Pracownia Archeologiczna w Wolinie przy OAŚKN IAE PAN

03/03/2026

🔘Pracownia Archeologiczna w Wolinie | Ewaluacja 2022–2025: badania wykopaliskowe i ekspertyzy.

Na koniec "ewaluacyjnej serii" przedstawiamy twarde dane z terenu. W latach 2022–2025 Pracownia prowadziła badania wykopaliskowe, nadzory i ekspertyzy, które realnie przekładają się na ochronę dziedzictwa przy inwestycjach oraz na rozwój badań nad wczesnośredniowiecznym Wolinem.

Badania wykopaliskowe:
▪️2021–2023 – Badania archeologiczne w związku z realizacją inwestycji polegającej na rewaloryzacji przestrzeni publicznej Parku Miejskiego w Wolinie.
▪️2022 – Badania archeologiczne w związku z pracami ziemnymi mającymi na celu odsłonięcie istniejącego fundamentu budynku ratusza miejskiego w Wolinie.
▪️2023 – Sondażowe badania archeologiczne na obszarze południowo-zachodniej części dawnej fosy Starego Miasta w Wolinie.

Nadzory archeologiczne (inwestycje i infrastruktura):
▪️2023 – Nadzór archeologiczny podczas budowy przystani morskiej w Wolinie.
▪️2023 – Nadzór archeologiczny w związku z realizacją prac budowlanych polegających na budowie sieci wodociągowej na trasie Wisełka – Domysłów.

Ekspertyzy i dokumentacja specjalistyczna:
▪️2023 – Wykonanie karty ewidencyjnej ruchomego zabytku techniki: wraku średniowiecznej łodzi klepkowej z Kamienia Pomorskiego.

Badania w ramach projektów międzynarodowych:
▪️2025 – Badania na Srebrnym Wzgórzu w ramach wspólnego projektu badawczego z Uniwersytetem w Aarhus:
— „Wolin/Jomsborg’s harbour and the Slavic-Scandinavian Viking Age”
— „Arkæologiske udgravninger i Vikingetidshavnen i Wolin/Jomsborg” (Købmand Ferdinand Sallings Mindefond).

Dziękujemy wszystkim współpracownikom, instytucjom i osobom wspierającym nasze działania — oraz każdemu, kto czytał te posty i kibicował Wolinowi. Do zobaczenia w kolejnym sezonie terenowym!

24/02/2026

🔘Pracownia Archeologiczna w Wolinie | Ewaluacja 2022–2025: konferencje i wystawy

W latach 2022–2025 Pracownia Archeologiczna w Wolinie organizowała konferencje naukowe oraz współtworzyła wystawy, kształtując debatę o dziedzictwie miasta w skali regionalnej, ogólnopolskiej i międzynarodowej.

Konferencje naukowe:
▪️26–28.08.2022 – VI Wolińskie Spotkania Mediewistyczne
„Miasta, które stworzyły Europę. 70 lat polskich badań archeologicznych w Wolinie”.
Współorganizatorzy: Muzeum Regionalne im. Andrzeja Kaubego w Wolinie, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Gmina Wolin, Centrum Słowian i Wikingów Wolin–Jómsborg–Vineta
▪️17–19.06.2024 – VII Wolińskie Spotkania Mediewistyczne
„Chrzest Pomorza w kontekście chrystianizacji krajów nadbałtyckich w dobie średniowiecza. 900-lecie misji św. Ottona z Bambergu na Pomorzu”.
Współorganizatorzy: Muzeum Regionalne im. Andrzeja Kaubego w Wolinie, Gmina Wolin, Gmina Kamień Pomorski, Centrum Słowian i Wikingów Wolin–Jómsborg–Vineta
▪️15.08.2025 – Wolin’s Viking Age Harbour and the Shared Cultural Heritage of Denmark’s and Poland’s Viking History.
Współorganizatorzy: Gmina Wolin, Centrum Słowian i Wikingów Wolin–Jómsborg–Vineta, Uniwersytet w Aarhus.

