11/11/2023
Z serii „Argumentacja ma moc” będziemy opowiadać o sposobach przekonywania innych i uzasadniania własnych tez. Zapraszamy do dzielenia się doświadczeniem argumentowania i uzasadniania.
Argument a posteriori
Argument a posteriori opiera się na doświadczeniu, obserwacjach lub faktach pochodzących z rzeczywistości, np. „13 grudnia 1981 roku w Polsce został wprowadzony stan wojenny”. W przeciwieństwie do argumentu a priori, który opiera się na rozumowaniu niezależnym od doświadczenia, argument a posteriori wymaga dowodów zewnętrznych czy empirycznych. Termin "a posteriori" pochodzi z łaciny i oznacza "z tego, co po". W kontekście argumentacji odnosi się do sposobu uzasadnienia czy dowodzenia, który opiera się na doświadczeniu, zmysłach lub obserwacjach.
PRZYKŁADY WYKORZYSTANIA ARGUMENTU A POSTERIORI:
1. Kwestia istnienia Boga:
- Teistyczny argument kosmologiczny na istnienie Boga często korzysta z formy a posteriori. Argument ten zaczyna się od obserwacji, że wszechświat miał początek, a następnie wnioskuje, że musiał mieć przyczynę, która jest niezależna od wszechświata i która spowodowała jego istnienie.
2. Wnioskowanie naukowe:
- Naukowcy często korzystają z argumentów a posteriori podczas formułowania teorii. Na przykład teoria ewolucji opiera się na analizie skamieniałości, genetyce i obserwacjach zachowania organizmów. Te empiryczne dowody stanowią podstawę dla wniosków o mechanizmach ewolucji.
3. Doświadczenia codzienne:
- Załóżmy, że pewnego dnia wchodzisz do swojego domu i czujesz zapach pieczonego chleba. Na podstawie tego doświadczenia (zapachu) wnioskujesz a posteriori, że ktoś piekł chleb w twoim domu.
4. Prawo przyczynowości:
- Gdy widzisz, że kamień spada, kiedy go upuścisz, formułujesz wniosek oparty na doświadczeniu, że przedmioty upadają pod wpływem grawitacji. Twoja wiedza o grawitacji jest wynikiem wielokrotnych obserwacji, a nie czysto teoretycznego rozumowania.
W argumentacji a posteriori ważne jest, by pamiętać, że wnioskowanie oparte na doświadczeniu może być niekompletne lub zawodne, ponieważ opiera się na naszej zdolności do interpretowania i rozumienia obserwowanej rzeczywistości. Mimo to, jest to podstawowy sposób wnioskowania w wielu dziedzinach wiedzy, zwłaszcza w nauce.
Zaproponuj kolejne przykłady użycia argumentu a posteriori.