Początki Instytutu Nafty i Gazu - Państwowego Instytutu Badawczego sięgają lat 40-tych XX wieku, gdy powołany został Instytut Naftowy z siedzibą w Krośnie, który po kilku latach przeniesiony został do Krakowa. Aktualny obszar działalności Instytutu obejmuje całokształt działań związanych z ropą naftową i gazem ziemnym, począwszy od poszukiwania i eksploatacji złóż węglowodorów poprzez magazynowanie, transport, dystrybucję i użytkowanie gazu ziemnego, ropy naftowej i produktów naftowych, aż po rozwój i doskonalenie technologii wytwarzania produktów naftowych, w tym paliw płynnych. INiG prowadzi badania na rzecz zrównoważonego zarządzania surowcami i paliwami węglowodorowymi oraz bezpieczeństwa energetycznego Polski. Świadczy usługi dla przemysłu naftowego, rafineryjnego i gazowniczego m.in. w zakresie: oceny perspektyw poszukiwawczych ropy naftowej i gazu ziemnego, technologicznej oceny rop naftowych i technologii ich wytwarzania oraz kontroli jakości produktów naftowych, biokomponentów i ochrony środowiska. W zakresie zainteresowania INiG znajduje się m.in. problematyka poszukiwania i eksploatacji niekonwencjonalnych złóż węglowodorów, obliczania zasobów gazu ziemnego w polskich formacjach łupkowych i ocena możliwości jego wydobycia z poszanowaniem prawa i ochrony środowiska, opracowania technologii zabiegów stymulacji wydobycia przy uwzględnieniu zasięgu strefy szczelinowania oraz doboru cieczy technologicznych, badania interakcji cieczy technologicznych ze skałami złożowymi w procesie projektowania zabiegów szczelinowania hydraulicznego, opracowywania nowych generacji płuczek wiertniczych, cieczy roboczych i receptur zaczynów do zabiegów w otworach wierconych m im. w formacjach łupkowych oraz opracowywania technologii unieszkodliwiania odpadów wiertniczych oraz cieczy technologicznych z prac wiertniczych i zabiegów szczelinowania. Instytut współpracuje bardzo ściśle z przemysłem w zakresie doskonalenia rafineryjnych procesów przetwarzanie ropy naftowej, zwłaszcza procesów wodorowych. Opracowuje technologie doskonalenia jakości produktów naftowych, zwłaszcza paliw i biopaliw oraz środków smarowych. Dobiera, testuje i produkuje dodatki do paliw i inne specyfiki
Zrównoważony rozwój konkurencyjnej gospodarki opartej na wiedzy, stanowiący naczelny cel polityki Państwa, uwarunkowany jest w dużej mierze przez zrównoważony rozwój energetyki i środków transportu. Wymaga on racjonalnego wykorzystania trafnych prognoz zapotrzebowania na energię, racjonalnego wykorzystania krajowych zasobów surowców energetycznych, zapewnienia bezpieczeństwa dostaw z importu, stosowania energooszczędnych technologii oraz minimalizacji niekorzystnych dla środowiska skutków wytwarzania energii. W spełnieniu tych wymagań, w okresie najbliższych 20 lat, istotną rolę odgrywać będą węglowodorowe nośniki energii: ropa naftowa, gaz ziemny, gazy węglowodorowe skroplone, paliwa ciekłe oraz nowe, wytworzone z nich paliwa przyjazne dla środowiska, ale także paliwa alternatywne, pochodzące ze źródeł odnawialnych. Wieloletni program Instytutu ma na celu opracowanie podstaw strategii pozyskiwania oraz przerobu ropy naftowej i gazu ziemnego, a także racjonalnego ich użytkowania, w aspekcie zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego i publicznego oraz ochrony środowiska. Instytut Nafty i Gazu posiada wdrożony System Zarządzania zgodny z ISO 9001:2008, który certyfikowany jest przez Bureau Veritas Certification. Zakres certyfikacji obejmuje: prace badawczo-rozwojowe, eksperymentalne, wdrożeniowe i usługowe w zakresie górnictwa nafty i gazu, gazownictwa, przeróbki ropy naftowej, technologii wytwarzania, dystrybucji i stosowania produktów naftowych i pokrewnych oraz ochrony środowiska, a także specjalistyczne usługi szkoleniowe, produkcję doświadczalną i małotonażową specyfików naftowych, wydawanie aprobat technicznych, normalizację i certyfikację wyrobów. Instytut posiada 22 laboratoria akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA) na zgodność z normą PN-EN ISO/lEC 17025:2005, sygnatariusza EA MLA oraz ILAC MRA, co oznacza, że wyniki badań wykonanych w tych laboratoriach wg metod ujętych w zakresie akredytacji są uznawane w Europie oraz na świecie przez kraje będące sygnatariuszami powyższych porozumień. Obecnie w laboratoriach tych akredytowanych jest 535 metod badawczych. W Instytucie działa Biuro Certyfikacji, które