Clifford Training Coaching Arnhem

11/03/2026

Twijfel bij succes komt vaker voor dan veel leiders denken

Afgelopen week had ik een client, een manager die al goed presteerde, maar zichzelf nog inhield.

Sterke resultaten.
Goede teamscores.
Ambitie om verder te groeien.

Aan de buitenkant leek er weinig reden tot twijfel.

En toch was die er.

Niet zichtbaar in KPI’s.
Niet hoorbaar in vergaderingen.
Wel voelbaar op beslissende momenten.

De gedachte die terugkwam:

“Kan ik dit wel?”

Geen gebrek aan competentie.
Geen tekort aan ervaring.

Maar terughoudendheid, juist wanneer het ertoe deed.

Het zelfbeeld dat kleiner werd.

In onze sessies werkten we vanuit het gedachtegoed van Mental Space Psychology van dr. Lucas Derks.

Een zelfbeeld is geen abstract idee, het heeft een plek, een vorm, een afstand.

Wat zichtbaar werd, was geen oppervlakkige twijfel, maar een oud patroon.

Wanneer hij zich moest positioneren, bij stevige collega’s of strategische keuzes, verschoof zijn innerlijke positie.

Hij maakte zichzelf kleiner.

Zijn zelfbeeld schoof naar achteren.
Werd compacter.
Minder aanwezig.

Niet omdat hij minder capabel was, maar omdat een oud script werd geactiveerd.

Aanpassen voelde veilig.
Ruimte geven verstandig.
Niet te veel innemen normaal.

Dat had hem ooit geholpen.

In zijn huidige rol begon het hem te begrenzen.

Rationeel wist hij dat hij het kon, zijn resultaten bewezen het.

Maar gedrag volgt niet alleen ratio.
Het volgt hoe je jezelf innerlijk positioneert.

Daar zat de blokkade.

De verschuiving?

We voegden geen positiviteit toe.
Geen opgelegde affirmaties.

We herschikten het innerlijke landschap.

Zijn zelfbeeld kwam centraler te staan.
Groter.
Steviger.

De nieuwe overtuiging die ontstond:

“Ik mag zijn wie ik ben.”

Geen bewijsdrang.
Geen maskers.

Aanwezigheid.

Zijn woorden achteraf:

“F**k it. Ik ga het gewoon doen.”

Geen roekeloosheid, wel vrijheid.

Wat veranderde er?

Lastige gesprekken werden doortastender.
Niet harder, wel duidelijker.

Twijfel maakte plaats voor richting.
Empathie bleef, zonder zichzelf weg te cijferen.

Hij werd voorzitter van een ondernemersvereniging en hij onderzoekt serieus een tweede winkel.

Niet omdat hij een ander mens werd.

Maar omdat hij stopte zichzelf kleiner te maken.

Wat dit zegt over leiderschap

Veel succesvolle managers houden zichzelf onbewust iets in.

Niet door gebrek aan talent, maar door patronen die ooit logisch waren.

Leiderschap begint waar je jezelf innerlijk toestemming geeft ruimte in te nemen.

Niet groter dan nodig.

Maar ook niet kleiner dan wie je bent.

Herken je dit?

Ben jij succesvol, maar voel je dat je op beslissende momenten nog inhoudt?

Dat er een oud script meespeelt dat niet past bij de leider die je nu bent?

Stuur me een bericht als je wilt onderzoeken wat er in jouw innerlijke landschap verschoven mag worden.

Soms is één verschuiving genoeg om volledig in je kracht te gaan staan.

07/02/2026

Je kunt alles structureren.

KPI’s.
Dashboards.
Roadmaps.
OKR’s.
Evaluaties.

En toch kan er iets ontbreken.

Niet kennis.
Niet inzet.
Maar iemand die zegt:
dit is van mij.

Zonder mitsen.
Zonder “we”.
Zonder veilige verdeling van verantwoordelijkheid.

Want zodra iedereen een beetje eigenaar is,
is niemand het echt.

Volgende week.

Kies één onderwerp dat blijft liggen.
Wijs één naam aan.
Geen overlegcirkel.
Geen klankbordgroep.
Eén persoon.

Geef mandaat.
Geef ruimte.
En durf niet tussentijds te corrigeren uit ongemak.