Wystawy:
▪️16.07.2022 – „Władysław Filipowiak 1926–2014”.
Wystawa Muzeum Regionalnego im. Andrzeja Kaubego w Wolinie
▪️24.01–27.07.2022 – „Wolin Słowian czy Wikingów”.
Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie
(wspólnie z Muzeum Regionalnym im. Andrzeja Kaubego w Wolinie)
▪️21.11.2023 – „Kraj czekający na swego odkrywcę”.
Wystawa Muzeum Regionalnego im. Andrzeja Kaubego w Wolinie prezentowana na Zamku Królewskim w Warszawie
▪️2024 – „Wolin – więcej niż legenda”.
Nowa wystawa stała w Muzeum Regionalnego im. Andrzeja Kaubego w Wolinie, która otrzymała wyróżnienie w konkursie Zachodniopomorskie Muzealne Wydarzenie Roku 2024.

Organizacja konferencji oraz współtworzenie wystaw stanowi istotny element budowania trwałej narracji o Wolinie jako jednym z kluczowych ośrodków wczesnego średniowiecza nad Bałtykiem oraz miejsca ważnego w europejskiej historii regionu.

10/02/2026

🔘Pracownia Archeologiczna w Wolinie | Ewaluacja 2022–2025: od badań do decyzji strategicznych

W latach 2022–2025 działania Pracowni Archeologicznej w Wolinie nie ograniczały się do badań terenowych i publikacji. Konsekwentnie wzmacnialiśmy pozycję Wolina w krajowym i międzynarodowym systemie ochrony dziedzictwa.

◾️Nowa koncepcja Muzeum Regionalnego w Wolinie

Wspólnie z Muzeum Regionalnym im. Andrzeja Kaubego opracowaliśmy nową koncepcję rozwoju muzeum, opartą na aktualnych wynikach badań i nowoczesnym modelu narracji o przeszłości miasta. Założenia przedstawiono w publikacji programowej "Wolin–Jomsborg–Vineta. Kompleks muzealno-turystyczny" (Kokora, Filipowiak 2021). Dokument proponuje odejście od modelu jednej siedziby na rzecz układu rozproszonego — sieci powiązanych obiektów i punktów narracji w przestrzeni miasta oraz nad cieśniną Dziwną. Koncepcja ma charakter długofalowy i zakłada przygotowanie instytucjonalne oraz infrastrukturalne miasta na wzmocnienie rangi dziedzictwa Wolina i rozwój ruchu turystycznego.

◾️Wolin – kandydatura do Pomników Historii i UNESCO

Pracownia koordynuje inicjatywę wpisania Wolina na listę Pomników Historii oraz na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Projekt realizowany jest wspólnie z Muzeum Regionalnym im. Andrzeja Kaubego w Wolinie, Centrum Słowian i Wikingów Wolin-Jomsborg-Vineta. Podpisanie listu intencyjnego otworzyło formalną drogę do uznania ponadlokalnego znaczenia stanowisk archeologicznych Wolina.

◾️Międzynarodowe partnerstwo – Polska i Dania

Instytucje z Polski i Danii — Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Uniwersytet w Aarhus, Muzeum Regionalne im. Andrzeja Kaubego w Wolinie, Muzeum Moesgaard, Gmina Wolin oraz Centrum Słowian i Wikingów Wolin–Jómsborg–Vineta — prowadzą wspólną współpracę badawczą i promocyjną na rzecz dziedzictwa archeologicznego Wolina. Ważną rolę w budowaniu i zacieśnianiu tego partnerstwa odegrał Jego Ekscelencja Ole Toft, Ambasador Królestwa Danii – wcześniej w Polsce, obecnie w Turcji, który w tym okresie skutecznie łączył zaangażowane instytucje i środowiska. W 2024 roku podpisano list intencyjny dotyczący formalnego zawiązania tej współpracy. Dokument sygnowano w obecności Jego Wysokości Fryderyka X, Króla Danii, co podkreśliło międzynarodowy wymiar przedsięwzięcia oraz znaczenie Wolina w historii regionu Morza Bałtyckiego.