posiada certyfikaty akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji (PCA) w zakresie certyfikacji obowiązkowej i dobrowolnej urządzeń gazowych, gazowo-elektrycznych i elektrycznych oraz certyfikacji Systemów Zarządzania Jakością. Od 1 maja 2004 roku Instytut jest jednostką notyfikowaną przez UE, z numerem identyfikacyjnym 1450, upoważnioną do prowadzenia procedur oceny zgodności dyrektywami Unii Europejskiej nr: 2006/95/WE (kuchnie i kuchenki elektryczne, gazowo-elektryczne oraz okapy kuchenne), 2009/142/WE (urządzenia spalające paliwa gazowe, 92/42/EWG (efektywność energetyczna nowych wodnych kotłów grzewczych), 97/23/EWG (urządzenia ciśnieniowe i zespoły urządzeń ciśnieniowych, 89/106/EWG (wyroby budowlane), 2004/22/WE (gazomierze i przeliczniki do gazomierzy). W ramach Instytutu działa Centrum Funduszy Europejskich dla Energetyki zajmujące się prowadzeniem procesu wdrażania Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko w ramach Osi Priorytetowej X „Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii”, zadania:
- 10.1 Rozwój systemów przesyłowych energii elektrycznej, gazu ziemnego i ropy naftowej oraz budowa i przebudowa magazynów gazu ziemnego,
- 10.2 Budowa systemów dystrybucji gazu ziemnego na terenach niezgazyfikowanych i modernizacja istniejących sieci dystrybucji,
Całkowita alokacja środków na realizację działań: 1.592,26 mln euro. Całkowita kwota ze środków unijnych na realizacje działań: 941,40 mln euro. Ważniejsze inwestycje X priorytetu PO IiŚ, we wdrażaniu których uczestniczy Instytut:
• Budowa i rozbudowa podziemnych magazynów gazu ziemnego – 4 magazyny,
• Budowa systemu przesyłowego gazu – 1000 km,
• Budowa i modernizacja systemu dystrybucyjnego gazu – ok. 1900 km,
• Most energetyczny Polska-Litwa,
• Terminal LNG w Świnoujściu,
• Ropociąg Brody-Płock. Instytut Nafty i Gazu przez szereg lat dokładał wszelkich starań, aby dysponować nowoczesną aparaturą badawczą i specjalistycznym oprogramowaniem, umożliwiającym realizację podstawowych zadań statutowych i prowadzenie prac rozwojowych niezbędnych dla rozwoju krajowego przemysłu naftowego i gazowniczego. Posiada wiele unikatowych w skali kraju stanowisk badawczych. W swojej działalności Instytut zawsze zwracał szczególną uwagę na rozwiązania innowacyjne o zdolności patentowej, które mogłyby być wdrożone do praktyki przemysłowej. W latach 2008–2011 Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz Instytutu Nafty i Gazu 59 patentów oraz przyjął zgłoszenia 37 wynalazków). Większość tych rozwiązań znalazła swoje miejsce w przemyśle. W latach 2008–2011 pracownicy Instytutu opublikowali ponad 500 artykułów i monografii. Instytut od szeregu lat jest uznanym ekspertem powoływanym przez organy administracji państwowej, sądy powszechne, prokuratury oraz organy ścigania i spółki skarbu Państwa do rozstrzygania prowadzonych postępowań, przede wszystkim w zakresie: jakości paliw i innych produktów naftowych, procederów fałszowania paliw i nielegalnego wprowadzania ich do obrotu, nielegalnego poboru gazu ziemnego i prawidłowości działania liczników gazowych. W latach 2008–2011 Instytut wykonał 1.105 takich ekspertyz. Instytut uczestniczył w realizacji projektów z funduszy strukturalnych, programów unijnych i międzynarodowych: Czwartego, Piątego i Szóstego Programu Ramowego, programów EUREKA, Intelligent Energy Europe, Programu Sąsiedztwa Polska – Białoruś – Ukraina INTERREG IIIA/TACIS CBC 2004–2006, Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw oraz Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich, a także projektów finansowanych przez United States Environmental Protection Agency. Instytut bierze również udział w działalności wielu międzynarodowych grup eksperckich. W latach 2008 – 2012 za działalność innowacyjną INiG uzyskał prawie 300 nagród i wyróżnień. Wynalazki Instytutu nagradzane były na wystawach wynalazków i nowych technologii m. w: Brukseli, Norymberdze, Moskwie, Budapeszcie, Genewie, Seulu, Kuala Lumpur, Sewastopolu, Zagrzebiu, Bukareszcie i Warszawie. Za szczególną aktywność w promocji wynalazków zagranicą INiG był dwukrotnie nagradzany dyplomami Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Kadra Instytutu liczy 410 osób, w tym 144 pracowników naukowych i badawczo-technicznych, o specjalizacji zawodowej związanej z poszukiwaniem i eksploatacją złóż, ropy i gazu, transportem.