Eigenaarschap vraagt moed.
Niet van degene die het krijgt;
maar van degene die het overdraagt.

“Wie herkent dit in zijn eigen team?”

Clifford Says

03/02/2026

Je kunt aan de top veel mensen om je heen hebben en je toch alleen voelen in wat er écht toe doet.

Niet omdat anderen niet betrokken zijn, maar omdat niet iedereen dezelfde consequenties draagt.

Naarmate je rol groter wordt, wordt het gesprek kleiner. Twijfel bespreek je minder snel. Overwegingen houd je vaker voor jezelf. Niet uit zwakte, maar uit verantwoordelijkheid.

In dit artikel beschrijf ik een patroon dat ik vaak zie bij directeuren, ondernemers en senior managers. Geen persoonlijke zwakte, maar een structureel gevolg van positie.

Over waarom het gesprek stiller wordt naarmate je rol groter wordt. Wat er nodig is om scherp te blijven denken; vóórdat twijfel gevolgen krijgt.

Waarom veel CEO’s en directeuren zich alleen voelen in besluitvorming; en wat dit betekent voor leiderschap, scherpte en prestaties.

28/01/2026

2025 ligt achter ons en 2026 is begonnen. Een nieuw jaar waarin de vraag zich opdringt of je nog met de juiste dingen bezig bent. 2026 vraagt niet om harder werken; het vraagt om ander leiderschap.

De start van een nieuw jaar is voor veel directeuren, senior managers, ondernemers en DGA’s geen moment van goede voornemens, maar van terugkijken, doorrekenen en vooruitdenken.

Cijfers zijn bekend. Besluiten zijn genomen. Sommige hebben goed uitgepakt, andere minder en ergens tussen strategie, operatie en agenda’s door dringt zich een ongemakkelijke vraag op; ben ik eigenlijk nog met de juiste dingen bezig en op de juiste manier? Niet vanuit twijfel aan je kunnen, maar omdat de context complexer is geworden, de druk hoger ligt en de ruimte voor fouten kleiner.

Van buiten oogt leiderschap aantrekkelijk: invloed, autonomie, resultaat. Van binnen voelt het vaak als altijd ‘aan’ staan, weinig echte tegenspraak en uiteindelijk veel alleen dragen.

In mijn werk met directeuren, senior managers, ondernemers en DGA’s hoor ik rond deze tijd opvallend vaak dezelfde zinnen terug die dit onderstrepen.

Bijvoorbeeld:
“Inhoudelijk loopt het goed, maar het kost me
meer energie dan het me oplevert.”

“Ik ben de hele dag in gesprek, maar denk steeds
minder hardop.”

“Ik merk dat ik beslissingen sneller neem, maar
er minder zeker over ben.”

“Ik geef richting, maar ik voel zelf minder richting.”

“Het is niet drukker dan vroeger, maar wel
zwaarder.”

“Als ik eerlijk ben: ik mis tegenspraak op niveau.”

Wat al deze uitingen gemeen hebben, is een verhoogde druk en onzekerheid. Ook wordt dit zelden hardop uitgesproken (maar des te vaker in stilte gedragen).

Bij directeuren in loondienst komt daar vaak nog iets bij. De formele verantwoordelijkheid is groot, maar de speelruimte niet. Je staat tussen bestuur, aandeelhouders, politiek en organisatie in maar wordt wel geacht daarbinnen koers te kunnen houden. Dat creëert een verhoogde spanning.

Deze gedachten gaan niet over falen. Ze gaan over alleen dragen. Over verantwoordelijkheid die niet langer alleen vraagt om actie, maar om helder denken, afwegen en kiezen onder druk. En precies daar ontstaat vaak de behoefte aan een ander gesprek. Niet om te versnellen, maar om weer scherp te kunnen kiezen.

💬 Herken jij jezelf hierin en draag je eindverantwoordelijkheid?
Dan bied ik de komende weken ruimte voor een beperkt aantal gesprekken op niveau.

Geen intake.
Geen pitch.

Wel een vertrouwelijk en scherp gesprek om te onderzoeken:
* waar jij nu helderheid wint,
* waar patronen je mogelijk beperken,
* en wat voor jou in 2026 écht verschil maakt.