◾️Współpraca z z Gminą Wolin

Pracownia Archeologiczna w Wolinie od lat współpracuje z Gminą Wolin przy działaniach związanych z badaniami, ochroną i promocją historii miasta. Wspólne inicjatywy — w tym kandydatura do listy Pomników Historii i UNESCO oraz rozwijanie współpracy polsko-duńskiej — realizowane są przy wsparciu władz samorządowych, w tym Burmistrz Wolina Ewy Grzybowskiej (Ewa Grzybowska)

◾️Dziedzictwo w przestrzeni współczesnej

Dziedzictwo archeologiczne Wolina staje się elementem współczesnej marki regionu. W 2024 roku w Wisełce otwarto czterogwiazdkowy hotel GLAR, którego wystrój konsultowano z pracownikami IAE PAN oraz Muzeum Regionalnego im. Andrzeja Kaubego w Wolinie. W logo obiektu wykorzystano wizerunek słynnego wolińskiego konika odkrytego podczas badań archeologicznych — przykład przenikania wyników badań do współczesnej kultury i gospodarki regionu.
https://www.propertydesign.pl/architektura/104/wyjatkowy_hotel_z_legend_i_skarbow_wyspy_wolin_oto_czterogwiazdkowy_hotel_glar_w_wiselce,47450.html

06/02/2026

🔘Pracownia Archeologiczna w Wolinie | Ewaluacja 2022–2025: obecność w mediach

W latach 2022–2025 badania prowadzone przez Pracownię Archeologiczną w Wolinie regularnie trafiały do opinii publicznej — w Polsce i za granicą. O naszych pracach i odkryciach pisały media o dużym zasięgu, dzięki czemu temat dziedzictwa archeologicznego Wolina wybrzmiał daleko poza środowiskiem specjalistów.

Wśród najważniejszych publikacji międzynarodowych znalazły się m.in.: amerykański New York Times (ok. 12,3 mln subskrybentów; ok. 113 mln odbiorców miesięcznie), francuski Le Point (ok. 9,9 mln czytelników), niemiecki Focus Magazine (ok. 3,3 mln czytelników) oraz duńskie Weekendavisen (ok. 250 tys. czytelników). Temat podejmowały także kluczowe polskie media informacyjne — m.in. TVN24, RMF FM, Tok FM, Radio Jedynka oraz serwisy Polskiej Agencji Prasowej.

Osobno warto wyróżnić materiał popularyzatorski: podcast Karoliny Głowackiej w Radio Naukowe z dr Wojciechem Filipowiakiem, który do tej pory został odsłuchany łącznie ponad 81 tysięcy razy.

Poniżej zestawienie najważniejszych materiałów wraz z linkami.

Media międzynarodowe:
▪️27.08.2025 – Weekendavisen (Dania)
https://www.weekendavisen.dk/ideer/norden-i-jorden?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAYnJpZBEwajk0d01VT0hZam5RaTgxQXNydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR5MVMR5yJOvuuIjcLEDB5yBBa8QAwhnXWiU4xq0I3vsRyKGos6wEpEiObP1cg_aem_wJspbyoQ7is5chwzmRCuEg
▪️21.07.2023 – Focus Magazine (Niemcy)
https://www.focus.de/magazin/archiv/archaeologie-auf-der-suche-nach-der-jomsburg_id_199645677.html
▪️28.05.2023 – Le Point (Francja)
https://www.lepoint.fr/histoire/en-pologne-la-decouverte-d-une-mysterieuse-cite-fortifiee-viking-28-05-2023-2521989_1615.php?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHto1-YpJVOyyIv7gC674dYlB4L3O3lz61eQFH32IlIYVHtkZeW75egH1nNIg_aem_yzcR2-iYqfNYSyrrRvWPgw
▪️18.05.2023 – The New York Times (USA)
https://www.nytimes.com/2023/05/18/world/europe/poland-vikings-wolin-jomsborg.html?smid=fb-nytimes&smtyp=cur&fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHhGclzGcayZhKrpZXU7maFxuklZNj0P2dq9_nJP1zTr6CS43DCRj2vrH7dDa_aem_9nNVQyN1Vhhpy4VjdjTsdw

