11/08/2026
Myanmar, Laos dan Kemboja memang banyak bergantung kepada pertanian
Ketiga-tiga negara mempunyai sektor pertanian yang besar, khususnya di kawasan luar bandar.
Myanmar mempunyai penduduk sekitar 51.3 juta berdasarkan banci 2024; angka Bank Dunia sebelum ini lebih tinggi kerana menggunakan anggaran bagi kawasan yang sukar dibanci.
Laos mempunyai ekonomi luar bandar yang masih banyak bergantung kepada pertanian. Bank Dunia menyatakan kebanyakan pekerja masih berada dalam sektor pertanian atau pekerjaan tidak formal.
Kemboja juga merupakan negara pertanian yang penting. Bank Dunia pernah melaporkan hampir separuh tenaga kerjanya bekerja dalam pertanian, dan data ILO/Bank Dunia terus menjejaki pertanian sebagai sektor pekerjaan utama.
Wujud penternak kecil dan sistem penternakan tradisional di negara-negara tersebut. Tetapi kita tidak boleh mengatakan semua ternakan dari sana bermasalah atau semua penternak terlibat dalam penyeludupan Melalui Thailand ke Malaysia.
1. Mengapa import secara sah memerlukan pemeriksaan?
Ini sebenarnya bukan untuk menyusahkan penternak. Tujuannya ialah melindungi industri ternakan Malaysia.
Jabatan Perkhidmatan Veterinar Malaysia mempunyai protokol import khusus untuk lembu/kerbau dan kambing/bebiri. Malah, senarai rasmi DVS menunjukkan terdapat keperluan berbeza mengikut negara dan tujuan import seperti pembiakan atau sembelihan.
Proses seperti pemeriksaan kesihatan, dokumen veterinar, ujian penyakit dan kuarantin berfungsi sebagai penapis biosekuriti.
2. Mengapa ada pihak memilih jalan tidak sah?
Secara logiknya, antara kemungkinan yang boleh mendorong penyeludupan ialah;
• mahu cepat – tidak mahu melalui prosedur import yang mengambil masa;
• mahu kurangkan kos – kos permit, pemeriksaan, pengangkutan dan prosedur kuarantin boleh menambah kos;
• mahu mengelakkan syarat kesihatan tertentu – ini yang paling membimbangkan kerana kita tidak boleh mengetahui status sebenar haiwan hanya dengan melihatnya.
Tetapi kita tidak boleh terus menyimpulkan bahawa setiap haiwan yang masuk secara gelap adalah sakit atau gagal ujian. Itu memerlukan bukti dan keputusan pemeriksaan veterinar.
Brucella memang bukan perkara kecil
Ini bahagian yang sangat penting.
Brucellosis ialah penyakit berjangkit pada ternakan dan juga zoonosis, iaitu boleh menjangkiti manusia. WOAH menyatakan Brucella abortus berkaitan dengan lembu, manakala Brucella melitensis berkaitan dengan kambing dan bebiri.
Penyakit ini boleh menyebabkan masalah pembiakan dan keguguran pada ternakan. Bakteria juga banyak terdapat dalam bahan berkaitan kelahiran dan boleh mencemarkan persekitaran.
WHO p**a menganggap brucellosis sebagai penyakit zoonotik penting; manusia boleh terdedah melalui haiwan dijangkiti atau produk haiwan tercemar, terutama produk susu yang tidak dipasteurkan.
3. Pertubuhan Kesihatan Sedunia
Sebab itu satu ekor ternakan berpenyakit bukan sekadar masalah kepada pemiliknya. Ia berpotensi menjadi masalah kepada ternakan lain, pekerja ladang dan rantaian pengeluaran.
4. Betulkah ternakan dari jauh pasti sangat stres?
Tidak semestinya, tetapi risikonya memang ada. Perjalanan jauh, pengump**an beberapa ekor haiwan, perubahan persekitaran, cuaca, kepadatan pengangkutan, kekurangan rehat dan pengendalian yang kurang baik semuanya boleh menjadi faktor tekanan.
Perjalanan yang jauh tidak semestinya menyebabkan semua ternakan sakit, tetapi semakin kompleks perjalanan dan pengendalian, semakin penting pengurusan pengangkutan, kebajikan haiwan dan pemeriksaan kesihatan.
Ini juga menjelaskan mengapa pemeriksaan veterinar dan kawalan pergerakan haiwan sangat penting. Pergerakan ternakan antara kawasan boleh menjadi laluan penyebaran penyakit jika kawalan tidak mencukupi.
Ternakan yang murah belum tentu benar-benar murah. Kalau harga seekor lembu atau kambing nampak murah kerana kos permit, pemeriksaan dan kuarantin dielakkan, risiko sebenarnya mungkin hanya dipindahkan daripada penjual kepada penternak dan industri Malaysia.
5. Membawa masuk ternakan yang mempunyai penyakit berjangkit, kos sebenar boleh melibatkan;
• kematian ternakan + masalah pembiakan + rawatan + kehilangan produktiviti + kuarantin ladang + kerugian pasaran + risiko kepada manusia.
Jangan diukur pada harga murah. Ukuran perlu ambil kira kesihatan, baka, produktiviti, kos pengangkutan, risiko penyakit dan kos sebenar sehingga ternakan selamat berada di kandang.
Ternakan yang diimport ikut laluan rasmi DVS/MAQIS serta protokol negara asal adalah jauh lebih selamat dari mengambil risiko dengan sumber yang tidak dapat disahkan.
• SRI MERSING FARM & RESOURCES