👉 Stuur me een DM met het woord ‘reflectie’.
Dan kijken we samen of zo’n gesprek voor jou zinvol is.

Soms is stilstaan de meest strategische stap die je kunt zetten.

28/01/2026

2026 is begonnen. De vraag is niet wat je gaat dóen. Maar of je nog met de juiste dingen bezig bent. Want 2026 vraagt niet om harder werken. Het vraagt om ander leiderschap. De start van een nieuw jaar is voor veel directeuren, senior managers, ondernemers en DGA’s geen moment van goede voornemen...

02/01/2026

10/03/2025

Het nieuwe artikel over vergroten van zelfstandigheid van jouw team!

Inleiding Zelfstandigheid op de werkvloer – oftewel autonomie – is een cruciale factor voor productiviteit, motivatie en werktevredenheid. Werknemers die de vrijheid krijgen om hun werk op hun eigen manier in te richten, voelen zich doorgaans gemotiveerder en meer betrokken .

11/10/2024

Twee ellende pakketten in leiderschap; Spijt & Discipline

Ah ja, leiderschap. Je staat daar als een generaal voor je troepen, of, realistischer: als een kapitein op een roeibootje in een storm. En de grote vraag is: ga je roeien met de riemen die je hebt, of ga je zitten wachten tot je verzuipt? Want, beste mensen, je hebt altijd te maken met twee soorten pijn: de pijn van discipline of de pijn van spijt. Ja, precies, je mag kiezen uit twee ellende-pakketten. Geen zonnige stranden hier!

Discipline, dat is die irritante stem in je hoofd die elke dag zegt: “Kom op, je moet gaan sporten, niet dat koekje eten, en ja, die meeting kan echt

niet wachten.” Je wil Netflixen, maar discipline schreeuwt: “Nee! Nog één e-mail!” Het is alsof je een fitnessinstructeur in je hoofd hebt wonen die je nooit met rust laat. Je hebt het koud, je bent moe, maar toch, hup, weer vroeg op. Superleuk. Maar ja, het werkt wel, zeggen de onderzoekers. Duckworth en Seligman, weer van die types die het leuk vinden om te bewijzen dat je niet hoeft te genieten van het leven om succesvol te zijn.

Volgens hun onderzoek zijn mensen met discipline twee keer zo succesvol als mensen met een hoog IQ. Ja, echt, het lijkt erop dat je het met gewoon een beetje doorzetten verder schopt dan met puur breinwerk. De boodschap? Je hoeft niet slim te zijn, je moet gewoon volhouden. Dus… goed nieuws voor de gemiddelde Nederlander, zou je denken.

Dan de pijn van spijt. Oef, dat is er een die langzaam binnensluipt. Eerst is het allemaal nog prima: je geniet van dat extra biertje, je stelt dat werkstuk nog even uit, en het lijkt alsof de zon altijd schijnt. En dan ineens… BAM. Spijt. Je had dingen anders moeten doen. De kans van je leven gemist, en nu zit je daar, treurend bij de koffieautomaat, terwijl je collega met discipline de promotie krijgt. Had je maar… Ja, had je maar. Te laat!

Bedrijven geleid door gedisciplineerde bazen doen het ook beter, blijkt uit onderzoek. Ze hebben 30% meer kans om hun doelen te halen. Hoe dan? Nou, simpel. Terwijl de ene baas ’s ochtends nog ligt te snoozen, zit de andere al met een sterke kop koffie zijn personeel achter de vodden aan. En dat tikt lekker aan. Het verschil tussen succes en mislukking is gewoon vaak een kwestie van: “We doen het gewoon even.”

Maar goed, lieve mensen, het komt erop neer dat je moet kiezen: of je kiest voor de pijn van discipline, met je wekker om 6 uur en de agenda volgepland, of je kiest voor de pijn van spijt. Dat is die veel geniepigere pijn, die pas later komt en die je iedere keer laat denken: “Had ik toen maar…” Ja, spijt is als het laatste stukje taart dat je niet op hebt gegeten, om er later achter te komen dat je collega het heeft ingepikt.

