Tienstra Haptonomie - Verstand verbinden met gevoel

20/01/2024

Haptonomie
Lang geleden was ik al geïntrigeerd door Ted Troost, de legendarische haptonoom. Niet dat ik de man persoonlijk kende, maar wat ik er over las: hij kon onze grote sporthelden uit die tijd volledig ontspannen krijgen. Niet door te praten, maar met zijn handen. Marco van Basten begreep het zelf ook niet, maar hij had er jarenlang veel baat bij… Troost werkte met topsporters op een fundamenteel andere manier dan de sportpsychologen. En hij had het boek geschreven met de mooiste titel ooit: ‘Het lichaam liegt nooit’. Zijn rechterhand Eric Elbers werkt aan een gereviseerde, up-to-date editie, en ik kan niet wachten tot het af is. Ted is oud en kwetsbaar en ik ontmoette hem pas een paar maanden geleden voor het eerst. We praatten een uurtje en toen vroeg hij of ik even op de bank wilde gaan liggen. Het was een bijzondere ervaring: woordeloos maakten zijn handen contact met mijn lichaam. Wat gebeurde er? Ik werd geheel ontspannen, zonder te begrijpen wat hij nu precies deed…
Het vak waar Ted Troost een van de pioniers in is heet haptonomie. Als ik vandaag zou kiezen voor een opleiding ging ik dat doen. Ik ben wel een beetje klaar met al die gesprekken die ons moeten helpen ons te verhouden tot onze kwetsbare emoties. ‘Vergeet alles wat je geleerd heb, voel!’ ook zo’n briljant zinnetje van Ted. En eigenlijk is dit wat Daan Ruiter en ik ook doen in onze training systemische begeleiding van (top)sporters, die deze week van start ging. ‘Wat voel je?’ in eindeloos veel varianten…
Nog even over die opleiding haptonomie: je kunt het verkennen. Op 5 maart is er een netwerkdag van de Academie voor Haptonomie in Doorn: ‘Presentie in professie. Dé basis voor verbinding en verandering’ Ik mag ook iets vertellen, maar ben stiekem vooral benieuwd of ik me toch maar ga aanmelden voor de opleiding…
https://www.haptonomie.nl/presentie-in-professie

01/10/2023

Afgelopen vrijdag, op het congres voor haptotherapeuten. Niet gedacht dat ik op het podium zou gaan staan, maar ik deed het 💪. Naast Johan Goossens (caberetier) 🥳.

De dag stond in het teken van taal; een van de middelen om informatie te geven over haptotherapie. En hier kunnen we als beroepsgroep in verbeteren. Althans, dat vind ik 😁.

In onze beroepsgroep wordt met regelmaat abstracte en vage of zweverige taal gebruikt, zoals: 'aan-zijn', presentie, energetisch, in je basis zitten, bij je kern komen, prudent zijn, bodem hebben, jezelf vullen, uit contact raken, 'zijn' etc.

Wat er bij deze woorden in mijn hoofd geb***t 🤯: "wat bedoel je? Ik snap het niet" 😅🤔😨. Eerder was ik hierdoor bang om dom gevonden te worden en eerlijk, zo is het ook wel eens benoemd: "dat snap je pas als je het kunt voelen". Kortom; 'jij kunt (nog) niet zo goed voelen'. Boem 😳

Brrrr.

Ik denk dat we taal voor haptonomie alledaagser, concreter en duidelijker kan.

Bij het en .trainingen is dit iets waar ik en een aantal collega's veel werk van maken; concrete woorden gebruiken, zowel in woorden als in gescheven tekst. Zodat je niet zoveel hoeft na te denken als je iets leest, het snel kunt begrijpen en de boodschap beter uit de verf komt.

25/07/2023

Domineren, leiden, zorgen, samenwerken, meebewegen, overgeven, opgeven. (Van machtsgedrag naar machteloosheid.) Ergens op deze as beweeg je in relatie tot anderen.

Domineren: 'luister en doe zus en zo'.
Leiden: 'ik ga zus en zo, ga je mee?'.
Zorgen: 'Ik denk dat jij zus en zo nodig hebt'.
Samenwerken: 'Ik heb het idee om zus en zo, wat vind jij daarvan?'.
Meebewegen: 'Lijkt me prima om zus en zo, ik ga mee'.
Overgeven: 'Gaan we zus en zo?'
Opgeven: 'Ik weet het niet meer'.

