budaya dan estetika yang tinggi.
