07/06/2026
YAKIN AHZAB (wanda kuma ake kira da Yakin Khandak ko Yakin Gidaje) yana daya daga cikin mafi muhimmanci da ban mamaki a tarihin Musulunci. An yi wannan yaki ne a cikin watan Shawwal na shekara ta 5 bayan Hijira (wanda ya yi daidai da watan Fabrairu ko Maris na shekara ta 627 Miladiyya).
Ga takaitaccen tarihin yakin da yadda ya auku:
1. Dalilin Yin Yakin (Dalilin Sunan)
Ahzab (Gamayyar Runduna): Sunan "Ahzab" yana nufin "kungiyoyi" ko "gamayya". Hakan ya faru ne saboda Yahudawan Banu Nadir (wadanda Manzon Allah (SAW) ya kora daga Madina saboda barna da cin amana) sun hada baki da kafiran Quraisawa na Makka da sauran kabilun Larabawa k**ar su Gatafan. Sun hada babbar runduna ta mutane kusan 10,000 da nufin su karkashe Musulmai gaba daya su ruguza Madina.
Khandak (Guba/Rami): Ana kuma kiran yakin da Yakin Khandak saboda dabarar da Musulmai s**a yi ta gina rami mai fadi da zurfi don kare birnin Madina.
2. Dabarar Salman al-Farsi (RA)
Lokacin da Manzon Allah (SAW) ya sami labarin cewa runduna mai girma tana tafe, ya tara sahabbansa don yin shawara (Shura). A nan ne sahabi Salman al-Farsi, wanda dan asalin kasar Farisa (Persia) ne, ya ba da shawarar da Larabawa ba su taba saninta ba: gina babban rami (Khandak) a arewacin Madina, inda yake da fili kuma abokan gaba za su iya biyo wa. Sauran bangarorin Madina kuwa suna da kariya ta dabi'a ta dtswatsu (Harrah) da kuma gidajen bishiyoyin dabino.
Manzon Allah (SAW) ya karbi wannan shawara, kuma Musulmai kusan 3,000 s**a tashi tsaye, ciki har da Manzon Allah da kansa, s**a raba korafe-korafe s**a tona ramin cikin kwanaki kadan kafin makiya su iso.
3. Kewaye Madina (The Siege)
Lokacin da dakarun Ahzab s**a iso, sun yi mamakin ganin ramin gudanarwa, domin dabarar yaki ce da ba su taba gani ba. Ba su da damar tsallakowa da dawakansu. Saboda haka, sai s**a kafa sansani s**a kewaye Madina na tsawon kwanaki kusan 20 zuwa guda 30.
A lokacin da ake wannan takaddama, Musulmai sun shiga cikin matsananciyar fargaba da yunwa da sanyi. Alkur'ani ya siffanta wannan lokaci a cikin Suratu Al-Ahzab, inda yake cewa zukata sun tashi har sun kai ga makogwaro saboda tsananin tsoro, kuma munafukai sun fara bayyana kansu.
4. Cin Amanar Banu Quraiza
Abubuwa sun kara tsananta lokacin da Yahudawan Banu Quraiza, wadanda ke zaune a cikin Madina kuma suke da yarjejeniyar kare birnin tare da Musulmai, s**a karya alkawari. Shugaban Banu Nadir (Huyayy bin Akhtab) ya zuga su, s**a amsa kiran dakarun Ahzab cewa za su farmaki Musulmai ta baya (ta inda iyalansu suke). Wannan ya sanya Musulmai cikin hadari ta kowane bangare.
5. Wayon Yaki na Nu'aim ibn Mas'ud
A cikin wannan mawuyacin hali, wani babban mutum daga kabilar Gatafan mai suna Nu'aim ibn Mas'ud ya zo wajen Manzon Allah (SAW) ya ce ya karbi Musulunci a asirce, kuma mutanensa ba su sani ba. Manzon Allah (SAW) ya gaya masa cewa "Yaki dabarace", don haka idan da akwai yadda zai yi ya raunana gwiwar abokan gaba, ya yi.
Nu'aim ya yi amfani da hikima:
Ya tafi wajen Banu Quraiza ya ce musu Quraisawa za su iya gajiyawa su koma Makka su bar su, don haka kada su taya su yaki har sai Quraisawa sun ba su wasu manyan mutanensu a matsayin jingina (garkuwa).
Sannan ya tafi wajen Quraisawa da Gatafan ya gaya musu cewa Banu Quraiza sun yi nadamar abin da s**a yi, kuma sun kulla yarjejeniya da Muhammad cewa za su k**a wasu manyan mutanen Quraisawa su mika masa don ya kashe su a matsayin tubansu.
Wannan ya sanya shakku da rashin amon juna tsakanin dakarun Ahzab da Yahudawan Banu Quraiza, hadin gwiwarsu ta ruguje.
6. Taimakon Allah da Karshen Yakin
Yayin da Musulmai s**a dage da addu'a (inda Manzon Allah ya yi addu'ar: "Ya Ubangijin da ke saukar da Littafi, Mai saurin bincike, Ka gurgunta rundunonin nan"), Allah Madaukakin Sarki ya aiko da taimakonsa:
Guguwa mai tsanani: Allah ya aiko da wata iska da sanyi mai tsanani da daddare, wadda ta karkatar da tukwanensu na girki, ta tumfuke tantunansu, ta tsorata dawakansu, ta kashe wutarsu.
Mala'iku: Allah ya aiko da rundunar Mala'iku wadanda s**a jifa tsoro a zukatan kafirai.
Ganin haka, shugaban Quraisawa, Abu Sufyan, ya ba da umurnin cewa kowa ya tattara ya koma gida. Haka rundunar Ahzab ta watse ba tare da sun yi nasarar komai ba.
Muhimmancin Yakin
Wannan yaki ya zama babban juyi a tarihin Musulunci. Bayan yakin ya kare, Manzon Allah (SAW) ya ce: "Yanzu mu ne za mu kai musu hari (Makka), ba su ba kuma da za su zo gare mu." Kuma hakan ce ta faru, domin bayan wannan yakin, ikon Quraisawa ya fara raguwa har ya kai ga can aka bude garin Makka (Fath Makka).
