27/09/2022
w pigułce
Wniosek o wydanie zezwolenia na gospodarowanie odpadami
Zgodnie z ustawą o odpadach do wniosku o wydanie zezwolenia na gospodarowanie odpadami należy dołączyć m.in. oświadczenie, że w ostatnich 10 latach nie wymierzono posiadaczowi odpadów (oraz innym wyszczególnionym w ustawie podmiotom) co najmniej 3 kar pieniężnych z art. 194 ustawy o odpadach, w łącznej kwocie większej niż 150 000 zł, w przeciwnym razie następuje odmowa udzielenia zezwolenia. Redakcja przepisu wskazuje, że uzyskanie zezwolenia blokuje wymierzenie co najmniej 3 kar, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę 150 000 zł, tj. obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie.
Co w tym przepisie budzi wątpliwości?
Przepis stanowi, że wymierzenie kar ma nastąpić w „ostatnich 10 latach” – należy przyjąć, że liczonych od dnia złożenia oświadczenia na potrzeby wydania lub zmiany zezwolenia z zakresu gospodarki odpadami. Przepis wszedł w życie 5 września 2018 r. Powstaje zatem pytanie, czy kara wymierzona przed tą datą (ale mieszcząca się w przedziale 10 lat wstecz od daty złożenia oświadczenia), również powinna być brana pod uwagę, mając na uwadze zasadę ogólną, że prawo nie działa wstecz?
Ta kwestia nie została omówiona ani w uzasadnieniu projektu nowelizacji ustawy o odpadach, ani w przepisach przejściowych. Z uwagi na dość krótki okres obowiązywania przepisu nie była także przedmiotem wyroków sądów administracyjnych, a przynajmniej ja takiego nie znam (może ktoś widział taki wyrok?). Dopiero praktyka pokaże, w którą stronę pójdzie interpretacja tego przepisu.
W mojej ocenie należy brać pod uwagę wyłącznie decyzje ostateczne o wymierzeniu kar pieniężnych, które zostały wydane po wejściu w życie omawianego przepisu (art. 42 ust. 3a pkt 4 ustawy o odpadach), czyli wydane po 5 września 2018 r. Inne rozwiązanie wiązałoby się ze wstecznym działaniem prawa. W momencie uzyskania kary nie istniały bowiem żadne „dodatkowe” sankcje związane z takim rozstrzygnięciem (tak jak ma to miejsce obecnie). Dopiero na skutek nowelizacji ustawy o odpadach kary wywołują dodatkową i bardzo dotkliwą sankcję w postaci konieczności odmowy udzielenia zezwolenia z uwagi na uprzednie ukaranie 3 karami o określonej kwocie (por. art. 46 ust. 1e ustawy o odpadach).
Jakie Państwo mają zdanie na ten temat?