Nalatenschapsjurist

25/06/2026

Erfrechtelijke geschillen nemen toe (jammer genoeg)

Het aantal erfrechtelijke geschillen neemt toe. Het erfprocesrecht wordt als onduidelijk en versnipperd ervaren.

Dit schrijft staatssecretaris Van Bruggen in een Kamerbrief bij het jaarverslag 2025 van de Rechtspraak.

Zowel de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) als de Vereniging Erfrecht Advocaten Nederland (VEAN) hebben een soortgelijk signaal afgegeven. Aan de KNB en VEAN is toegezegd in gesprek te gaan over de ervaren problematiek.

De staatssecretaris wil bezien of dit signaal betrokken kan worden bij het bredere vraagstuk over de vereenvoudiging van het burgerlijk procesrecht. Eerder is de Rechtspraak gevraagd om een reactie op het advies van de adviescommissie burgerlijk procesrecht over de opheffing van het onderscheid tussen dagvaardings- en verzoekschriftprocedure.

WOZ
De Wet herwaardering proceskostenvergoeding heeft nog niet geleid tot een lagere instroom bij de gerechtshoven. Wel is er een daling van het aantal zaken bij rechtbanken. De verwachting is dat deze ontwikkeling later ook zichtbaar wordt bij de hoven. Tegelijkertijd blijft het kabinet zoeken naar manieren om procedures over relatief kleine financiële geschillen te beperken. Voor de WOZ wordt een brede beleidsevaluatie voorbereid en voor de bpm wordt onderzocht of het belastingstelsel minder afhankelijk kan worden gemaakt van voertuigwaarderingen.

Bron: Jaarverslag Rechtspraak 2025, 22 juni 2026

Het aantal erfrechtelijke geschillen neemt toe. Het erfprocesrecht wordt als onduidelijk en versnipperd ervaren.

24/06/2026

HEERLIJK RUIM FAMILIEHUIS MET SCHITTERENDE, DIEPE TUIN

Deze uitstekend onderhouden woning (166 m2) heeft een riante living, een eetkeuken, 5 slaapkamers, 2 badkamers en een bijzonder diepe, mooi aangelegde tuin. De tuin is 14,5 meter diep. Door de grote raampartijen is het de hele dag heerlijk licht. 10 Zonnepanelen zorgen voor een lage energierekening. De woning is heel rustig gelegen, midden in een woonwijk, aan een doodlopende weg met alleen bestemmingsverkeer. Met een paar stappen bent u bij de Vliet en kunt u heerlijk wandelen. Het gezellige Damcentrum bevindt zich ook op loopafstand.

In de buurt zijn diverse scholen en sportvoorzieningen. Via de N14 bent u snel op de A12, de A4 of de A44. Voor winkels kunt u kiezen uit Westfield The Mall of The Netherlands of het Damcentrum. U bent zo in het prachtige poldergebied waar u heerlijk kunt wandelen of fietsen. Ook Scheveningen is goed per fiets te bereiken.

IN ZO’N FIJNE OMGEVING KOM JE HELEMAAL TOT RUST

U komt de woning binnen in de ruime hal aan de voorzijde van de woning. Hier vindt u de meterkast en de trap naar de 1e verdieping. U heeft er toegang tot de living, de keuken en de in 2020 vernieuwde badkamer. Op de gehele begane grond vindt u vloerverwarming.

De L-vormige living (circa 44 m2) bevindt zich over de volle breedte van de woning. Aan de voorzijde heeft u een fijne plek om te dineren vlakbij de keuken. De living heeft een schuifpui naar de achtertuin. Aan deze kant kunt u optimaal genieten van de mooie tuin. Een gashaard zorgt voor extra warmte en sfeer. Airconditioning houdt het koel tijdens warme dagen.

De keuken (circa 11 m2) heeft een gezellige uitstraling en voldoende ruimte voor een tafel om te ontbijten. Het L-vormig keukenblok is voorzien van diverse, recent vernieuwde inbouwapparatuur waaronder een oven, vaatwasser en koel/vriescombinatie.

De mooi afgewerkte badkamer heeft een inloopdo**he, een wastafelmeubel en een toilet en is in 2020 vernieuwd.

ECHT EEN HEERLIJK, RUIM FAMILIEHUIS

De overloop van de eerste verdieping bereikt u via de vaste trap in de hal. Op deze verdieping vindt u 3 slaapkamers, een badkamer, een separaat toilet en een wasruimte.

