21/03/2026
W ostatnim czasie przeprowadziłem wstępne oględziny zakładu związanego ze skupem i obróbką kukurydzy oraz zbóż — w kontekście wymagań ATEX.
Już na etapie wizji lokalnej możliwe było zidentyfikowanie szeregu nieprawidłowości, które mają bezpośredni wpływ na poziom bezpieczeństwa wybuchowego obiektu.
Analiza obejmowała m.in.:
▪ organizację procesu technologicznego,
▪ stan techniczny instalacji i urządzeń,
▪ identyfikację potencjalnych źródeł zapłonu,
▪ oraz ocenę rzeczywistych warunków powstawania atmosfer wybuchowych.
Szczególnie istotne wnioski dotyczą rozbieżności pomiędzy dokumentacją a stanem faktycznym.
W dokumentacji (ocena ryzyka, DZWP) wskazano, że jedno z pomieszczeń nie stanowi przestrzeni zagrożonej wybuchem — m.in. w oparciu o założenie nieprzekroczenia wartości 5 kPa.
Natomiast obserwacje terenowe oraz analiza rzeczywistych warunków eksploatacji wskazują, że przy określonych scenariuszach procesowych możliwe jest powstanie atmosfery wybuchowej oraz rozwój zdarzenia wybuchowego.
Dodatkowo stwierdzono:
▪ niewłaściwe lub niepełne uwzględnienie wymagań ATEX na etapie projektowym,
▪ obecność miejsc, w których może dochodzić do powstawania atmosfer wybuchowych, nieujętych w klasyfikacji stref,
▪ znaczące nagromadzenie warstw pyłu przekraczających wartości dopuszczalne z punktu widzenia bezpieczeństwa,
▪ stosowanie urządzeń nieprzeznaczonych do pracy w danych strefach zagrożenia wybuchem,
▪ brak skutecznie funkcjonującego systemu utrzymania czystości (housekeeping) w zakresie usuwania pyłu.
To pokazuje jedno:
w praktyce bezpieczeństwo wybuchowe nie może opierać się wyłącznie na dokumentacji i założeniach projektowych.
ATEX wymaga ciągłej weryfikacji rzeczywistych warunków pracy instalacji.
Zidentyfikowane nieprawidłowości oznaczają konieczność wdrożenia szeregu działań korygujących — od aktualizacji dokumentacji, przez dostosowanie urządzeń, aż po zmianę organizacji pracy i utrzymania czystości.
I właśnie temu służą takie audyty —
aby pracodawca miał realną podstawę do dostosowania obiektu do wymagań i zapewnienia bezpieczeństwa ludzi oraz infrastruktury.