Dus, wat wordt het? Word jij zo’n leider die met discipline de boel op orde heeft, iedereen motiveert en de targets haalt? Of wordt je de type die achteraf denkt: “Tsja, misschien had ik die memo toch niet moeten negeren.” Keuzes, keuzes. Het is niet altijd leuk, maar het leven is nou eenmaal geen optocht van regenbogen en eenhoorns. Pak die discipline maar op, dan kun je in elk geval zeggen: “Ik heb mijn best gedaan.”

En als je dan toch pijn moet hebben, laat het dan maar de pijn van discipline zijn. Want geloof me, van spijt krijg je alleen maar zure oprispingen. Dus hup, aan de slag! Of blijf nog even lekker in bed liggen… maar dan niet klagen later.

07/10/2024

De katalysator voor positieve verandering en succes! De Pijn van Discipline versus de Pijn van Spijt

Leiderschap is onlosmakelijk verbonden met moeilijke keuzes. Of je nu een team aanstuurt, een bedrijf leidt of persoonlijke groei nastreeft, je zult altijd moeten kiezen tussen comfort en ongemak. In essentie komt dit neer op twee soorten pijn: de pijn van discipline en de pijn van spijt. Deze twee zijn onvermijdelijk in het leven, en het is de keuze hiertussen die het succes en de impact van jouw leiderschap bepaalt.

Cijfers en onderzoek bevestigen dat het kiezen van discipline – hoewel ongemakkelijk op de korte termijn – op de lange termijn loont. Laten we de kracht van discipline onderzoeken en begrijpen hoe het ons helpt de zwaardere last van spijt te vermijden.

De Pijn van Discipline

Discipline betekent consistent handelen in lijn met je doelen, zelfs als dat betekent dat je offers moet brengen. Het is vroeg opstaan, dat lastige gesprek aangaan en toewijding tonen, dag in dag uit. Discipline vraagt om een sterke wil en is vaak een bron van ongemak. Maar de voordelen ervan zijn bewezen.

Uit een studie uitgevoerd door Duckworth en Seligman van de Universiteit van Pennsylvania blijkt dat zelfdiscipline een betere voorspeller is van academisch succes dan intelligentie¹. In hun onderzoek onder 164 middelbare scholieren ontdekten ze dat zelfdiscipline zelfs twee keer zo belangrijk was als IQ bij het behalen van hoge cijfers en het realiseren van opleidingsdoelen. Dit principe geldt niet alleen voor studenten, maar voor iedereen die succesvol wil zijn in zijn of haar vakgebied.

De Amerikaanse Psychologische Associatie (APA) ondersteunt deze bevindingen door te stellen dat mensen met een hogere mate van zelfdiscipline vaak meer tevreden zijn met hun leven en minder last hebben van stress². Mensen die consistent gedisciplineerd gedrag vertonen, hebben minder moeite met uitstelgedrag en negatieve gevoelens, waardoor ze een hogere productiviteit en een gevoel van welzijn ervaren. Dit is vooral belangrijk voor leiders, die vaak worden geconfronteerd met moeilijke beslissingen en grote verantwoordelijkheden.

Zakelijk gezien tonen statistieken aan dat gedisciplineerde leiders hun bedrijven naar succes kunnen sturen. Volgens een studie gepubliceerd in de Harvard Business Review hebben bedrijven geleid door gedisciplineerde leiders 30% meer kans om hun strategische doelen te behalen³. Deze leiders zijn bereid om moeilijke beslissingen te nemen en consistentie te tonen, wat niet alleen hun eigen succes beïnvloedt, maar ook dat van hun team en organisatie.

De Pijn van Spijt

Aan de andere kant is er de pijn van spijt – een pijn die vaak sluipend ons leven binnenkomt. Spijt ontstaat wanneer we ervoor kiezen om niet door te zetten, wanneer we uitstellen of wanneer we het vermijden van moeilijkheden boven groei stellen. In het begin lijkt deze keuze voor comfort onschuldig, maar op de lange termijn verandert het in een last die we met ons meedragen.

Onderzoek van de Universiteit van Scranton laat zien dat 92% van de mensen hun nieuwjaarsvoornemens niet waarmaken⁴. Een van de belangrijkste redenen hiervoor is het gebrek aan discipline. Deze cijfers illustreren hoe gemakkelijk het is om vast te lopen in een cyclus van uitstelgedrag, waardoor kansen worden gemist en doelen onbereikt blijven.

