16/08/2013
Met planning- en controle denken overleven we de crisis niet
De toekomst is aan organisaties die gevestigde belangen durven los te laten
Het Financieele Dagblad 9 april 2013
De crisis in Cyprus vormt het zoveelste bewijs dat er in ons economisch denken fundamentele weeffouten zitten. Al eerder verloren banken, woningcorporaties, zorg-, en overheidsinstellingen ons vertrouwen. Nog maar kort geleden leek alles onder controle. Waren het niet stuk voor stuk zorgvuldig geconstrueerde organisaties, gebouwd op het planning- en controldenken en top-down georganiseerd? Maar ‘too big to fail’ bleek ‘too big to jail’. Het systeem is kapot.
Al jaren proberen leidinggevenden met man en macht uit de status quo te raken, hun instelling, branche en organisatie weer vlot te trekken en aan oude verwachtingen van aandeelhouders of kiezers te voldoen. Zonder resultaat. Want extra regelgeving heeft weinig zin wanneer je fundamentele vraagstukken niet aanpakt. En cijfers zijn weinig waard wanneer de strategie niet verder gaat dan een kwartaal en de visie bestaat uit nog meer snijden in eigen vlees. Leidinggevenden bevinden zich in een spagaat; zowel op macro- als op microniveau wordt er enorm aan hen getrokken. Grotere systemen, meer controle en de zoveelste reorganisatie lijken een logische keuze, maar dit werkt averechts. Risico’s nemen toe, het middelmanagement dijt uit, de flexibiliteit neemt af. De medewerker voelt zich machtelozer dan ooit; zijn ‘timesheet’ wordt inmiddels door vijf mensen gecontroleerd. Controle en angst — het begin van het einde.
Organisaties die niet langer krampachtig hun gevestigde belangen verdedigen maar zichzelf opnieuw durven uit te vinden overleven de crisis. Honderden energiecoöperaties, buurtzorg en DeCorrespondent zijn slechts de voorhoede in de beweging naar ondernemerschap dat is gebaseerd op vakmanschap, vertrouwen en verbondenheid. Waarbij de onderneming is verbonden met de ‘crowd’; medewerker, klant en samenleving. Hier gelden andere spelregels, is het netwerk belangrijker dan de hiërarchie, nemen ondernemers risico en gaan de deuren wijd open. Er zijn kansen genoeg, juist op het snijvlak van verstarde sectoren. Flexibiliteit is de leidraad, uitgaan van de kracht van het kleine is essentieel.
De transformatie begint met leiderschap dat zowel dienend als ondernemend is; richtinggevend en verbindend. Als eerste moet de dialoog tussen de top en de werkvloer worden hersteld. Een nieuwe visie, strategie, cultuurverandering en omzet volgen dan vanzelf.
Arnoud Six, Boudewijn Tulkens en Pieter Jan Huysse zijn partners bij adviesbureau www.SenseAndFlow.com
Sense & Flow; Transform to Excellence
