07/04/2020
Arun Korona: Ohun ti o nilo lati mo nipa re
Oro Isaaju
Arun yii ti a n pe ni “Coronavirus” ti ni anfani pupo ninu media laipe nitori ibesile ti aratuntun kan (ti a sawari tuntun fun) ti Coronavirus ni Wuhan, China. Awon Coronaviruses je idile ti awon oloje kan eyiti o pelu SARS ati MERS. Won a ma fa awon oloje, ni opo yanturu, bi ogun ,ti awon omo ẹgbẹ yii kan tun wa ti ko ni okiki pupo.
Arun naa, ti a tun maa n pe ni COVID-19, n sele nipase kokoro bintin kan ti a ko ri iru re tele rii. Itankale kokoro yii lati ara eranko si ara eniyan ni a ro pe o koko waye ni akoko, ni oja osunwon ẹja Huanan ni Wuhan, China. Gbigbe lati eniyan si eniyan ti sele lehinna, nkan tia si ro pe o je iduro fun itankale arun naa koja orisun akoko ni ile China niyen.
Bawo ni o buru si ti ibesile yii?
Osunwon-oran iku (nomba awon eniyan ti o ku kuro ninu awon ti o ye) ti wa ni agbara ni iwon 2% fun awon alaisan ti o wa ni ile iwosan, eyiti o dinku pupọ ni akawe si ọdun 2002 ajakaye-arun SARS (iwon-oran ti o ju 10%) ati MERS ( bii 35%). Bi o tile je wipe, WHO ti ro pe ibesile COVID-19 ni pajawiri Ilera ti o tan kariaye.
Nje O ti fowo kan Ile Afirika?
Ni ojo ti oni ti n se ojo kejidinlogun ti osu keta odun, 2020, ati ni awon eniyan tiwon lo nibi mokanla ti ni arun yii ni orile-ede Nigeria, a si ti ri ifihan re ni orile-ede metalelogbon ni ile adulawo. Awon orile-ede Afirika miiran ti ko royin awon arun yii sibe sibe. Bi o ti le je pe, bi Afirika ti ri, Afirika wa ni irokeke igbagbogbo nipase oloje tuntun yii nitori awon eto ilera wa wa ni ipo elege.
Bawo ni aarun se tan kaakiri?
Bio tile je wipe nkan pupo tun wa lati ko nipa ihuwasi ti oloje yii, a ro pe arun naa lati tan kaakiri lati eniyan si eniyan, laarin awon eniyan kookan ti o wa nitosi alaisan (laarin awon mita meji). Awon isunmi ategun ni a gbejade nigbati eniyan ti aisan ba mu iko tabi ito. Awon isunmi wonyi le se ona won nipase afefe ati ile lori awon imu tabi enu awon eniyan ti o wa nitosi ati pe lehinna yoo gba emi sinu edoforo. Itankale tun le waye lati inu olubasoro pelu awon roboto ti o ni ikolu ati nigbamii fi'fowokan oju enikan, imu tabi enu pelu owo ti doti. Eyi ni idi ti fifo owo se pataki lati dinku osunwon gbigbe.
Kini awon ami aarun na?
Coronavirus je arun ategun ati bii bee, awon ami aisan tio wopo julo je iba, Ikoaláìdúró ati mimi tio n'isoro. Ti o ba ti lo si Ilu China, Ilu Italia, tabi eyikeyi orile-ede ti o kan ni ọse meji sehin ati ṣe akiyesi iba pelu Ikoaláìdúró ati / tabi mimi tio n'isoro, o ye ki o pe dokita re tabi olupese ilera re lesekese. Awon ami aisan naa le wa lati iba pelu Ikoaláìdúró si awon eya ti ikolu arun edofóró, ikuna eto ara pupo ati paapaa iku. Awọn oran ti o nira ti Coronavirus buru pupo julo ni a rii ni awon ẹni-kookan ti o ti ni awon ipo isoogun bii arun jejere, aisan okan tabi ni agbalagba ati awon omode ogo were.
Yio ti pe to ojo melo ki MO to bere sii fi awon ami han?
Eyi le wa lati ojo meji si merinla. Eyi ni idi ti akoko iyasoto fun awon eniyan kookan ti o jo pe won ti f'ara ko Coronavirus fi opin si o kere ju ojo merinla.
Bawo ni MO se le se idiwo ara mi lati ma ni akoran?
Iru idena ti o dara julo fun Coronavirus, ni bayi, wa lati yago fun ifihan si oloje naa. Idena Coronavirus tun tele opo ninu awon ilana fun idinku gbigbe ti awon arun ti afefe n gbeka.
WHO se iseduro, won gbawa ni imoran wipe:
Yago fun isunmo sunmo eniyan ti o ni ikolu lati owo awon akoran ategun ńlá.
Wiwe owo loorekoore, paapaa lehin ifowokan taara pelu awon eniyan tio ni aisan tabi agbegbe wọn.
Yago fun ikolu ti ko ni aabo pẹlu awon eranko ile tabi awon ẹranko igbẹ.
Ohunkankan miiran ti MO nilo lati mo?
Awon eniyan ti o ni awon ami aisan ikolu ti atẹgun buruku yii yẹ ki o ṣetoju ijinna, awon iko ikunsinu ati awon ohun ti o yomi pelu awon ara tabi ohun elo isonu, ati wiwe owo won l'orekoore.
Laarin awon ohun elo itoju ilera, mu idena idiwon itankale ati awon ise isakoso ni awon ile-iwosan, paapaa ni awon ile pajawiri won.
Se Mo nilo lati gba iboju oju ni bayi?
CDC ko se iseduro fun awon eniyan ti o wa ni ilera ati laisi awon ami aisan. Sibesibe, awon eniyan ti o safihan awon ami ti Coronavirus tabi ikolu ategun miiran, pelu awon ti n se toju awon eni-kookan ti o ni ọlojẹ pẹlu, yẹ ki o wo awon iboju yii.