Er zijn 2 bijzonder royale slaapkamers (circa 20 resp. 16 m2). Slaapkamer 3 heeft ook een goed formaat (circa 11 m2) en is thans in gebruik als werkkamer.

De ruime badkamer heeft een ligbad, een do**he, een bidet, een wastafel en een designradiator. Er is een separaat toilet met fonteintje op de overloop.

In de wasruimte vindt u de was- en droogmachineaansluitingen, de cv-ketel, de mechanische ventilatie-unit en de wisselaar van de zonnepanelen.

Met de vaste trap bereikt u de overloop op de 2e verdieping. Vanaf de overloop bereikt u het toilet met de designwastafel en de kleedkamer.

De kleedkamer en-suite grenst aan de master bedroom en heeft toegang tot een balkon aan de voorzijde waar u de Vliet kunt zien.

De master bedroom is royaal (circa 21 m2) en beschikt ook over een eigen balkon aan de achterzijde. Mooi is het eiken parket op deze hele verdieping. Deze kamer is voorzien van airconditioning.

De toiletruimte is voorzien van een wc (sanibroyeur) en een royale designwastafel. Indien gewenst is er voldoende ruimte om een volwaardige 3e badkamer te realiseren.

VOOR MENSEN DIE WILLEN GENIETEN VAN HET BUITEN-ZIJN

De brede, zonnige achtertuin heeft meerdere, mooie terrassen. Weelderige beplanting maakt het plaatje compleet. Hier heeft u veel privacy. Deze tuin ligt op het noord/oosten maar door de extra diepte geniet u hier toch de hele dag van de zon. Er is een royale schuur en een achterom.

De voortuin heeft u een parkeerplaats voor het parkeren van uw auto.

Wat kunt u verder nog verwachten?
- Eigen grond
- Volledig geïsoleerd
- Nefit HR CV ketel (2025)
- 10 zonnepanelen
- Airconditioning op BGG en 2e verdieping, in 2019 geplaatst
- 1/20e onverdeeld aandeel in het achterpad
- Buitenschilderwerk in 2025 uitgevoerd
- Energielabel A
- Niet-zelf bewoningsclausule van toepassing

OMGEVING

Ruimte en wooncomfort
De woningen aan 't Breede Weer zijn relatief ruim opgezet. De straat bestaat uit slechts 16 woningen, waardoor er sprake is van een rustige en overzichtelijke woonomgeving.

Ideaal voor gezinnen
De buurt kent relatief veel gezinnen met kinderen en wordt als kindvriendelijk ervaren. Basisscholen, speelgelegenheden en sportvoorzieningen bevinden zich op korte afstand. Bewoners noemen de wijk regelmatig als een prettige gezinswijk met veel kinderen en goede voorzieningen in de directe omgeving.

Rust én centrale ligging
Ondanks de rustige ligging bevindt het historische centrum van Leidschendam zich op loopafstand. Hier vindt u de gezellige Damlaan, het Damplein, de Sluisjes en diverse restaurants en terrassen. Ook dagelijkse voorzieningen zoals supermarkten zijn dichtbij.

Uitstekende bereikbaarheid
De woning ligt zeer gunstig ten opzichte van de N14, A4 en A12. Hierdoor zijn Den Haag, Leiden, Rotterdam en Schiphol uitstekend bereikbaar. Daarnaast bevinden station Leidschenveen, station Forepark en RandstadRail-haltes zich op korte fietsafstand.

Groen, water en recreatie
De wijk ligt nabij de recreatieve zones rond De Vliet, het natuur- en recreatiegebied Vlietland en diverse fiets- en wandelroutes. Voor liefhebbers van varen, wandelen, hardlopen of fietsen biedt de omgeving volop mogelijkheden. De gemeente Leidschendam-Voorburg staat bovendien bekend om haar groene karakter en aantrekkelijke woonomgeving.

Winkel- en vrijetijdsvoorzieningen
Binnen enkele minuten bereikt u de Mall of the Netherlands, één van de grootste en meest luxe winkelcentra van Nederland. Daarnaast liggen sportclubs, golfbanen, horeca en culturele voorzieningen allemaal binnen handbereik.

Aantrekkelijk voor internationals
Voor internationals is de ligging tussen Den Haag, Wassenaar, Leiden en Rotterdam bijzonder aantrekkelijk. Internationale scholen, ambassades, internationale organisaties en bedrijventerreinen zijn goed bereikbaar, terwijl u woont in een rustige woonwijk met een dorps karakter.

Kortom: een aantrekkelijke locatie voor gezinnen, doorstromers én internationals.