Vandaag gaf ik een workshop aan 5 vriendinnen die hun groepsdynamiek wilden onderzoeken. (Credits; hóe tof is het dat je met je vrienden zo'n onderzoekende attitude hebt in de relatie!?)

Met ieder mens neem je (bewust of onbewust) steeds een van deze rollen of interactieposities aan. Welke rol je aanneemt, kan verschillen per persoon en per groep. Zo kun je bij de een meer een machtspositie innemen, en bij de ander meer een onmachtspositie. Overigens heb je met beide posities invloed; de macht van de onmacht kan sterk zijn. Stel, je zit samen op een tandem, en de één zegt; "ik weet niet waar ik heen wil" (onmacht). Dat kan ervoor zorgen dat de ander de kans (blij) of juist de druk (minder blij) voelt om een route uit te zoeken of te bedenken. Niets mis mee, zo lang je beide tevreden bent met de rol die je hebt. Er ontstaat in mijn ogen pas een probleem als één van beide (of allebei) niet blij meer zijn met de rolverdeling. Op een niet-constructieve manier hiermee omgaan, kan een conflict geven en/of een machtsstrijd opleveren.

Zowel machts- als onmachtsposities hebben voordelen en nadelen. Wat mij betreft is er geen goed of fout. Elke rol heeft kwaliteiten en valkuilen. Wat we vandaag deden, is onderzoeken wie welke rol(len) inneemt in de groep en ook hoe het voelt om eens op een andere plek te staan dan je gewend bent in de 'hiërarchie'. Wat moet je nu doen om meer macht in te zetten? Of juist meer onmacht? Letterlijk op een andere plek gaan staan, andere lichaamstaal gebruiken, andere woorden kiezen... it makes sense.

Ben je nieuwsgierig en wil je dit ook ervaren? Dat kan. In een workshop van 2 uren neem ik jullie mee in de wereld van macht en onmacht.

12/12/2022

PIJN. Fysiek, of emotioneel, of beide tegelijk omdat je het emotionele tot in je botten voelt of omdat het fysieke je zwaar valt.

Iedereen krijgt te maken met pijn. Licht, zwaar, langdurend, kortdurend, in wat voor kleurschakeling dan ook. En net zoals er veel tinten van pijn zijn, zijn er veel tinten van omgaan met pijn. Het allereerste onderscheid wat je kunt maken, is tussen het bewegen naar de pijn toe en het bewegen van de pijn af.

Van de pijn af bewegen betekent emotioneel bijvoorbeeld: je pijn toeschrijven aan de 'schuld' van je omgeving zodat je boos kunt zijn en blijven, vermijden van het onderwerp, je terugtrekken, in verwarring blijven. Op fysiek vlak betekent het: je verhouden, jezelf andere (pijn)prikkels toedienen als afleiding, de pijnplek ontzien.

Overigens allemaal prima strategieën, tenzij je dit continue doet. Het gaat er niet om dat je altijd maar naar de pijn toebeweegt - opdat dit 'het beste' zou zijn. Het gaat erom dat je bewuste keuzes maakt, waarin je kunt afwisselen tussen naar de pijn toebewegen, en van de pijn af.

Naar de pijn toe bewegen betekent: op de bodem van die put gaan zitten en eens om je heen kijken hoe donker 't daar is. Hoe voelt deze pijn aan? Welke emoties kommen er langs? Waar gaat deze pijn nu eigenlijk over? Wat kan ik leren over mezelf, mijn lichaam, mijn denkpatronen, gevoelsleven, relaties? Welke beperkingen kom ik tegen? En welke kansen en copingsstijlen laat ik liggen en zou ik kunnen aanboren?

Pijn is kl*te. En kan tegelijkertijd ook een kans geven tot groei en persoonlijke ontwikkeling. Tot meer veerkracht.

