06/03/2026
Tattaunawar sulhu da barayin daji a irin wannan yanayi na rashin tsaro babban mataki ne, amma kuma yana bukatar taka-tsantsan don gudun kada a ba wa miyagu damar sake karfafa kansu. Ga yadda za a iya bin tsarin sulhu mai dorewa:
1. Tantance Masu Son Sulhu na Gaskiya
Ba kowane dan bindiga ne yake son sulhu don zaman lafiya ba; wasu suna yi ne don su huta ko su sake samun mak**ai.
Rarrabe Tsakaninsu: Dole a raba tsakanin wadanda s**a shiga harkar saboda zalunci ko rashin ilimi, da kuma wadanda s**a mayar da abun sana’ar neman kudi.
Tabbatar da Shugabanci: Dole ne a tabbatar da cewa wanda ake sulhu da shi yana da iko a kan yaransa, domin kada a yi yarjejeniya da shugaba amma yaran su ci gaba da kai hari.
2. Sharuddan "Mika Wuya" (Disarmament & Reintegration)
Sulhu ba kawai a daina harbi ba ne; dole ne a bi matakai na musamman:
Mika Mak**ai: Sharadi na farko dole ne ya kasance mika dukkan mak**an da ke hannunsu ga hukuma.
Tantance Su: Gwamnati ta dauki bayanansu (biometrics) domin idan s**a koma gidan jiya, a san su da sauri.
Sake Gyara Halayya: Ba su horo na addini, tarbiya, da sana’o’i don su zama mutane nagari a cikin al'umma.
3. Sanya Masu Ruwa da Tsaki (Inclusivity)
Sulhun da aka yi a ofishin gwamnati kawai ba ya dorewa. Dole ne a hada da:
Wadanda aka Zalunta: Idan har wadanda aka kashe wa dangi ko aka kwace wa shanu ba su yafe ba, sulhun ba zai dade ba. Dole a biya diyya ko a samar da hanyar warkar da radadin zuciyarsu.
Malamai da Sarakuna: Su ne za su zama kashin bayan yarjejeniyar ta fuskar rantsuwa da tabbatar da gaskiya.
4. Adalci ga Kowa (Justice and Equity)
Sulhu ba yana nufin a bar mai laifi ya tafi haka kawai ba.
Hukunci ga Manyan Masu Laifi: Wadanda s**a aikata manyan laifuka na kisan kiyashi dole su fuskanci shari'a ta musamman.
Hana Kyamar Wadanda S**a Dawo: Dole ne a koya wa al'umma yadda za su karbi wadanda s**a tuba da gaske ba tare da kyamata ba, don kada hakan ya sa su sake komawa daji.
Misalin Kasashen da S**a Yi Nasara
Kamar yadda aka gani a kasashen irin su Rwanda ko kuma tsarin Amnesty na yankin Delta a Najeriya, nasarar tana nan ne idan har aka mayar da hankali kan ci gaban yankin da kuma samar da ayyukan yi.
Gargadi: Sulhun da aka yi ta hanyar ba wa ‘yan bindiga kudi kawai yana kara ruruta wutar ne, domin suna amfani da kudin wajen siyan karin mak**ai. Dole sulhun ya ginu kan "Zaman Lafiya don Ci Gaba" ba wai "Kudi don Zaman Lafiya" ba... zanci gaba..
Salisu lawal jos