HEERLIJK RUIM FAMILIEHUIS MET SCHITTERENDE, DIEPE TUIN. (English translation below) Deze uitstekend onderhouden woning (166 m2) heeft een riante living, een eetkeuken, 5 slaapkamers, 2 badkamers en een bijzonder diepe, mooi aangelegde tuin. De tuin is 14,5 meter diep.

18/06/2026

Wel of geen artsenverklaring in je levenstestament?

Vanaf 2010 zien we dat steeds meer mensen een levenstestament laten opmaken. Een levenstestament is een notariële akte, met daarin een notariële volmacht en een medische volmacht. In het levenstestament leg je vast wat jouw wensen zijn als je niet meer in staat bent om zelf beslissingen te nemen, bijvoorbeeld als je door een ongeval of dementie wilsonbekwaam raakt.

Je kunt ook zonder levenstestament een volmacht geven, bijvoorbeeld voor jouw bankrekening. Alleen beperkt die volmacht zich dan tot de bankrekening. Geef je een notariële volmacht af via het levenstestament, dan heb je een veel ruimere volmacht en kan iemand bijvoorbeeld jouw woning verkopen.

Dit alles is vooral bedoeld voor als je wilsonbekwaam zou raken. Dan kun je namelijk zelf geen rechtshandelingen meer verrichten, zoals het (ver)kopen van die woning, maar denk ook aan het afsluiten van een hypotheek of het kopen op afbetaling.

Het is mogelijk om de volmacht ook te laten gebruiken als je nog niet wilsonbekwaam bent. Als je in je levenstestament ervoor kiest om de volmacht direct in te laten gaan, kan de gevolmachtigde vanaf de datum van passeren van het levenstestament bij de notaris handelen voor jou. Als je dat niet wilt, zul je moeten opnemen dat de volmacht pas ingaat vanaf het moment dat een onafhankelijk arts een verklaring afgeeft dat je wilsonbekwaam bent.

De praktijk
Gevoelsmatig klinkt het opnemen van een verklaring door een onafhankelijk arts heel logisch om te doen. Zolang je nog bij je volle verstand bent, wil je zelf bepalen wat er gebeurt met jouw woning, financiën, etc. Vanuit die gedachte wil je een volmacht pas in laten gaan als je het zelf niet meer weet. Toch kan het handig zijn, als de volmacht wel al eerder ingaat. Bijvoorbeeld als je al wat ouder wordt en liever hebt dat je kinderen de zaken voor jou regelen, ook al zou je het nog kunnen. Of als je naar het buitenland moet en er precies dan een passering plaatsvindt. Dan is het prettig dat iemand anders de volmacht namens jou kan gebruiken om voor jou te handelen.

In de beginjaren dat het levenstestament populair werd, dus in de jaren na 2010, werd in veel levenstestamenten de artsenverklaring meegenomen. Vanuit de logische gedachte dat je niet wilde dat iemand de volmacht al had terwijl je nog bij je volle verstand was. In de praktijk leidde dit vaak tot problemen. Stel dat er dementie wordt geconstateerd. Ben je dan direct volledig wilsonbekwaam? Die discussie maakt veel los. In de praktijk zal een arts iemand nog niet wilsonbekwaam verklaren, zolang uit de gesprekken met de arts blijkt dat de volmachtgever nog prima in staat is om te denken en te handelen. Dat kan frustrerend zijn voor de gevolmachtigde(n). Met name voor partner en/of kinderen kan het vervelend zijn dat ze een volmacht hebben om namens iemand te handelen, maar dat ze daar niets mee kunnen omdat de arts een ander beeld heeft.

Directe volmacht of opvolgende volmacht
Om deze frustratie te voorkomen, worden er steeds meer levenstestamenten opgesteld waarin deze artsenverklaring niet verplicht is. Daarin staat dat de volmacht direct ingaat. Ook daarin zijn nog twee keuzes te maken. Als de eerste gevolmachtigde (bijvoorbeeld jouw partner) wegvalt, kunnen de tweede gevolmachtigden (bijvoorbeeld kind(eren) of andere dierbaren) de volmacht opvolgend krijgen óf voor deze groep is de volmacht ook al direct ingegaan. Gaat deze opvolgend in, dan moet de eerste gevolmachtigde zijn weggevallen voordat zij de volmacht krijgen. Maar stel dat de eerste gevolmachtigde zelf nog leeft maar wilsonbekwaam is? Hoe weet een bank of notaris dan dat deze wilsonbekwaam is en de tweede gevolmachtigden de volmacht mogen uitvoeren? Dan is het in de praktijk alsnog nodig om een onafhankelijk arts te vragen om dat vast te stellen. Tenzij de nog ‘gezonde’ partner de volmacht van de eerste gevolmachtigde herroept en op die manier opvolgend de tweede gevolmachtigden aanwijst.

