Tothepoint

29/08/2026

"Ze is acht. Ik denk dat ze beter thuis kan blijven."

Die zin hoor je als uitvaartondernemer, als leerkracht, als hulpverlener. En meestal komt hij niet uit onwil voort, maar uit onzekerheid — van een ouder die het niet weet, tegenover een professional die niet durft te adviseren.

Wat je op zo'n moment zegt, bepaalt of dat kind erbij mag zijn. En daar kun je je op voorbereiden.

Op donderdag 19 november geef ik de trainingsdag Kinderen betrekken bij rouw, uitvaart en verlies. Eén dag, in Castricum. Geen presentatie over hoe het zou moeten, maar oefenen met de situaties waarin je vastloopt: de ouder die haar kind wil weghouden, het kind dat het lichaam wil zien, de vader die zegt dat het niet nodig is.

Voor uitvaartprofessionals, leerkrachten, ib'ers, hulpverleners. Maximaal zestien deelnemers, want bij grotere groepen kun je niet meer oefenen.

€295, inclusief de online cursus die je vooraf doorloopt.

Inschrijven: kc-tothepoint.com/19november

Het volledige aanbod: kc-tothepoint.com/scholing

Alle scholing van KC To The Point op een rij: online cursussen, live basistraining en verdieping. Voor uitvaart, onderwijs, jeugdzorg en sociaal domein.

25/08/2026

Twee jaar kwam ik bij dit gezin. Afgelopen weekend is zij overleden.

Haar partner, volledig overrompeld. In zijn woorden: het ging "stabiel slecht".

Er waren gesprekken die niet gevoerd zijn. Reden: er was nog tijd.

Er was geen tijd. Er was een woordcombinatie die deed alsof er tijd was.

"Stabiel" is het woord dat de rem erin houdt. Het suggereert een bodem waar je op kunt wachten tot het weer beweegt. In de palliatieve praktijk is stabiel geen bodem — het is het waarschuwingsbordje vlak vóór de afdaling. En iedereen leest liever het bordje dan de weg.

Dit gezin had niet te weinig tijd. Ze hadden twee jaar. Wat ontbrak was het moment waarop iemand die twee woorden vertaalde naar: ze gaat dood, en de vraag is niet óf, maar wanneer — en wat gaan jullie nog tegen elkaar zeggen voordat dat gebeurt.

De twee tieners in het gezin hoorden dezelfde taal als de volwassenen. Kinderen zijn niet te jong voor de waarheid. Ze zijn te vaak de laatste die hem krijgen.

Dit is geen pleidooi tegen behandelen. Het is een pleidooi tegen de taal die het stoppen van het gesprek — niet van de behandeling — onzichtbaar maakt.

Volledig stuk:

Twee jaar kwam ik bij dit gezin. Afgelopen weekend is zij overleden. Haar partner, volledig overrompeld. In zijn woorden: het ging “stabiel slecht”. Er waren gesprekken die niet gevoerd zijn. Reden: er was nog tijd. Er was geen tijd. Er was een woordcombinatie die deed alsof er tijd was. “Stab...

17/07/2026

Vakantie
Vacation
Ferien

10/07/2026

NL Piaget wordt vaak te rigide toegepast op rouwbegeleiding: "een kind van vier begrijpt de dood nog niet, dus leg het simpel uit." Dat klopt deels — magisch denken en beperkt tijdsbesef spelen een rol. Maar het is geen vrijbrief om vaag te blijven.
Een kind van vier kan heel goed aan dat opa niet meer ademt, niet meer eet, niet meer wakker wordt. Wat het nog niet kan, is de onomkeerbaarheid volledig doorgronden — en dat verklaart waarom het dezelfde vraag tien keer stelt. Niet omdat het niet luistert. Omdat het feit nog niet past in zijn ontwikkelende denkraam.

D Piaget wird in der Trauerbegleitung oft zu starr angewendet: „Ein vierjähriges Kind versteht den Tod noch nicht, also erkläre es ihm einfach.“ Das stimmt teilweise – magisches Denken und ein begrenztes Zeitbewusstsein spielen eine Rolle. Aber das ist kein Freibrief, vage zu bleiben.
Ein Vierjähriger kann sehr gut verstehen, dass Opa nicht mehr atmet, nicht mehr isst, nicht mehr aufwacht. Was es noch nicht kann, ist, die Unumkehrbarkeit vollständig zu begreifen – und das erklärt, warum es dieselbe Frage zehnmal stellt. Nicht, weil es nicht zuhört. Sondern weil die Tatsache noch nicht in sein sich entwickelndes Denkschema passt.

bild: wikipedia.com

07/07/2026

NL Een jongetje van zes, kort na het overlijden van zijn vader: "Papa is in de aarde, maar ook een beetje in de hemel, toch?" Geen verwarring. Geen onvolwassen denken dat gecorrigeerd moet worden. Een poging tot betekenisgeving met de symbolische middelen die hij op dat moment heeft.
We zijn snel geneigd dit soort uitspraken te "verbeteren" richting een coherent volwassen wereldbeeld. Maar ontwikkelingsniveau vraagt niet om correctie — het vraagt om aansluiting. Wat een kind zegt over de dood is zelden onzin. Het is vaak precies passend bij waar het cognitief en emotioneel staat.