Polska – media ogólnopolskie i regionalne (TV, radio, portale):
▪️23.12.2025 – Nauka w Polsce (PAP)
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C111064%2Cpozostalosci-chat-i-setki-przedmiotow-codziennego-uzytku-sprzed-tysiaca-lat?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHu5P0aAwYgaSKskVtq8sKnbSy0qG__MnAlW8KsZcFDxcmASbdwPgFhy5iyfW_aem_oWZv7H2bx07bxA9tlVgOgg
▪️21.08.2025 – Dzieje.pl (PAP)
https://dzieje.pl/wiadomosci/archeolodzy-badaja-wspolna-przeszlosc-wikingow-i-slowian-w-wolinie?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAYnJpZBEwajk0d01VT0hZam5RaTgxQXNydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR7V2_R79E4YwUXnzbnKW96o1z3AO5Swl8nHLgXm2lSu9kEepTrR0b798jZhwQ_aem_rcui394fjYXQhbRMmqZX5Q
▪️16.08.2025 – TVN24
https://tvn24.pl/szczecin/wolin-skupili-sie-na-srebrnym-wzgorzu-tysiace-zabytkow-st8595936
▪️23.02.2025 – TVN24
https://tvn24.pl/szczecin/wolin-beda-szukac-sladow-wikingow-w-wolinie-st8314781
▪️30.01.2025 – RMF FM
https://www.rmf24.pl/regiony/szczecin/news-archeolodzy-z-polski-i-danii-beda-szukac-wikingow-w-wolinie,nId,7902781?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHj9LpW5KltMPS4h6DfrrfckQjj5pDAnK1qzTMk7sETHkL1y7wQKkZbSBRFQH_aem_Uj2XTuyfWkpeanvMfZUdhQ =1
▪️11.03.2025 – Tok FM (podcast „OFF Czarek”)
https://audycje.tokfm.pl/podcast/172238,Jaka-role-odegrali-wikingowie-w-powstaniu-Wolina-kiedys-najwiekszego-miasta-nad-Baltykiem
▪️11.04.2025 – Polskie Radio Jedynka (Eureka)
https://jedynka.polskieradio.pl/artykul/3508679,Sumo---najstarszy-z-japo%C5%84skich-sport%C3%B3w;-projekt-badawczy-zwi%C4%85zany-z-wysp%C4%85-Wolin;-pierwszy-w-dziejach-Ko%C5%9Bcio%C5%82a-synod-biskup%C3%B3w;-Zaprasza-Katarzyna-Kobylecka
▪️22.06.2023 – Polska Agencja Prasowa (PAP)
https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1588003%2Cwzgorze-wisielcow-w-wolinie-archeolodzy-wysuwaja-hipoteze-ze-znajdowala?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHmQ7_0QoZOA2QNWFCJ0gRU-93mxhEHCzeySqVQVftQdvLn-uv-9TsNtZIOtW_aem_JKixPSjv-Xee_FlSrWV_Qg
▪️17.02.2025 – Nauka w Polsce (PAP)
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C106634%2Carcheolodzy-zbadaja-wspolna-przeszlosc-wikingow-i-slowian-w-wolinie.html?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHlQG9nUpT8SS_4N7avE5B2ywhrSoCCc4ITdGc2R-PdnM-rYOF2EXe4OeNjdK_aem_cvYOrbRZ83GMtDXqAxBPOg