Je ziet, dit is best wel ingewikkeld en wordt in de praktijk ook vaak vergeten. Daarom kan het een mogelijkheid zijn om de tweede gevolmachtigden ook direct de volmacht te geven. Alleen loop je dan het risico dat zij voor jou gaan handelen, terwijl je nog bij je volle verstand bent en jouw partner ook. Het is in die situatie dan ook ontzettend belangrijk dat je jouw gevolmachtigden volledig kunt vertrouwen.

Wil je weten wat in jouw situatie verstandig is? Een Gecertificeerd Financieel Planner kan je helpen de financiële gevolgen van je keuzes in kaart te brengen en met jou het gesprek aangaan over deze keuzes en alle andere keuzes die je kunt maken in jouw levenstestament.

Wat leg je vast in een levenstestament en wanneer mag een gevolmachtigde namens jou handelen? Lees waar je op moet letten bij een directe of opvolgende volmacht.

08/06/2026

Stukje grond in Rotterdam is grote puzzel voor gemeente: meer dan 100 erfgenamen

Een klein stukje grond in Rotterdam-Zuid stelt de gemeente voor een enorme opgave. Rotterdam wil graag huizen bouwen op die plek, maar dat kan niet zolang onduidelijk is van wie het perceel is. Lange tijd was niet bekend wie de erfgenamen zijn. Inmiddels wel, maar het zijn er maar liefst 110.

De oorspronkelijke eigenaar van het 'vergeten' perceel aan de Hilledijk is Willemina Fokkelina Meppelder. Zij werd geboren in 1852. Ze overleed in 1955 maar het is onduidelijk aan wie ze het perceel naliet. Haar kinderen leven niet meer.

De gemeente is wettelijk verplicht om er alles aan te doen om de eigenaren op te sporen. Daarom deed de gemeente vorig jaar een oproep in verschillende huis-aan-huisbladen, zonder resultaat. Toen het verhaal landelijk nieuws werd, stroomden de reacties binnen.

Veel kinderen en kleinkinderen
Wat begint als een zoektocht naar een paar mogelijke erfgenamen, groeit uit tot een complex dossier. In totaal hebben 123 familieleden zich gemeld, al blijkt niet iedereen echt erfgenaam.

"Het verbaast me niets dat er zoveel erfgenamen zijn", zegt Anita Schaaij (72), de achterkleindochter van Meppelder, tegen de regionale omroep Rijnmond(opent in nieuw venster). "Mijn overgrootmoeder had zelf twaalf kinderen, mijn opa Folkert had er zes, en die kregen ook weer kinderen."

Anita Schaaij vermoedt dat haar overgrootmoeder alle ophef prachtig zou vinden. "Ik zie haar al gniffelend in haar handen wrijven om al het gedoe." Ook haar broer Onno geniet van alle commotie. "Dat zoiets uit het verleden naar je toekomt, vind ik prachtig."

Rijnmond
Het gaat om dit stukje grond in Rotterdam-Zuid
Met zoveel familieleden wordt ook het verhaal achter mevrouw Meppelder en het stukje grond steeds duidelijker. Op het perceel stond ooit het huisje van de familie Meppelder-Schaaij. Dat verdween begin vorige eeuw, maar de grond bleef op naam van Meppelder en haar familie staan. Haar echtgenoot Arie Schaaij overleed al in 1911.

Meppelder, binnen de familie ook bekend als oma Schaaij, verhuisde later naar Den Haag. In 1955 overleed ze op 102-jarige leeftijd. Het perceeltje lijkt dan allang vergeten. Niemand in de familie weet nog van het stukje privégrond.

Complexe puzzel
Het perceel van 144 vierkante meter ligt midden in de Tweebosbuurt, waar de gemeente nieuwe woningen wil bouwen. Bijna alles eromheen is gemeentelijk bezit, behalve dat ene lapje grond. Zolang de gemeente geen eigenaar is van het perceel, kan er niet verder worden gebouwd.

En met ruim 100 familieleden kan het nog wel even duren. "Het in kaart brengen van de eigendomssituatie is een complex en zorgvuldig proces dat de nodige tijd in beslag neemt", aldus de gemeente.

