06/07/2026
Boek Transgender pioniers juist interessant voor niet-transgenders.
Voor het Pride-nummer van Hello Gorgeous (voor de gelegenheid omgedoopt tot Hello Pride) interviewde ik historicus Alex Bakker. In zijn nieuwste boek Transgender pioniers schetst hij het aangrijpende portret van Dora en Gerd die als een van de eerste transgenders ooit een medische transitie ondergingen. En dat in het Berlijn van de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw.
Dora en Gerd werden behandeld en begeleid door Magus Hisrchfeld (1868 – 1935) een arts en onderzoeker die als eerste inzag dat je transgenders kon helpen door niet hun geest maar hun lichaam te veranderen. Een van de sterkste punten van het boek is dat je op elke pagina ervan voelt dat donkere wolken zich boven Berlijn samenpakken. Al vóór de Nazi’s in Duitsland feitelijk de macht grepen viel het instituut waar Dora en Gerd werden behandeld ten prooi aan vandalisme, brandstichting en plundering. Daarmee verdween de eerste veilige plek voor transgenders ooit.
Een ander pluspunt is dat op een rustige toon het verhaal van een kleine 100 jaar geleden levende transgenders wordt verteld zonder hysterisch activistisch geschreeuw (de toekomst is trans!). Dat maakt het ook – of: juist - voor niet-transgenders een aangename bron van informatie over mensen met wie ze misschien wel nooit eerder in aanraking zijn gekomen.
Alex bakker: Transgender pioniers, Dora, Gerd en dokter Hirschfeld in het roerige Berlijn, 1919-1933. Uitgeverij Nieuw Amsterdam, 304 pp, € 26,99. Ook verkrijgbaar als E-boek.