D Ein sechsjähriger Junge, kurz nach dem Tod seines Vaters: „Papa ist in der Erde, aber auch ein bisschen im Himmel, oder?“ Keine Verwirrung. Kein unreifes Denken, das korrigiert werden muss. Ein Versuch, mit den symbolischen Mitteln, die ihm in diesem Moment zur Verfügung stehen, einen Sinn zu finden.
Wir neigen schnell dazu, solche Äußerungen in Richtung eines kohärenten, erwachsenen Weltbildes zu „korrigieren“. Doch der Entwicklungsstand erfordert keine Korrektur – er erfordert Anschluss. Was ein Kind über den Tod sagt, ist selten Unsinn. Oft passt es genau zu dem, wo es kognitiv und emotional steht.

03/07/2026

NL Wij noemen het "beschermen" als we kinderen weghouden bij ziekbed, uitvaart of het gesprek over de dood. Onderzoek naar continuing bonds wijst eerder op het tegenovergestelde: kinderen die buitengesloten worden van betekenisvolle gebeurtenissen, construeren zelf een verhaal — en dat verhaal is vaak angstiger dan de werkelijkheid.Bescherming op de korte termijn is uitsluiting op de lange termijn. Niet omdat ouders het verkeerd doen, maar omdat het systeem eromheen (zorg, onderwijs, uitvaartbranche) hen zelden anders adviseert.Wat hoor jij het vaakst als reden om een kind niet te betrekken?

D Wir bezeichnen es als „Schutz“, wenn wir Kinder von Krankenbetten, Beerdigungen oder Gesprächen über den Tod fernhalten. Untersuchungen zu „Continuing Bonds“ deuten jedoch eher auf das Gegenteil hin: Kinder, die von bedeutungsvollen Ereignissen ausgeschlossen werden, konstruieren sich selbst eine Geschichte – und diese Geschichte ist oft beängstigender als die Realität. Kurzfristiger Schutz ist langfristige Ausgrenzung. Nicht, weil Eltern es falsch machen, sondern weil das sie umgebende System (Pflege, Bildung, Bestattungswesen) ihnen selten etwas anderes rät. Was hörst du am häufigsten als Grund dafür, ein Kind nicht einzubeziehen?

30/06/2026

𝐍𝐋 𝐈𝐤 𝐳𝐨𝐞𝐤 𝐭𝐞𝐬𝐭𝐞𝐫𝐬!
De online academie is lekker gevuld en — zoals dat gaat met nieuwe ideeën — was het ook gewoon af en toe een gevecht. Kennis ordenen, structuur aanbrengen, en dan de technische kant: lessen bouwen, koppelen, testen, weer opnieuw. Niet altijd soepel. Soms vloeken bij het scherm, soms drie keer opnieuw beginnen omdat het net niet klopte. Maar ik ben trots op wat er nu staat. Ik zoek een aantal testers — professionals die met rouwende gezinnen werken.

𝐽𝑒 𝑘𝑟𝑖𝑗𝑔𝑡 𝑡𝑜𝑒𝑔𝑎𝑛𝑔 𝑣𝑜𝑜𝑟 €49 𝑖𝑛 𝑝𝑙𝑎𝑎𝑡𝑠 𝑣𝑎𝑛 €89.

De rest van de "betaling" is je feedback: wat klopt niet, wat mist, wat zou je anders willen zien. Reageer hieronder of stuur me een bericht.

D Ich suche Tester!
Die Online-Akademie ist gut gefüllt — und wie das bei neuen Ideen so ist, war es zwischendurch auch einfach ein Kampf. Wissen ordnen, Struktur reinbringen, und dann die technische Seite: Lektionen bauen, verknüpfen, testen, wieder von vorn. Nicht immer reibungslos. Mal vor dem Bildschirm geflucht, mal dreimal neu angefangen, weil es einfach nicht passte.
Aber ich bin stolz auf das, was jetzt da steht. Ich suche einige Tester — Professionals, die mit trauernden Familien arbeiten.

𝑆𝑖𝑒 𝑒𝑟ℎ𝑎𝑙𝑡𝑒𝑛 𝑍𝑢𝑔𝑎𝑛𝑔 𝑓𝑢̈𝑟 49 € 𝑠𝑡𝑎𝑡𝑡 89 €.

Der Rest der "Bezahlung" ist Ihr Feedback: Was stimmt nicht, was fehlt, was würden Sie anders sehen wollen.
Melden Sie sich unten oder schreiben Sie mir eine Nachricht.

academie.kc-tothepoint.com

21/05/2026

Een vader vroeg zijn dochter van 7 wat ze wilde meegeven aan mama in de kist.
Ze dacht lang na. Liep naar haar kamer. Kwam terug met een tekening — en een koekje.

"Voor als ze honger heeft."

Hij wist niet of hij moest huilen of glimlachen. Hij deed allebei.

Kinderen begrijpen de dood niet op dezelfde manier als volwassenen. Ze begrijpen hem op hun eigen manier. En die manier verdient geen correctie — die verdient ruimte.

18/05/2026

Kinderen zijn veerkrachtig. Die komen er wel overheen."
Klopt. En het klopt niet.
Kinderen zijn veerkrachtig — maar alleen als ze de juiste steun krijgen. Veerkracht is geen automatisme. Het is een resultaat.
Laat ze er niet alleen doorheen komen.

15/05/2026