Rijnmond
Broer en zus Onno en Anita Schaaij bij het perceel in Rotterdam
Ook stamboomdeskundige Maryssa Mann onderstreept de complexiteit van de situatie. Volgens haar zal het een hele opgave worden om in kaart te brengen wie juridisch rechthebbenden zijn.

Je hebt niet alleen te maken met mevrouw Meppelder, legt ze uit. "Ook haar kinderen staan in de eigendomsakte. En omdat zij ook zijn overleden, moet je weer kijken naar hun erfgenamen."

Dat betekent speuren in testamenten, huwelijken, scheidingen en oude aktes. "Waren ze getrouwd? Hoe vaak? Waren er testamenten? Was er gemeenschap van goederen?" Zelfs de zogenoemde 'koude kant' moet worden onderzocht: echtgenoten die mogelijk via een huwelijk rechten kregen op een deel van het perceel.

'Het gaat me niet om de centen'
De volgende stap is dat de gemeente een bod uitbrengt aan iedereen die juridisch rechthebbend is. Zelf verwachten de erfgenamen er niet rijk van te worden. Het grootste deel van de grond blijft openbaar groen en slechts een klein stuk krijgt een woonbestemming.

"Het gaat me niet om de centen, ik vind het gewoon hartstikke leuk", zegt de 73-jarige Sjaak van der Stoel. Ook hij is een achterkleinzoon van Meppelder. "Ineens blijkt het een enorme familie te zijn. Hoe leuk zou het zijn als ze allemaal bij elkaar komen?"

Bankje voor oma
De erfgenamen hopen stiekem op meer dan alleen een handtekening onder een koopovereenkomst. Sommigen denken aan een bankje of een gedenkplaat voor oma Schaaij, op het stukje grond dat al die jaren ongemerkt in familiebezit bleef.

"Wij zouden het heel bijzonder vinden als de gemeente de erfgenamen van onze overgrootmoeder uitnodigt voor een bijeenkomst op het stukje familiegrond", zegt Anita Schaaij. "Blijkbaar wilde onze overgrootmoeder ons op de een of andere manier nog één keer samenbrengen."

Vorig jaar had Rotterdam nog het probleem dat er totaal geen erfgenamen achterhaald konden worden. Toen de zoektocht van de gemeente landelijk nieuws werd, stroomden de reacties binnen.

03/06/2026

In mijn levenstestament wil ik iemand anders opnemen voor mijn financiële zaken. Moet ik daarvoor weer naar de notaris?

Ja, voor deze wijziging moet je een afspraak maken met de notaris. Je kunt dit niet zelf aanpassen. Het gaat hier om degene die je een volmacht geeft om namens jou te handelen, de gevolmachtigde of vertegenwoordiger. De notaris kan de naam van de vertegenwoordiger in het levenstestament aanpassen.
Het is ook van belang om de bank te laten weten dat je een nieuwe gevolmachtigde hebt. Hiervoor kun je bijvoorbeeld een kopie van het (aangepaste) financiële deel van het levenstestament naar de bank opsturen.

Wil je iemand anders aanwijzen die beslist over jouw medische zaken als je dat zelf niet meer kunt? Ook die wijziging kun je bij de notaris laten vastleggen, maar dat hoeft niet. Wel is het van belang om zo’n wijziging met je huisarts en/of behandelend arts te bespreken en de nieuwe vertegenwoordiger op te laten nemen in je medisch dossier.

Ik wil iemand anders aanwijzen voor mijn financiële zaken. Moet ik daarvoor weer naar de notaris?

02/06/2026

Standaard trouw je in algehele gemeenschap van goederen, toch?

Nee, dit is sinds 2018 niet meer het geval. Wie nu trouwt zonder huwelijkse voorwaarden op te stellen, doet dat sinds dat jaar in beperkte gemeenschap van goederen. Dit betekent kort gezegd dat alle bezittingen en schulden die tijdens het huwelijk ontstaan, van jullie samen zijn. Uitzonderingen zijn erfenissen en schenkingen die je ontvangt voor en tijdens jouw huwelijk. Die blijven van jou persoonlijk, tenzij anders is aangegeven. Dit is wettelijk zo geregeld.

Wat is dan het verschil met de algehele gemeenschap van goederen? Wie getrouwd is in algehele gemeenschap van goederen - dat zijn stellen die voor 1 januari 2018 zijn getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden - deelt álle bezittingen en schulden samen. Dus ook de bezittingen en schulden die vóór het huwelijk persoonlijk waren.

Standaard trouw je in algehele gemeenschap van goederen, toch?

