18/12/2023
Verhelderende metafoor! ❄️💧
Ik wil een inzicht delen: hoogbegaafdheid is als sneeuw. Dit leg ik graag uit.
Renzulli spreekt niet over de hoogbegaafde (zelfstandig naamwoord), maar spreekt over hoogbegaafd gedrag of een hoogbegaafde prestatie (bijvoeglijk naamwoord).
Hij geeft aan dat drie kenmerken samenvallen:
• bovengemiddelde capaciteiten
• taakgerichtheid (toewijding, gedrevenheid, motivatie die in actie isomgezet)
• hoge creativiteit
Hij zegt verder dat je dit hoogbegaafde gedrag (of een prestatie) alleen kunt zien:
• bij bepaalde mensen (met kenmerken), maar niet alle mensen;
• op bepaalde momenten, maar niet alle momenten;
• in bepaalde gebieden (waar interesse ligt), maar niet in alle gebieden.
Onthou even dat deze twee rijtjes dus essentieel van belang zijn om hoogbegaafd gedrag te kunnen zien.
Ik zie scholen vaak op deze wijze signaleren: we gaan kijken in een reguliere klas met het reguliere onderwijs aanbod. We kijken naar leerlingen die het gemiddelde aanbod krijgen. En dan denken wij dat we hoogbegaafde leerlingen kunnen signaleren.
Hoeveel kans maken we met deze aanpak? Denk je de potentie van elke leerling te zien?
Ik wil een metafoor delen.
In de metafoor staat 'water' voor de leerling en 'sneeuw' voor hoogbegaafd gedrag.
Water heeft de potentie om sneeuw te worden. Water kan dus het bijzondere gedrag vertonen wat wij sneeuw zijn gaan noemen.
Stel dat ik dat gedrag 'sneeuw' zou willen signaleren.
Denk je dat ik een grote kans maak als thuis in een normale setting de waterkraan ga open zetten? Ga ik dan sneeuw zien? Wat zou ik met het water moeten doen en in welke setting om de kans te maken dat ik sneeuw ga zien?
In de praktijk verwachten we dus hoogbegaafd gedrag te signaleren in een setting die daar niet geschikt voor is. We zullen geen sneeuw uit onze keukenkraan zien komen, terwijl water wel de potentie heeft om sneeuw te worden. Het is dus volkomen logisch dat we niet alle leerlingen signaleren die de potentie tot hoogbegaafd gedrag of prestatie in zich hebben.
Ik ben dus ook niet overtuigd van een onderzoek dat ik nu lees, waarin wordt gedeeld dat leerkrachten denken goed te signaleren en ik vervolgens lees in welke omstandigheden zij aan het signaleren zijn. Zij signaleren in een onderwijssetting zonder compacten, verrijking, interesse, aansluiting.
De huidige aanpak is nog altijd: je moet eerst hoogbegaafd zijn en daarna krijg je pas de condities om daar iets mee te doen.
Wat je dan zegt tegen het water: je moet eerst laten zien dat je sneeuwt en daarna gaan we pas de weercondities bieden dat het vriest.
Signaleren wordt een stuk makkelijker als je eerst voor de juiste condities zorgt.
Interesse in mijn boek? Je leest informatie, reviews en bestelmogelijkheid hier: https://www.wijssein.nl/boek/
PS. Met de tijdelijke waardebon code kun je zonder verzend- en verpakkingskosten het boek bestellen: 1edruk2023
