13/07/2026
W cyklu wracamy do wystawy wizji rozwoju prawego brzegu miasta i planach na Warszawę z lat 30. XX wieku. 🧱 Dziś o przyszłości tych samych miejsc opowiada wystawa „Plany na przyszłość” w Warszawskim Pawilonie Architektury ZODIAK. 🏙️
Stolica młodego państwa planowała organizację Powszechnej Wystawy Krajowej, poświęconej nowoczesnej architekturze i urbanistyce. Przedsięwzięcie zaplanowano na prawym brzegu Wisły, w rejonach Saskiej Kępy, Gocławia i dzisiejszego Portu Praskiego, pełniącego wówczas funkcje przemysłowe. ⚙️
Plan zakładał stworzenie nowoczesnej dzielnicy z reprezentacyjnymi osiami widokowymi, modernistyczną zabudową i terenami publicznymi. Echa tych wystawienniczych planów do dziś widoczne są w nazwach ulic Saskiej Kępy – takich jak: Afrykańska, Francuska czy Ateńska. 🗺️
🏗️ To właśnie wtedy pojawiły się pierwsze koncepcje stadionu narodowego oraz nowego lotniska pasażerskiego na Gocławiu. Istniejące lotnisko na Okęciu, rozmiarem przypominało prowincjonalny dworzec kolejowy. Ambicje Warszawy były większe. ✈️ Nowy port lotniczy miał powstać zgodnie z hasłem prezydenta Stefana Starzyńskiego „frontem ku Wiśle” – z terminalem blisko rzeki.
📐 W 1937 roku SARP ogłosiło konkurs architektoniczny na projekt portu lotniczego na Gocławiu, wybór miejsca miał sprzyjać wszystkim możliwym środkom transportu. Konkursu ostatecznie nie rozstrzygnięto, jednak najbliżej wizji władz II RP był projekt Zbigniewa Czecha i Janusza Kieszkowskiego, obejmujący hangary, terminale, osiedle mieszkaniowe i tereny rekreacyjne z przystanią wodną. 🚤
Makieta arch. Juliusza Nagórskiego pokazywana w ramach wystawy „Warszawa wczoraj, dziś, jutro” w 1938 – 1939 r. pokazuje, jak ważny dla rozwoju Warszawy miał być prawy brzeg Wisły – w tym, dzisiejszy Port Praski.
⚓ Masterplan lotniska na Gocławiu nigdy nie został zrealizowany, jednak idea miasta zwróconego „frontem ku Wiśle” w Porcie Praskim pozostaje aktualna. Jej współczesny wymiar jest obecny w projekcie Doków – osiedla z mariną, bulwarem spacerowym, usługami i terenami zielonymi. 🌿
Doki w Porcie Praskim można zobaczyć do końca lipca na wystawie „Plany na przyszłość” w Warszawskim Pawilonie Architektury ZODIAK.