28/05/2026

Mooie, klassieke, goed onderhouden sloep te koop.

https://www.omtzigt.com/gebruikte-boten/details/boot/1045951-wester-engh-685-met-volvo.html/

28/05/2026

De voormalige tv- en radiomaker stierf afgelopen vrijdag in zijn slaap, een dag voor zijn 63ste verjaardag. Westerweel was na zijn mediacarrière vooral actief als inspirator in het bedrijfsleven en deelde vaak updates op het zakelijke platform LinkedIn. Die kun je vooraf inplannen, zoals Westerweel heeft gedaan. Hij wist uiteraard niet dat hij de publicatie niet meer mee zou maken.

Op zijn verjaardag verscheen al een bericht over een onderzoek naar walvisgezang, dat voor bekenden een plek werd om hun verdriet te delen over zijn dood. Nu, vijf dagen later, verschijnt er nog een bericht. Het is voor zijn connecties wrang en treffend tegelijk.

Westerweel had ‘een groot aantal posts’ ingepland, schreef zijn vriend en collega Jaco Cornelissen. Die wilde zich inzetten om dat te stoppen, maar laat dat nu aan de familie. Want onder het bericht van Westerweel schrijven mensen juist dat de berichten van hen mogen doorgaan.

‘Fijn om Bas via de geplande posts nog even bij ons te kunnen houden’, leest het onder meer. ‘Wat mooi om deze woorden toch nog te kunnen lezen’, schrijft een ander. ‘Ze maken extra indruk.’

Ook na zijn dood blijven er nieuwe berichten op sociale media verschijnen van presentator Bas Westerweel. Hij heeft ze voor zijn overlijden ingepland op LinkedIn. Donderdag kwam een tekst online die confronterend en mooi tegelijk is, reageren bekenden. Zij vinden het vooral fijn om Westerweels gedac...

27/05/2026

'Met je kind onterven is de kous nog niet af'

In het Financieel Dagblad van 21 februari 2026 verscheen een artikel over hoe onterven in de praktijk vaker voorkomt, maar zelden het laatste woord is. Veel onterfde kinderen leggen zich er niet bij neer en proberen alsnog aanspraak te maken op hun legitieme portie: het wettelijk minimum waar kinderen recht op kunnen hebben, ook als ze in een testament zijn uitgesloten. Het artikel laat ook zien dat dit juridisch en emotioneel vaak ingewikkeld uitpakt, met discussies binnen families en langdurige procedures als gevolg.

De casus van Ina laat vooral de menselijke kant zien. Ina werkte jarenlang hard in het familiebedrijf. De relatie met haar moeder verslechterde toen Ina zich terugtrok uit het bedrijf en er een conflict ontstond met haar broer (mede-eigenaar) over de financiële afhandeling. Daarna ontving Ina van haar moeder een koel briefje waarin het contact werd verbroken. Pogingen om weer met elkaar in gesprek te komen liepen op niets uit. In 2023 overleed haar broer onverwacht; een jaar later werd haar moeder opgenomen in een verzorgingshuis en bleek zij dement. In de afwikkeling van het erfdeel van Ina’s in 2013 overleden vader ontdekte Ina dat haar moeder haar had onterfd. Omdat haar moeder nu dement is, verwacht Ina nooit meer te achterhalen waarom. Ze beschrijft hoe de onterving haar zelfbeeld raakt, alsof ze door haar moeder vooral werd gezien als iemand die moest “produceren” en daarna werd afgeschreven. Tegelijk kiest ze er bewust voor om haar legitieme portie later niet op haar eigen nichtjes te verhalen (de kinderen van haar overleden broer), en maakt ze in plaats daarvan afspraken met haar schoonzus en de bewindvoerder van haar moeder over het erfdeel uit haar vaders nalatenschap. Met die regeling heeft ze vrede, maar de pijn van de onterving blijft.

Nalatenschapsmediator Fred Schonewille legt uit dat “onterven” niet betekent dat alles daarmee klaar is: een kind kan alsnog de legitieme portie opeisen, ter grootte van de helft van wat het zonder onterving zou krijgen. Om die legitieme portie te berekenen moet eerst de zogeheten legitimaire massa worden vastgesteld: de waarde van de nalatenschap, verhoogd met schenkingen uit het verleden (zie ook: https://allesovererven.nl/erfenis/legitieme-portie/) Dat kan leiden tot uitvoerig speurwerk in bankafschriften en discussies over de vraag of uitgaven of overboekingen schenkingen waren, leningen, of bevoordeling van een kind.

