10/01/2026
हेर्न मन नलागेका अनुहारहरू
हरेक बिहानजस्तै त्यो बिहान पनि म घरबाट निस्किएँ। घडीले सात बज्नै लागेको थियो। बस स्टपमा मानिसहरूको भीड थियो—कोही अफिस हतारमा, कोही स्कुलका झोला बोकेका बच्चासँग, कोही जीवनसँग हार मानेझैँ शान्त। म त्यो भीडभित्र उभिएको थिएँ, तर मन कतै टाढा थियो।
बस आयो। धुवाँ, हर्नको आवाज, र धकेलाधकेल। भित्र पस्नासाथ मलाई एकाएक भारी महसुस भयो। बसभित्रको हावा होइन, अनुहारहरूले सास फेर्न गाह्रो बनाइरहेका थिए।
म सधैंझैँ झ्यालतिर फर्किएँ। मानिसका अनुहार हेर्न मन लाग्दैनथ्यो। किनकि हरेक अनुहारमा एउटा कथा हुन्थ्यो—र ती कथा सुन्ने आँट मसँग थिएन।
मेरो अगाडि एक युवक उभिएको थियो। उमेरले २५–२६ जति होला। राम्रो कपडा, तर आँखामा अजीब शून्यता। मोबाइल समातेको हात स्थिर थियो, स्क्रिनमा केही नदेखेझैँ। मैले अनुमान गरेँ—सपना थिए होलान्, तर परिस्थितिले थिचिदिएको।
बसको पछाडितिर एउटा वृद्ध आमा थिइन्। काखमा सानो झोला, आँखामा थकान। हरेक स्टपमा ढोका खुल्दा उनी सास फेर्छिन्, ढोका बन्द हुँदा फेरि गह्रौँ। सायद अस्पताल जाँदै थिइन्, सायद कसैको घर। तर उनको आँखाले भनिरहेको थियो—उनी धेरै वर्षदेखि एक्लै हिँडिरहेकी छन्।
मेरो छेउमा एउटी युवती बसिरहेकी थिइन्। हल्का मेकअप, तर ओठमा कुनै मुस्कान थिएन। मोबाइलमा पटक–पटक एउटै नम्बर खोल्दै बन्द गर्दै थिइन्। सायद कसैले जवाफ नदिएको धेरै दिन भइसकेको थियो। प्रेम कहिलेकाहीँ सन्देश नआउँदा पनि घाउ बन्छ।
म आँखा बन्द गरेँ। तर अनुहारहरू अझ स्पष्ट देखिन थाले। मेरो मनले सम्झन थाल्यो—बुवाको अनुहार, जब उनले मेरो भविष्यका सपना चुपचाप सुन्नुभएको थियो। आमाको अनुहार, जब उनले आफ्नो इच्छा कहिल्यै व्यक्त गर्नुभएन। श्रीमतीको अनुहार, जब उनले मेरो कमजोरी बुझेर पनि केही नभनेझैँ गरिन्।
बस अचानक रोकियो। एउटा सानो केटा चढ्यो। उसको हातमा फाटेको कापी थियो। आँखामा चमक थियो। उसले हरेक अनुहार हेरेर मुस्कुरायो—तर कसैले फर्केर मुस्कुराएन। त्यो मुस्कान मलाई चस्स लाग्यो। सायद यही उमेरमा अनुहार हेर्न डर लाग्दैन, कथा बुझ्नुपर्ने दबाब हुँदैन।
बिस्तारै मलाई बुझिन थाल्यो—म अरूका अनुहार हेर्न डराइरहेको थिएँ, किनकि ती अनुहारहरू मेरो आफ्नै भविष्यजस्ता लाग्थे। थकान, निराशा, अपूरा चाहना।
बसको सिसामा मेरो प्रतिबिम्ब देखियो। आँखाको तल कालो घेरा, निधारमा चिन्ता, ओठमा मौन। त्यो पनि त एउटा हेर्न मन नलागेको अनुहार नै रहेछ।
त्यही क्षण मैले पहिलोपटक आँखा नफर्काउने निर्णय गरेँ। वृद्ध आमालाई सिट छोडिदिएँ। युवतीतिर हल्का मुस्कुराएँ। सानो केटालाई “पढाइ राम्रो गर” भनेँ। ती साना क्षणहरूले बसको हावा हलुका बनायो।
बस स्टप आयो। म झरेँ। पछाडि फर्केर हेरेँ—उस्तै भीड, उस्तै अनुहारहरू। तर अब फरक थियो—म भागिरहेको थिइनँ।
किनकि मैले बुझिसकेको थिएँ—
हेर्न मन नलागेका अनुहारहरू समाजको समस्या होइनन्, हाम्रो संवेदनशीलताबाट टाढिँदै गएको मनको परिणाम हुन्।
र कहिलेकाहीँ, एउटै नजर, एउटै मुस्कान, एउटा कथा फेरिन पर्याप्त हुन्छ।