Radio Szczecin (materiały radiowe):
▪️15.08.2025
https://radioszczecin.pl/1,492738,ten-projekt-moze-byc-przelomowy-kolejne-znalezis?fbclid=IwY2xjawPPU89leHRuA2FlbQIxMABicmlkETBqOTR3TVVPSFlqblFpODFBc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHhUrH6yNcLbbROjm6kSFgu_qSAHpTtMt3VcMTV0d98tf4o3ap1SiQIdVw5NR_aem_S0aJnq43Tgcosz07BlIUpw
▪️02.08.2025
https://radioszczecin.pl/1,492152,wykopaliska-archeologiczne-w-wolinie-badacze-zac?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAYnJpZBEwajk0d01VT0hZam5RaTgxQXNydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR5eUZ-IO7VFaI_PS5IA1CnzVW-4IMJv1mEBOkRtJ7qVz4p-W2n4rBXDOcSPHw_aem_f90dmYhotpC23F_Gty8iVQ
▪️30.07.2025
https://radioszczecin.pl/1,492030,najnowsze-odkrycia-archeologow-w-wolinie-zdjecia?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAYnJpZBEwajk0d01VT0hZam5RaTgxQXNydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR5SLAexIUWSWg3cbEBo2GcDkrZ8RfT6SJDLnqd8ahXsr0HFalWbcboRTptgMA_aem_mTAs6x1lhtcrTKxWok55eA
▪️07.07.2025
https://radioszczecin.pl/1,490855?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHtGLv_VKdlKsH7IiT4rXbPe1kfclztzJUHTOtUfMYxWVBNgw7och8Lp6_t1s_aem_KOxj8ZNcvPsK_po8rCOGtw
▪️23.04.2025
https://radioszczecin.pl/1,487121?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHmYy2TZAG_EMnAXd24erAJvqHlpjk99MV75XRsUjZH4xPCe0VaVrkBI8riBl_aem_dXndB9H6UHGlK2W6JppEtg
▪️31.01.2025
https://radioszczecin.pl/1,483203,pierwsze-miedzynarodowe-badania-archeologiczne-w?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHrHssSKbLtfR0zd7St1xZxkhscDxZLPBZvB--MafQvayc6Iccr1_T2RNdFQK_aem_u-m42WPZbmff1pmx-qJTkg
▪️11.06.2024
https://radioszczecin.pl/276,13150,jubileusz-chrystianizacji-pomorza-zachodniego?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHlLGNL6NECokM0gc9mR-0xqJDCuBgMlNdzPoxQbL7inC174bz3m7eCI5VtIc_aem_YDZfP_m_9PydtH5Sm_XBwg
▪️02.06.2024
https://radioszczecin.pl/172,9494,otton-z-bambergu-900-lat-temu-ochrzcil-pomorze-r?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHm3n-kVC-MtBJEs9ovr8V6BkgB8-9IiYBhZsBeRnAeiAOjIz-xblLpMnwnTu_aem_zicY1buIyUxn0vShCnyiPQ

Polska – prasa i czasopisma:
▪️04.06.2023 – Tygodnik Powszechny
https://www.tygodnikpowszechny.pl/wolin-wyspa-wikingow-183565?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHksB5jdsmvFNPlR3zSuHjn7vmWC32tFe2bufoWV36JCWcz5ou2iChcZ_B7My_aem_Lco7x2Sj31xiQ3YotkYeFQ
▪️08.07.2022 – Dziennik.pl (Historia)
https://wiadomosci.dziennik.pl/historia/artykuly/8488103,krol-harald-sinozeby-wikingowie-dania-norwegia-grob-polska-odkrycie-wiejkowo-wyspa-wolin.html?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODgyMDA4OTIAAR5MVMR5yJOvuuIjcLEDB5yBBa8QAwhnXWiU4xq0I3vsRyKGos6wEpEiObP1cg_aem_wJspbyoQ7is5chwzmRCuEg

Podcasty / wideo:
▪️24.04.2025 – Radio Naukowe (Karolina Głowacka) – rozmowa z dr W. Filipowiakiem
https://www.youtube.com/watch?v=MsGFCjw9ciI&t=1s
▪️07.02.2025 – Radio Szczecin (wideo)
https://www.youtube.com/watch?v=ekwyn-e4uRI&t=87s

