20/01/2025
इजरायल-हमास युद्ध १५ महिनाको तीव्र संघर्ष पछि, युद्धविराम चरणमा प्रवेश गरेको छ।
अमेरिका, कतार र इजिप्टको मध्यस्थतामा भएको यो युद्धविराममा चरणबद्ध बन्धक आदानप्रदान र गाजामा मानवीय सहायता बढाउने सहमति समावेश छ। ४७,००० भन्दा बढी प्यालेस्टिनीहरू मारिएका छन् र लाखौं विस्थापित भएका छन्, जसमा गाजाका आधा मात्र अस्पतालहरू आंशिक रूपमा सञ्चालनमा छन्। हालै, ९० जना प्यालेस्टिनी कैदीहरूको बदलामा तीन इजरायली बन्धकहरू रिहा गरिएका छन्। यद्यपि युद्धविरामले आशा प्रदान गरेको छ, गाजाको पुनर्निर्माण नयाँ हिंसाको डर र शासन र दीर्घकालीन शान्तिको बारेमा अनिश्चितताका बीच ठूलो चुनौती बनेको छ।
इजरायल-हमास युद्धविराम सम्झौतामा तीन मुख्य चरणहरू समावेश छन्:
पहिलो चरण (६ हप्ता):
* हमासले महिला, बालबालिका र वृद्धवृद्धाहरू सहित ३३ जना बन्धकहरू छोड्नेछ भने इजरायलले सयौं प्यालेस्टिनी कैदीहरू रिहा गर्नेछ।
* इजरायली सेनाले गाजाका जनघनत्व भएका क्षेत्रहरूबाट आंशिक रूपमा फिर्ता हुनेछ र विस्थापित नागरिकहरूलाई घर फर्कन अनुमति दिनेछ।
* गाजामा दैनिक ६०० वटा सम्म राहत सामग्री बोकेका ट्रकहरू प्रवेश गर्न दिइनेछ र घाइते प्यालेस्टिनीहरूले विदेशमा उपचार गर्न सक्नेछन्।
दोस्रो चरण:
* बाँकी बन्धकहरू र कैदीहरूको आदानप्रदान हुनेछ।
* इजरायलले थप क्षेत्रहरूबाट, फिलाडेल्फिया कोरिडोर सहित, फिर्ता हुनेछ।
तेस्रो चरण:
* पूर्ण सीमा पुनःखुला, गाजाको पुनर्निर्माण र सम्भावित दीर्घकालीन युद्धविराम छलफल।
गाजामा मानवीय संकटको सामना गर्न अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले ठूलो चुनौतीका बाबजुद तत्कालै यस्ता कदम चालिरहेका छन्,
* मानवीय सहायता वितरण: अन्तर्राष्ट्रिय उद्धार समिति (IRC) र युनीसेफ जस्ता संस्थाहरूले आपतकालीन चिकित्सा सेवा, खाद्यान्न, पानी र मानसिक स्वास्थ्य सहयोग प्रदान गरिरहेका छन्। यद्यपि, इजरायलका प्रतिबन्धहरू, क्षतिग्रस्त पूर्वाधार र सीमित सीमा पहुँचका कारण सहायता वितरणमा अवरोध उत्पन्न भएको छ।
* युद्धविरामको वकालत: संयुक्त राष्ट्रसंघ र आईओएम लगायतका संस्थाहरूले सुरक्षित सहायता वितरण र सर्वसाधारणको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न दिगो युद्धविरामको माग गरिरहेका छन्।
* स्थानीय साझेदारी: प्लान इन्टरनेशनल र प्रोजेक्ट होप जस्ता गैरसरकारी संस्थाहरूले आवश्यक आपूर्ति र सेवाहरू प्रदान गर्न प्यालेस्टिनी साझेदारहरूसँग सहकार्य गरिरहेका छन्।
इजरायल र हमासबीचको युद्धविरामले इजरायल-प्यालेस्टाइन द्वन्द्वको भविष्यका लागि कस्ता महत्वपूर्ण प्रभाव पार्नेछन,
* अस्थायी राहत: युद्धविरामले सक्रिय लडाइँ रोक्छ, मानवीय सहायता र विस्थापित प्यालेस्टिनीहरूलाई फर्कन अनुमति दिन्छ, तर यसले द्वन्द्वको जड समस्याहरूलाई सम्बोधन गर्दैन।
* अनिश्चित शासन: सम्झौतामा युद्धपछि गाजाको शासन कसले गर्ने भन्ने बारे स्पष्टता छैन, जसले राजनीतिक अस्थिरता र सम्भावित नयाँ हिंसाको चिन्ता उत्पन्न गरेको छ।
* जमेको द्वन्द्वको जोखिम: राजनीतिक समाधान नभएसम्म, गाजा सहायतामा निर्भर रहन सक्छ, पुनर्निर्माण वा दीर्घकालीन शान्तिको सम्भावना बिना।
* क्षेत्रीय गतिशीलता: युद्धविरामले इजरायल-साउदी सामान्यीकरण प्रयासहरू सहित व्यापक क्षेत्रीय सम्बन्धहरूलाई प्रभाव पार्न सक्छ।
इजरायल र हमासबीचको युद्धविराममा मध्यस्थता गर्ने सन्दर्भमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको भूमिका के हो?
संयुक्त राज्य अमेरिकाले कतार र इजिप्टसँग मिलेर इजरायल-हमास युद्धविराममा मध्यस्थता गर्ने महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। बाइडेन प्रशासनले महिनौंको वार्तामार्फत सम्झौताको जग बसालेको थियो, जबकि राष्ट्रपति निर्वाचित डोनाल्ड ट्रम्पको टोली पछिल्ला चरणहरूमा सामेल भई दुर्लभ द्विदलीय प्रयास सिर्जना गरेको थियो। अमेरिकी अधिकारीहरूले दुवै पक्षमा महत्वपूर्ण कूटनीतिक दबाब प्रयोग गरे, जसमा विदेशमन्त्री एन्टोनी ब्लिन्केन र विशेष दूत एमोस होचस्टिनले वार्ताको नेतृत्व गरेका थिए। संयुक्त राज्य अमेरिकाले निवर्तमान र आगामी प्रशासनहरूबीच समन्वयलाई पनि सहज बनायो, सम्झौतालाई अन्तिम रूप दिन राष्ट्रपति हस्तान्तरणलाई समयसीमाको रूपमा प्रयोग गर्यो।
