30/10/2026
🧬 PO PONAD 80 LATACH ODNALEZIONO RODZINĘ. HISTORIA ZUZANNY Z CHĘCIN
Historia Zuzanny pokazuje, jak połączenie badań genealogicznych, dokumentów archiwalnych i testów DNA może pomóc w odtworzeniu losów rodziny rozdzielonej podczas II wojny światowej.
👶 Dzieciństwo w czasie wojny
Zuzanna urodziła się 12 stycznia 1942 roku w Chęcinach. Jej biologicznymi rodzicami byli Leon Roman i Sara Moszenberg, polscy Żydzi.
W czasie okupacji niemieckiej dziewczynka została oddzielona od rodziców. Okoliczności jej wydostania się z Chęcin nie zostały w pełni wyjaśnione.
W grudniu 1942 roku trafiła do Domu Małych Dzieci im. ks. Baudouina w Warszawie. Miała przy sobie kartkę z imieniem Helena i datą urodzenia.
Później została adoptowana przez polską rodzinę katolicką. Dorastała, nie znając swojego żydowskiego pochodzenia ani dalszych losów biologicznych rodziców.
📜 Matka jej szukała
Po wojnie Sara Moszenberg mieszkała w Argentynie.
W 1947 roku zwróciła się do instytucji żydowskich w Warszawie z prośbą o pomoc w odnalezieniu córki.
W zachowanym dokumencie podała imię Helena, datę i miejsce urodzenia dziecka oraz informacje o okolicznościach przekazania dziewczynki do warszawskiego sierocińca.
Ten dokument, odnaleziony po dziesięcioleciach, okazał się jednym z ważnych źródeł pozwalających odtworzyć historię rodziny.
🔎 Poszukiwania rozpoczęte po osiemdziesięciu latach
W 2022 roku Zuzanna rozpoczęła poszukiwania swoich korzeni.
W badania zaangażowali się członkowie jej rodziny oraz genealodzy. Szczególnie istotna okazała się pomoc Michaela Tobiasa, współzałożyciela organizacji JRI-Poland, zajmującej się indeksowaniem i udostępnianiem żydowskich dokumentów genealogicznych z Polski.
Analiza akt metrykalnych, dokumentów dotyczących Zagłady i informacji rodzinnych pozwoliła ustalić, że oboje biologiczni rodzice Zuzanny przeżyli wojnę.
Nie wiedzieli jednak, że ich córka również ocalała.
Po wojnie założyli nowe rodziny.
🌍 Nieznany brat w Izraelu
Badania doprowadziły do odnalezienia Zvi, syna Sary z późniejszego związku, mieszkającego w Izraelu.
Oznaczało to, że Zuzanna mogła mieć żyjącego przyrodniego brata, o którego istnieniu wcześniej nie wiedziała.
Pozostawało potwierdzić pokrewieństwo.
🧬 2 czerwca 2025 roku — potwierdzenie DNA
Zvi zgodził się wykonać test DNA w serwisie MyHeritage.
2 czerwca 2025 roku uzyskano wyniki, które potwierdziły, że Zuzanna i Zvi są rodzeństwem przyrodnim — mają tę samą biologiczną matkę.
Po ponad osiemdziesięciu latach udało się więc potwierdzić więź rodzinną, której historia rozpoczęła się w dramatycznych okolicznościach wojennych.
📚 Co przesądziło o powodzeniu poszukiwań?
Nie był to wyłącznie test DNA.
Kluczowe znaczenie miało połączenie kilku rodzajów źródeł:
📜 przedwojennych i powojennych dokumentów metrykalnych,
🗂️ archiwalnych materiałów dotyczących losów ocalałych z Zagłady,
✉️ powojennego zgłoszenia matki poszukującej córki,
🌳 rekonstrukcji drzewa genealogicznego,
🧬 badań DNA potwierdzających ustalone pokrewieństwo.
To przykład pokazujący, że genealogia dokumentalna i genealogia genetyczna wzajemnie się uzupełniają.
W lipcu 2025 roku JRI-Poland opublikowało szczegółową relację z poszukiwań. Zapowiedziano w niej spotkanie Zuzanny i Zvi w Polsce na 22 sierpnia 2025 roku. Sama publikacja nie potwierdza jeszcze, czy spotkanie doszło do skutku.
❤️ Historia Zuzanny przypomina również o rodzinach, które po wojnie bezskutecznie poszukiwały swoich bliskich.
Niektóre odpowiedzi odnajdujemy dopiero po wielu dziesięcioleciach — w dokumentach, rodzinnych archiwach i wynikach badań genetycznych.
🌳 Odkrywamy korzenie.
🧬 Łączymy historie.
❤️ Przywracamy więzi.
Fundacja Dziedzictwo Genetyczne
📚 Źródło:
JRI-Poland, „Repairing the Past: A Mystery Solved and a Family Reunited Through Genealogy”, 23 lipca 2025 r.
https://jri-poland.org/blog/repairing-the-past-a-mystery-solved-and-a-family-reunited-through-genealogy/
Artykuł zawiera szczegółowy opis badań oraz reprodukcje dokumentów archiwalnych.
Amid war, tragedy, memory loss, name changes, fragmented documentation, DNA—and even a birthmark—Michael Tobias, one of JRI-Poland’s founders, helped reconstruct the extended family of a Polish Holocaust (Shoah) survivor named Zuzanna. This research resulted in locating and reconnecting her wi...
