04/09/2017
Wspomnienie o Koledze
Dnia 28 maja 2017 roku zmarł w wieku 85 lat Jerzy Tombacher, prezes Zrzeszenia Pszczelarzy „Apicentrum", długoletni członek zarządu Wojewódzkiego Związku Pszczelarzy w Warszawie.
Wychował się w rodzinie pszczelarskiej. Za mentorów uważał swego ojca – Jana Tombachera oraz Pawła Różnowicza, a w dziedzinie genetyki dr. Andrzeja Zawilskiego. W latach 60. i 70. ubiegłego wieku z ojcem i żoną prowadził w rodzinnej pasiece reprodukcję matek kaukaskich, około 400 sztuk rocznie, unasienianych i nieunasienianych. Od 1970 roku był członkiem zarządu Wojewódzkiego Związku Pszczelarzy w Warszawie, a w kadencji 1980-1984 prezesem zarządu. W latach 70. i 80. XX wieku był odpowiedzialny z ramienia WZP za utrzymanie i selekcję pszczoły Kampinoskiej. We współpracy z Centralną Stacją Hodowli Zwierząt i Ministerstwem Rolnictwa doprowadził do utworzenia Zamkniętego Rejonu Hodowli Pszczoły Kampinoskiej. Opracował opis wzorca pszczoły Kampinoskiej, który został przyjęty przez Centralną Stację Hodowli Zwierząt i Oddział Pszczelnictwa w Puławach. Jako jedyny selekcjoner tej pszczoły prowadził wraz z innymi pszczelarzami produkcję matek kampinoskich, zarodowych i użytkowych, matki te unasieniał sztucznie dr Zygmunt Jasiński.
Od 1972 roku współpracował blisko z Władysławem Grabowskim – „ojcem ziołomiodów" i prof. Jerzym Lutomskim – dyrektorem Instytutu Zielarstwa w Poznaniu. W 1983 roku został wiceprezesem Zrzeszenia Pszczelarzy „Apipol" w Krakowie, w ramach którego współpracował z dr. Jerzym Sodzawicznym nad dalszym rozwojem technologii ziołomiodów. Opracował normy zakładowe na wytwarzanie ziołomiodów dla Zrzeszenia „Apipol", a później dla Zrzeszenia „Apicentrum". Mimo oporu ze strony ówczesnego zarządu PZP pokonał trudności administracyjne w zakresie wprowadzenia ziołomiodów na rynek. W celu efektywnej produkcji ziołomiodów, zaproponował ul o ramce równej połowie wysokości ramki Langstrotha, stosowany do dzisiaj jako system Apipol.
W 1986 roku był kierownikiem polskiej czteroosobowej ekipy wysłanej przez ZP „Apipol" do Hiszpanii w celu uruchomienia nowoczesnej pasieki w prowincji Estremadura. Trzymano tam pszczoły albo w ulach Layens'a (12 ramek, bez nadstawki), albo w bezdenkach z kory drzewa korkowego z dziką zabudową. Polska ekipa założyła w ulach systemu Apipol 250-pniową pasiekę produkującą miód, ziołomiody, pyłek kwiatowy i mleczko pszczele.
Na życzenie nieodżałowanej pamięci państwa Henryki i Jerzego Makowiczów zajął się promocją bezalkoholowego napoju z kategorii litewskich krupników, wytwarzanego z kaszy, miodu i ziół, znanego ongiś jako „wigor". Jurek zmienił nazwę na „kurdesz", aby pasowała do starej piosenki biesiadnej „Kurdesz nad kurdeszami" nie bacząc na pierwotne znaczenie słowa, a w ślad za tym chwytem reklamowym spowodował uruchomienie produkcji „kurdeszówek" – filiżanek podgrzewanych płomykiem.
Miał usposobienie społecznika. Aktywnie uczestniczył w dyskusjach w Warszawskim Klubie Pszczelarzy jeszcze w czasach, kiedy Klub mieścił się przy ul. Wareckiej w siedzibie Spółdzielczości Ogrodniczej. W 1983 roku był „duszą" przy organizacji trzydniowej imprezy pszczelarskiej z okazji obchodów 25-lecia Klubu, a ostatnio, już na ul. Poznańskiej, z racji patronatu WZP nad Klubem wchodził w skład klubowej rady programowej.
Rozległa wiedza pszczelarska sprawiła, że był wykładowcą, można by rzec, od zawsze. Czerpał radość nie tylko z kontaktu z pszczołami, ale i z pszczelarzami, słuchaczami. Prowadził prelekcje dla pszczelarzy i konsumentów miodów. Zapraszany był do wygłaszania wykładów w miejscowościach rozsianych po całej Polsce, m.in. w Bielsku-Białej, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Nowym Sączu, Oławie, Piotrkowie Trybunalskim, Poznaniu, Radomiu, Radzyminie, Warszawie, Wrocławiu i innych. Ponadto pisywał artykuły do prasy pszczelarskiej.
W uznaniu zasług na rzecz pszczelarstwa został wyróżniony: Medalem 40-lecia PRL przez Ministra Rolnictwa (1985), Medalem ks. Jana Dzierżona przez Zarząd PZP (2002), Plakietką 30-lecia Hodowli Pszczół przez Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt (2005), statuetką ks. Jana Dzierżona przez Zarząd PZP (2008).
Odszedł przedwcześnie, miał plany, których nie zdążył zrealizować. Na zawsze pozostanie w naszej pamięci.
Krzysztof Jaworski, sekretarz WZP-Warszawa
http://www.miesiecznik-pszczelarstwo.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=339:wspomnienie-o-koledze-082-17&catid=18:rok-2017&Itemid=26