Daarnaast ontdekte een studie gepubliceerd in het Journal of Behavioral Decision Making dat 90% van de mensen die spijt ervaren, terugkijken en zich realiseren dat ze betere keuzes hadden kunnen maken als ze in het moment meer discipline hadden getoond⁵. Dit laat zien dat spijt vaak voortkomt uit het kiezen voor kortetermijncomfort ten koste van langetermijnsucces.

Voor leiders kan deze pijn van spijt ernstige gevolgen hebben, niet alleen voor henzelf, maar ook voor hun organisaties. McKinsey & Company heeft in een onderzoek vastgesteld dat organisaties waar leiders terugdeinzen voor moeilijke beslissingen en geen duidelijke strategieën uitzetten, een 60% hogere kans hebben op mislukte projecten⁶. Bovendien leidt dit gebrek aan discipline tot een lagere productiviteit en betrokkenheid onder werknemers, waardoor groei en innovatiekracht aanzienlijk worden beperkt.

Welke Pijn Kies Jij?

De essentie van leiderschap ligt in de bereidheid om te kiezen welke pijn je zult omarmen. Discipline is op de korte termijn ongemakkelijk, maar leidt op de lange termijn tot succes, voldoening en persoonlijke groei. Spijt daarentegen lijkt op het eerste gezicht gemakkelijker, maar draagt uiteindelijk een zwaardere last.

Organisaties geleid door gedisciplineerde leiders hebben volgens een studie van Harvard Business School 20% meer kans op duurzame groei en hun financiële prestaties liggen gemiddeld 25% hoger dan die van hun concurrenten⁷. Dit bevestigt dat de pijn van discipline niet alleen persoonlijke voordelen biedt, maar ook tastbare zakelijke resultaten oplevert.

De Les voor Leiders

Tijdens je leiderschapsreis zul je vaak voor deze keuze staan: kies je voor de ongemakkelijke weg van discipline, of geef je toe aan de kortstondige comfort van uitstel, wat uiteindelijk in spijt resulteert? Onderzoek door Stanford Graduate School of Business toont aan dat leiders die zichzelf doelen stellen en actief investeren in hun persoonlijke groei 35% meer kans hebben om hun bedrijfsdoelen te bereiken⁸. Dit illustreert hoe de pijn van discipline daadwerkelijk een katalysator is voor succes.

Jouw Keuze, Jouw Erfenis

Als leider bepaal je niet alleen jouw eigen toekomst, maar beïnvloed je ook die van degenen om je heen. Jouw keuzes zijn een krachtige boodschap over wat belangrijk is. Wanneer je kiest voor de pijn van discipline, inspireer je anderen om hetzelfde te doen. Je bouwt een cultuur van vastberadenheid, integriteit en onvermoeibare inzet.

De pijn is onvermijdelijk, maar de uitkomst ligt in jouw handen. Statistisch gezien levert de pijn van discipline aanzienlijk meer op: persoonlijk succes, een positieve impact op je bedrijfscultuur en een verhoogde prestatie van je organisatie. Dus, welke pijn kies jij?

Kies bewust. Kies voor discipline. Kies voor groei. En kijk terug op je leiderschap zonder spijt, wetende dat je elke dag het beste van jezelf hebt gegeven.

Door: Dave Clifford, executive coach & leiderschapstrainer

Bronnen
1. Duckworth, A. L., & Seligman, M. E. P. (2005). Self-Discipline Outdoes IQ in Predicting Academic Performance of Adolescents. Psychological Science.

2. American Psychological Association (APA). https://www.apa.org.

3. Harvard Business Review. The Impact of Discipline on Strategic Success. https://hbr.org.

4. Universiteit van Scranton. Onderzoek naar Nieuwjaarsvoornemens. https://www.scranton.edu.

5. Journal of Behavioral Decision Making. The Emotional Cost of Regret. https://onlinelibrary.wiley.com.

6. McKinsey & Company. Impact van Leiderschap op Projectresultaten. https://www.mckinsey.com.

7. Harvard Business School. Gedisciplineerd Leiderschap en Bedrijfsresultaten. https://www.hbs.edu.

8. Stanford Graduate School of Business. Doelen stellen en Leiderschapssucces. https://www.gsb.stanford.edu.

03/02/2022

Doing or being in life?