15/02/2020
VONDST OP VRIJDAG
De vondst van vandaag is een hyacintvaas, gevonden in 2000 onder het Canadaplein. Hier werden in dat jaar grootschalige opgravingen gedaan. Daarbij zijn beerputten gevonden die waarschijnlijk hebben gehoord bij de provenierswoningen van het voormalige Oude Mannengasthuis. De put waar deze vaas uit komt, was gevuld met rood- en witbakkend aardewerk, faience, porselein, kleipijpen en glas uit de periode 1725-1785. Daartussen dus ook deze opvallende vaas! Het is een conisch model met een bovenzijde in de vorm van een kommetje. De vaas is 14 cm hoog en gemaakt van helder glas met een blauwe zweem. De hyacint kwam in de zestiende eeuw, tegelijk met de tulp, vanuit het nabije Oosten naar Nederland gekomen, maar bleek toen dus nog geen concurrentie voor de veelzijdige en kleurrijke tulp. Door Voorhelms introductie van een nieuwe hyacint in 1684 en met Madame de Pompadour als één van de grootste fans, werd de hyacint echter super populair en ging ook de hyacintenbol, voor astronomische bedragen van de hand. Nog aantrekkelijker was het toen bleek dat de hyacinten op glas gezet kon worden, waarbij de groei van het wortelstel te volgen was. De eerste glazen waren vooral functioneel. Een hoge pijp om de wortels de ruimte te geven, met een soort kommetje erop om de bol op zijn plaats te houden. Die eerste exemplaren waren van kleurloos glas maar rond 1800 veranderde dat, vanuit de gedachte dat wortels zich beter konden ontwikkelen in het donker. Toen kwamen de glazen er in allerlei kleuren. Tot ieders vreugde bleken de hyacinten zich ook heel goed binnenshuis te ontwikkelen. En dat dan ook nog tijdens de koude dagen! Zo haalde men hartje winter de lente in huis. Hyacinten waren er in allerlei kleuren en roken ook nog eens lekker. Daar kon geen tulp meer tegenop. En de provenier in het Alkmaarse gasthuis had in zijn nadagen blijkbaar nog een fleurige en geurige liefhebberij om niet achter de geraniums te hoeven zitten.
De informatie voor deze rubriek wordt aangeleverd door Rob Roedema, archeoloog gemeente Alkmaar