Het FD laat daarnaast zien dat de maatschappelijke meningen verdeeld zijn. In het artikel worden cijfers aangehaald waaruit blijkt dat een deel van de Nederlanders de legitieme portie wil afschaffen, terwijl anderen vinden dat kinderen altijd een deel moeten kunnen opeisen, of dat het afhangt van de omstandigheden. (Voor meer hierover, zie: https://allesovererven.nl/artikel/draagvlak-legitieme-portie-groter-dan-verwacht/). Ook wordt genoemd dat uit onderzoek onder notarissen en erfrechtadvocaten (2021) blijkt dat de meeste onterfde kinderen hun erfdeel opeisen, meestal binnen een jaar na het overlijden.

Een belangrijk punt is dat onterven niet altijd vanuit “afwijzing” gebeurt. Zoals situatie waarin ouders kinderen onterven omdat sommige kinderen het financieel goed hebben en anderen het geld harder nodig hebben, of omdat ouders hun vermogen nalaten aan goede doelen. Maar ook dan kan een kind de legitieme portie opeisen, zelfs als de nalatenschap naar een goed doel gaat.

Tot slot waarschuwt het artikel voor escalatie. Schonewille wijst op het risico dat broers en zussen jarenlang tegenover elkaar komen te staan in procedures en stelt dat nalatenschapsmediation of een onderlinge overeenkomst vaak beter werkt: het scheelt stress, tijd en kosten, en kan de relatie minder beschadigen. Wel zit daar een fiscale kant aan: als broers en zussen afspreken dat een onterfd kind toch “meedeelt”, kan dat volgens de fiscus als schenking worden gezien, met schenkbelasting als mogelijk gevolg. Alleen in specifieke situaties, bijvoorbeeld als het motief voor de onterving is weggevallen, kan de uitleg van het testament een rol spelen.

https://allesovererven.nl/artikel/met-je-kind-onterven-is-de-kous-nog-niet-af/?utm_source=nieuwsbrief&utm_medium=email&utm_campaign=mei&utm_source=AoS%2FAoE&utm_campaign=078e8b2f03-nieuwsbrief_februari_26_COPY_01&utm_medium=email&utm_term=0_88fdf412a6-078e8b2f03-481818633

Wat is de legitieme portie? Wie heeft recht op een legitieme portie? Hoeveel is de legitieme portie? Welke giften tellen mee bij de berekening van de legitieme portie? Wat wordt in mindering gebracht bij het berekenen van de legitieme portie? Beroep doen op de legitieme portie Legitieme portie opeis...

26/05/2026

In Nederland wonen steeds meer mensen ongehuwd samen. In het dagelijks leven ervaart u geen verschil tussen ongehuwd samenwonen of gehuwd (of als geregistreerd partner) samenwonen met een partner. In het erfrecht kan dit echter heel anders uitpakken. Om niet voor onaangename verrassingen te staan bij een overlijden van u of uw partner, is het van belang om erbij stil te staan of u uw nalatenschap goed heeft geregeld voor elkaar.

Wettelijk erfrecht: Overlijden zonder testament – erft jouw partner?
Wanneer u overlijdt en geen testament heeft, vererft uw nalatenschap volgens de wettelijke regels. We noemen dit de wettelijke verdeling. Dit betekent dat uw nalatenschap vererft naar uw partner en kinderen, ieder voor een gelijk deel. Praktisch blijft uw partner de beschikking houden over de nalatenschap en krijgen de kinderen hun erfdeel in de vorm van een niet-opeisbare vordering op de langstlevende ouder.

Wanneer u ongehuwd samenwoont ten tijde van het overlijden is het goed om te beseffen wie in dit kader wordt aangemerkt als uw partner. Dit is van belang omdat dit bepaalt wie er erft en welke vrijstellingen en belastingtarieven van toepassing zijn. Indien u geen testament heeft opgemaakt, is uw partner op basis van de wet enkel uw erfgenaam indien u bent gehuwd of een geregistreerd partnerschap bent aangegaan.

Voorbeeld
Mats en Hylke hebben een relatie en hebben beiden geen testament. De relatie gaat goed en ze besluiten om te gaan samenwonen. Ze gaan wonen in de woning die Mats enkele jaren eerder alleen heeft gekocht. Na 4 jaar komt Mats onverwacht te overlijden. Het is er in die jaren niet van gekomen om een testament op te stellen. Mats en Hylke zijn ook niet gehuwd of een geregistreerd partnerschap aangegaan. Omdat er geen testament is, vererft de nalatenschap van Mats aan zijn wettelijke erfgenamen. Als er geen kinderen zijn, zijn dat de ouders, broers en zussen van Mats. Hylke erft dus niets. Dat zij al 4 jaar lang een deel van de hypotheek en andere kosten van de woning heeft betaald, maakt hierin geen verschil.