Op die bodem gaan zitten kan alleen, maar ook met een prof naast je; een haptotherapeut 😊.

www.tienstrahaptonomie.nl

28/07/2022

Ik ga verhuizen met mijn praktijk 🏩. Nog ruim twee weken werk ik op deze oude vertrouwde plek aan de Emmakade. En dan verhuis ik naar de zuidkant van Leeuwarden: Legedyk 4 is het nieuwe adres.

Als haptoherapeut ben ik aan de Emmakade 'groot' geworden 🤠. Ik begon er als haptotherapeut in opleiding, in de eindfase van mijn studie. Toen had ik nog proefcliënten. Na mijn afstuderen combineerde ik mijn praktijk enkele jaren met mijn baan, om me vervolgens vanaf 2019 volledig te storten op de haptonomie. Vanaf dat moment ging ik meer en meer uren maken en leerde ik als een malle 👌.

Wauw, inmiddels alweer 7 jaar ervaring verder. Manneman, wat ben ik gegroeid: naar een vakvrouw 🎓. Dat had nooit gekund zonder álle mensen die bij mij kwamen en hun vertrouwen aan me gaven. Heel dankbaar ben ik dat zó veel mensen dat hebben gedurfd en nog steeds doen.

Het gedeelte van het pand waarin mijn praktijk nu gevestigd is, is verkocht aan een projectontwikkelaar die er appartementen in gaat maken. Dat wordt vast heel mooi. Mijn nieuwe praktijkruimte wordt ook mooi: groter, koeler (wat fijn is in de zomer), dichter bij huis. Zin in! 😃

09/01/2022

Back to business: mijn meest recente nieuwsbrief!

Geboorte

16/08/2021

Een onderwerp wat regelmatig naar voren komt in mijn werk, is de vraag wie van de twee (of meer) er als eerste in beweging komt of moet komen 🧐.

Als er een conflict is: wie van de twee zet als eerste een stap naar de ander? Maar al te vaak vinden we dat een ander voorwaarden moet scheppen (bijvoorbeeld vragen of er iets aan de hand is) voordat we zelf iets kunnen of hoeven te doen 😖.

Of in een leersituatie: begint de een met het stellen van een vraag of het uitspreken van een leerdoel of begint de ander ('expert') met het delen van zijn/haar expertise? Met regelmaat stellen we ons als student, client, stagiair (etc.) afwachtend of volgend op: "vertel maar hoe het zit of moet". 🤓

Voor mij als therapeut en begeleider is dit ook dagelijkse kost: wie begint het gesprek? Wie zorgt ervoor dat er datgene aan bod komt wat op dat moment aandacht behoeft? Ik vind het een boeiend spel wat (voor mij) gaat over macht en onmacht. En over verbinding en isolatie. 🤩

Afwachten totdat de docent/therapeut/begeleider met expertise komt of met een opdracht, kan prima zijn: je geeft ruimte. Maar: als student/client/lerende beginnen met het neerleggen van een leervraag/casus/doel, biedt minstens zoveel kansen. Je geeft gericht(er) vorm aan je eigen leerproces en dat is soms wel zo effectief. 💪 EN: verbindend. Je gaat de samenwerking aan in plaats van dat je consumeert en geeft hiermee aan: 'wij zijn samen verantwoordelijk voor dit proces', en als lerende laat je daarmee de 'expert' niet in zijn/haar hemd staan. 🦺(Hoewel er overigens ook experts zijn die het heerlijk vinden om monologen af te steken en daarin niet gestoord te worden...🙄)

Verbinding dus. Door de eerste stap te zetten. 👟 Ook niet onbelangrijk in meer gelijkwaardige relaties, zoals vriendschappen. Sommige mensen zijn akkoord met een rolverdeling waarbij de een veel initiatief neemt (macht) en de ander niet (onmacht), maar voor velen geeft dit frictie en is een vorm van balans hierin belangrijk ⚖. Daarom besteed ik hier veel aandacht aan: wie belt/appt wie en wanneer? Wie leeft mee met wie en hoe vaak? Wie vraagt aan wie hoe de dag was en wie luistert er dan voor hoe lang?

Echt... het doet ertoe 😇.

16/07/2021

Ik zeg dit regelmatig tegen een gedeelte van de mensen die ik zie in mijn praktijk - maar ook in mijn dagelijkse leven. Of: "verzin een list", zei een van mijn haptonomiedocenten vaak 🤓.

