29/04/2026
Sztuczna inteligencja to dziś realne wsparcie w pracy – usprawnia i przyśpiesza wiele procesów. Korzystając z AI, nadal obowiązują przepisy prawa, w szczególności RODO, a także nowe regulacje wynikające z AI Act.
Należy podkreślić, że AI Act nie zastępuje RODO – oba akty stosuje się równolegle. RODO chroni dane osobowe, a AI Act reguluje sposób korzystania z systemów AI i ogranicza ryzyka z nimi związane.
1. Zakaz wprowadzania danych osobowych
Do narzędzi AI nie należy wpisywać danych osobowych, takich jak imię, nazwisko, adres czy PESEL.
Nawet pojedyncza informacja daje możliwość identyfikacji osoby i naruszyć przepisy RODO (zasada minimalizacji danych – art.5).
2. Obowiązek weryfikacji informacji
Systemy sztucznej inteligencji, nie zawsze podają poprawne informacje, należy je zawsze dokładnie weryfikować.
Zgodnie z RODO (art. 5 ust.1 lit. d oraz ust. 2) dane muszą być prawidłowe i rzetelne, a za ich wykorzystanie odpowiada organizacja – nie narzędzie AI.
3. Zakaz udostępniania dokumentów urzędowych
Do systemów sztucznej inteligencji nie powinny trafiać treści związane z działalnością danej organizacji – pisma, analizy, projekty czy też inne materiały wewnętrzne.
Kluczowe jest, aby takie informacje pozostały w organizacji, wprowadzenie ich do AI może spowodować utratę kontroli nad danymi, a w konsekwencji zwiększyć ryzyko ujawnienia poufnych informacji.
4. Zakaz podejmowania decyzji wyłącznie na podstawie AI
Zakaz podejmowania decyzji wyłącznie na podstawie AI wynika bezpośrednio z art. 22 RODO, który przyznaje osobom fizycznym prawo do tego, aby nie podlegały decyzjom opartym wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu – co ważne, dodatkowo AI Act wprowadza obowiązek zapewnienia nadzoru człowieka nad systemami sztucznej inteligencji. Ostateczna decyzja zawsze powinna należeć do człowieka.
5. Korzystanie wyłącznie z narzędzi zatwierdzonych przez organizację
Należy korzystać wyłącznie z takich narzędzi AI, które zostały dopuszczone przez organizację i spełniają wymagania w zakresie bezpieczeństwa informacji.
Dlaczego? – dzięki temu organizacja ma kontrolę nad tym, gdzie i w jaki sposób przetwarzane są dane, w przeciwnym wypadku występuje duże ryzyko naruszeń i utraty kontroli.
Wynika to z obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa danych oraz z zasad bezpiecznego i kontrolowanego korzystania z systemów AI przewidzianych w AI Act.
6. Zakaz korzystania z prywatnych kont do celów służbowych
Do zadań służbowych powinno się używać wyłącznie narzędzi – kont, udostępnionych przez pracodawcę lub organizację.
Dlaczego to ważne? Dane są odpowiednio zabezpieczone, a kontrola jest w pełni zapewniona, prywatne konta mogą zwiększać ryzyko naruszenia bezpieczeństwa informacji.
7. Zachowanie szczególnej ostrożności wobec prób manipulacji
Szczególnie istotne jest zachowanie wzmożonej ostrożności wobec wiadomości elektronicznych, poleceń czy informacji kierowanych do pracowników danej organizacji – rośnie ryzyko manipulacji oraz wprowadzenia w błąd.
Dotyczy to w szczególności phishing – prób wyłudzenia danych za pomocą fałszywych wiadomości, podszywających się pod instytucje czy konkretne osoby.
Każdą nietypową wiadomość należy zweryfikować, przed podjęciem działań.
8. AI jako narzędzie pomocnicze
Warto zapamiętać, że sztuczna inteligencja powinna pełnić rolę wsparcia w codzienne pracy, w analizowaniu treści, przygotowywaniu materiałów lub porządkowaniu informacji.
Nie zastępuje jednak człowieka – ostateczne decyzje oraz odpowiedzialność pozostają po stronie człowieka.
9. Zasada minimalizacji danych
Korzystając z AI, pracownicy powinni podawać tylko te informacje, które są niezbędne do wykonania zadań, a wszelkie dane pozwalające rozpoznać konkretną osobę lub sprawę – pomijać.
Dlaczego jest to tak bardzo istotne?
To podejście nie tylko zwiększa bezpieczeństwo, ale też realizuje wymogi RODO dotyczące ograniczania zakresu przetwarzania danych.
10. Obowiązek zgłaszania incydentów
Każdy pracownik, który zauważy zdarzenie mogące mieć wpływ na bezpieczeństwo danych czy informacji, powinien niezwłocznie zgłosić je zgodnie z procedurami obowiązującymi w organizacji – przełożonemu lub IOD.
Pamiętajmy, że po zgłoszeniu zdarzenia, to administrator danych (przy wsparciu IOD) dokonuje oceny i analizy. Ustala, czy doszło do naruszenia – jeżeli takie ryzyko występuje, zgłasza do Prezesa UODO w terminie 72 godzin od momentu jego stwierdzenia. (art. 33 RODO).
Czy każdy incydent to faktycznie naruszenie?
Nie każdy incydent jest naruszeniem, ale każde naruszenie poprzedzone jest incydentem.
Dlatego pracownik nie musi sam oceniać, z jakim zdarzeniem ma do czynienia – jego obowiązkiem jest zgłoszenie sytuacji.