Uw partner erft, hoeveel erfbelasting is er verschuldigd?
Op basis van het wettelijk erfrecht (zie bovenstaand) of op basis van uw testament is het mogelijk dat uw partner van u erft. Er kan dan erfbelasting verschuldigd zijn. Welke vrijstellingen en tarieven van toepassing zijn, is afhankelijk van de vraag of uw partner wordt gezien als partner in de Successiewet. Er kan een verschil zijn wie volgens de civiele wetgeving (zie bovenstaand) uw partner is en wie uw partner is volgens de Successiewet. Volgens de civiele wetgeving is een partner iemand met wie je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap bent aangegaan. Dit partnerbegrip kan afwijken van het partnerbegrip in de Successiewet.

Volgens de Successiewet worden als partner aangemerkt:

Gehuwden (een geregistreerd partnerschap wordt hieraan gelijkgesteld)
Ongehuwden die minimaal 6 maanden op hetzelfde woonadres staan ingeschreven en een notarieel samenlevingscontract hebben met een wederzijdse zorgverplichting
Ongehuwden die langer dan 5 jaar staan ingeschreven op hetzelfde woonadres
Praktisch betekent dit dus dat wanneer u ten tijde van het overlijden een partner heeft met wie u niet gehuwd bent, geen samenlevingsovereenkomst heeft en korter dan 5 jaar op hetzelfde woonadres bij de gemeente bent ingeschreven, uw partner geen partner is voor de Successiewet. Dit betekent dat in dat geval de hoge partnervrijstelling (€ 828.035) en gunstige partnertarieven (10%/20%) niet van toepassing zijn voor de berekening van de verschuldigde erfbelasting. Op basis van de Successiewet wordt uw partner dan namelijk aangemerkt als derde, waardoor een lage vrijstelling (€ 2.769) en hoge tarieven (30%/40%) van toepassing zijn.

Voorbeeld
Nienke en Bart wonen ongehuwd samen in de woning van Nienke (waarde € 700.000). Zij hebben een testament laten opmaken waarin zij elkaar als erfgenamen benoemen. In het 3e jaar van hun samenwoning, komt Nienke te overlijden. Haar vermogen bestaat enkel uit de woning ad € 700.000.

Is Bart erfbelasting verschuldigd?

Doordat Bart niet wordt aangemerkt als partner voor de Successiewet, is slechts een lage vrijstelling van toepassing. Bovendien zijn de tarieven van 30%/40% van toepassing. Hij is dus erfbelasting verschuldigd. Indien Bart en Nienke een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgverplichting hadden laten opstellen, had Bart als partner voor de Successiewet gekwalificeerd en was er geen erfbelasting verschuldigd.

Hoe kunt u dit goed regelen?
Er zijn twee zaken van belang om uw (ongehuwde en niet geregistreerde) partner te laten erven. Ten eerste is het van belang om een testament op te stellen. In het testament benoemt u uw partner als erfgenaam. Daarnaast legt u vast wat u naar uw partner wilt laten vererven. Naast een testament is het van belang om een samenlevingsovereenkomst met wederzijdse zorgplicht op te laten stellen. Hiermee wordt u elkaars partner voor de Successiewet. Dit betekent dat er gebruik kan worden gemaakt van de hoge partnervrijstelling en lagere tarieven.

Samenvattend
Als u uw partner goed wilt achterlaten na uw overlijden is het ten eerste belangrijk dat u nagaat of u kwalificeert als partners, zowel civielrechtelijk als voor de Successiewet. Als dit niet het geval is, is het van belang om uw partner als erfgenaam te benoemen in uw testament en tevens aan te geven wat van uw nalatenschap moet vererven naar uw partner. Op die manier kunt u uw nalatenschap nalaten zoals u wenst en uw partner verzorgd achterlaten. Daarnaast kunt u een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgverplichting laten opstellen, zodat u als partners niet onnodig veel erfbelasting bent verschuldigd bij elkaars overlijden.

In Nederland wonen steeds meer mensen ongehuwd samen. In het dagelijks leven ervaart u geen verschil tussen ongehuwd samenwonen of gehuwd (of als geregistreerd partner) samenwonen met een partner. In het erfrecht kan dit echter heel anders uitpakken. Om niet voor onaangename verrassingen te staan bi...