Regie nemen: verantwoordelijkheid nemen voor je eigen gevoelens, talenten, tekortkomingen, wensen en grenzen 💪.

Wil je gehoord worden? Zorg er dan voor dat je goed verstaanbaar bent, duidelijke taal spreekt, geef aan dat je iets wilt zeggen 📢.

Ben je moe van het klaarstaan voor anderen? Beslis wanneer jij aan de b***t bent en vraag een ander jou eens een kopje koffie te serveren 🛀.

Duurt de vergadering te lang of levert het te weinig op voor je? Stel voor dat je de tijd bewaakt, grijp terug naar de rode draad of vraag naar verduidelijking als iets vaag en abstract blijft 🗨.

Aan de ene kant zou je kunnen zeggen dat het leven je overkomt; je kunt anderen immers niet zo gemakkelijk veranderen. Aan de andere kant denk ik dat je eigen invloed groter is dan je misschien denkt. Maar; invloed uitoefenen, regie nemen, is spannend en soms zelfs ronduit eng. Daarom kan het gemakkelijker zijn om stilletjes, in de wandelgangen, te blijven klagen. Maar helaas; hiervan leert niemand iets. Jij niet (want klagen kun je al), en de ander ook niet - want die krijgt geen 'prikkel' van jou 🙈. Eeeeuwig zonde!

Dus: doe zelf 'ns wat! 🙃

13/07/2021

Kort geleden werkte ik mee aan een podcast voor de NTR en radio 3FM.
Link naar de podcast (Spotify): https://lnkd.in/dqvxqJg

De aflevering is onderdeel van de serie 'Wat je niet leert'. In deze serie, die bedoeld is voor jongeren maar interessant voor iedereen, komen allerlei onderwerpen aan bod waarover je weinig leert op school maar waarmee je wel te maken krijgt in het leven.

Zo ook met emoties, en onder andere met de emotie jaloezie. Wat is jaloezie eigenlijk? Vaak willen we van dit gevoel af - maar is dat ook het beste? En dealen met jaloezie; hoe doe je dat? In deze podcast geef ik info, tips en een stappenplan.

Listen to this episode from Wat Je Niet Leert on Spotify. Hoe ga ik om met jaloerse gevoelens? Hoe kom ik ervan af en moet dat altijd? En hoe ga ik om met die al die agressie en afgunst die door mijn lijf giert? Host Nellie Benner zoekt het uit met Sander Nieuwenhuijsen, Anne Gras en Leah Barning. S...

21/05/2021

Voor de zomer bieden wij nog twee keer onze nascholing 'DE DYNAMIEK VAN EMOTIES' aan; namelijk op 10 juni en op 15 juni. Wil je in het nieuwe cursusseizoen (2021-2022) meedoen aan een nascholing of specialisatie bij het HCN? Voor een aantal van onze cursussen vragen we basiskennis van het werkmodel wat we gebruiken; de emotiecirkel. In deze ééndaagse nascholing leer je de basisbeginselen van dit werkmodel én proef je aan onze sfeer en aan de manier waarop wij met mensen werken.

Dus; wees voorbereid en schrijf je in voor één van deze twee data! Op 10 juni hebben we nog meerdere plekken beschikbaar, op 15 juni nog enkele plekken. Accreditatie door de VVH en de SKB is toegekend; wat betekent dat o.a. ook NFG- en NVPA-leden scholingspunten kunnen ontvangen.

Meer info? Klik op: https://www.haptocentrum.com/de-dynamiek-van-emoties/

05/05/2021

Vrij. Een woord met zoveel gelaagdheid. Vandaag vieren we dat we niet meer leven in oorlog. Ik vind dat elke keer weer zinvol om bij stil te staan. Want, ik realiseer me dat ik het geluk heb dat ik niet weet hoe het voelt om in oorlog te leven. Zo'n dag als vandaag doet me daarbij stilstaan. Het doet me beseffen hoe 'n bofkont ik ben - en we nu zijn.

Tegelijkertijd blijven de krachtenvelden 'vrijheid' en 'onderdrukking' altijd en overal aanwezig. Wij leven vrij van oorlog, maar misschien wel nooit 100% los van onderdrukking. Elke samenleving, elk groepsverband en elk individu kent onderdrukking: er zijn onderling wel (grote) verschillen.

In mijn werk als haptotherapeut houd ik me bezig met de manier waarop vrijheid onderdrukt wordt op individueel niveau en in kleinere groepen (relaties, gezinnen, teams). Mensen zijn groepsdieren, willen graag ergens bij horen, zich geaccepteerd en gewaardeerd voelen en om dit voor elkaar te krijgen, leveren we soms een stuk(je) vrijheid in: we onderdrukken of faken impulsen, dempen verlangens of vergroten ze uit, remmen ons gedrag of pushen onszelf juist. Soms vanuit de norm dat je in de pas moet lopen met de rest, soms juist vanuit de norm dat je moet excelleren of onderscheidend moet zijn.

Of ik me vrij voel? Ja en nee. Ja, omdat ik een ontzettende bofkont ben die niet weet wat oorlog is en hoe oorlog voelt. Nee, omdat ook ik me soms gevangen kan voelen in de normen en waarden die er heersen in onze maatschappij, mijn familie, gezin van herkomst, beroepsgroep.

Wat ik zo fantastisch vind aan mijn werk, is dat ik op de basis van vrijheid die we met z'n allen hebben, mag voortbouwen. Mensen kan helpen om vrijer te worden in hun denken, in het bewust zijn van gevoelens, in de keuzes die ze maken en in de expressie van wie ze zijn. En onderdrukking blijft er ook - en het mooiste is, wanneer onderdrukking in je voordeel gaat werken in plaats van in je nadeel. Ik geloof erin dat dit kan. Zo is persoonlijke ontwikkeling voor mij een route naar nog meer vrijheid - in mezelf.

25/04/2021

In 2010 startte ik met de Post-HBO Vakopleiding Haptonomie, waar ik uiteindelijk afstudeerde als haptotherapeut. (Er zijn meerdere afstudeerrichtingen.)

Maar waarom ben ik haptotherapeut geworden en niet bijvoorbeeld fysiotherapeut, psycholoog, of psychomotorisch therapeut?

Allereerst: ik ben razend blij met al mijn collega's in andere disciplines. Ik verwijs dan ook met regelmaat door naar een van deze collega's, of begeleid iemand samen met een collega die net een andere expertise heeft dan ik.

Wat mij zo enthousiast maakt over de haptonomie, is dat het voor mij zo'n brede kijk geeft op het functioneren van de mens, die bovendien lekker praktisch is en gericht op het hier en nu.

Haptonomie gaat namelijk over gevoelens, gedachten en gedrag. Aan al deze drie componenten besteden we aandacht. Het gaat over de inhoud van iemands verhaal, en ook over lichaamstaal en de manier waarop iemand zich presenteert; en daarmee invloed uitoefent op anderen. Het gaat over welk aandeel iemand zelf heeft in de totstandkoming en/of voortbestaan van zijn/haar 'klacht', maar ook over de invloed die de omgeving daarin heeft. Datgene waar iemand in vastloopt, komt vaak ook naar voren in de interactie met de therapeut. Het gaat over het zoeken naar en vinden van een aanpak die precies past bij deze ene persoon op precies dit moment van zijn/haar leven. Dat betekent dat ik als therapeut bij de ene mens andere kanten van mezelf laat zien, me anders opstel, een andere aanpak en benadering kies dan bij de ander. Dit maakt het werk uitdagend voor mij. Bij de een ben ik zacht, geduldig, bij de ander direct, confronterend. Daarom ontwikkel ik mezelf in het kunnen hanteren van verschillende stijlen en kwaliteiten.

Ik werk minder met protocollen. Wel met een plan. Een plan specifiek voor deze ene persoon, niet voor een klacht of een bepaald soort problematiek. Haptotherapie is een persoonsgerichte begeleiding, minder een klachtgerichte behandeling.

Ik praat met mensen, laat ze dingen doen waarin ze ofwel hun patronen bewust worden ofwel oefenen met het zich eigen maken van een nieuw, nog onbekender patroon. En ik raak mensen aan. Hoe afwisselend!