05/02/2026

🔘Pracownia Archeologiczna w Wolinie | Ewaluacja 2022–2025: konferencje, wykłady i edukacja

Badania nad Wolinem to nie tylko prace terenowe i publikacje, ale także stała obecność w międzynarodowej i krajowej dyskusji naukowej oraz działania popularyzujące tę wiedzę. W latach 2022–2025 wyniki badań prowadzonych w Pracowni Archeologicznej w Wolinie, były prezentowane podczas konferencji naukowych, wykładów specjalistycznych, wystąpień popularnonaukowych oraz działań edukacyjnych.

Konferencje naukowe i seminaria międzynarodowe:

▪️2022 – Bałtyckie miasta portowe. Wymiana, konflikty, historia powiązana, Kulice
Referat: W. Filipowiak – Port and maritime contacts of early medieval Wolin.
▪️2022 – VI Wolińskie Spotkania Mediewistyczne. Miasta, które stworzyły Europę. 70 lat polskich badań archeologicznych w Wolinie, Wolin
Referat: W. Filipowiak – 70 lat badań archeologicznych w Wolinie. Przebieg, wyniki.
▪️2022 – VII Kongres Mediewistów Polskich. Wielokulturowość średniowiecza. Ludzie i idee, Katowice
Referat: W. Filipowiak – Mytherality – myth and material culture on the example of early medieval Wolin and the legend and myth of Jómsborg.
▪️2023 – Wykład specjalistyczny na Uniwersytecie w Bergen
W. Filipowiak – Wolin: Town from the Marshes and the Question of Jómsborg.
▪️2023 – Complex Stratigraphies and High-Resolution Excavation: The Next Frontier, Aarhus
Referat: W. Filipowiak – Wolin. Legacy and new plans.
▪️2025 – Wolin’s Viking Age Harbour and the Shared Cultural Heritage of Denmark’s and Poland’s Viking History, Wolin
Referat: W. Filipowiak – Early Medieval Wolin and Connections to Denmark.
▪️2025 – Stan i potrzeby badań nad wczesnym średniowieczem w Polsce – 40 lat później, Chęciny, Poster: W. Filipowiak – Dawne i nowe badania nad wczesnośredniowiecznym Wolinem
K. Kokora – Wczesnośredniowieczne szklarstwo w Polsce: stan badań, luki i nowe pytania z perspektywy Pomorza i emporiów.
▪️2025 – A decade of UrbNet: closing in and zooming out, Aarhus
Referat: W. Filipowiak, K. Kokora, S.M. Sindbæk, S.M. Kristiansen, G. Marras – High-definition archaeology approach to ports, harbours, islands, land- and waterscapes in early medieval Wolin.
▪️2025 – Viking Ship Museum’s future narratives, Roskilde
Referat: W. Filipowiak – Wends and the Baltic in the Late Viking Age.

Wystąpienia i wykłady popularnonaukowe:

▪️2022 – Wolin – wczesnośredniowieczna republika, Miejska Biblioteka w Szczecinie (cykl „Pomerania incognita. Spotkania z pomorską przeszłością”), W. Filipowiak.
▪️2023 – Miasto z bagien i twierdza Jómsborg oraz gdzie nie pochowano Haralda Sinozębego, Noc Muzeów w Wolinie, W. Filipowiak.
▪️2023 – Na tropie Jómsborga, wydarzenie „Po-Morskie Opowieści”, Grodzisko w Lubinie, W. Filipowiak, K. Kokora.

Edukacja i kształcenie młodych badaczy:

▪️2023 – wykłady W. Filipowiaka podczas Międzynarodowej Szkoły Letniej „Wolin/Jómsborg: miejsce spotkania Słowian i Skandynawów w średniowieczu”.

04/02/2026

🔘Pracownia Archeologiczna w Wolinie | Ewaluacja 2022–2025: publikacje

Prezentujemy zestawienie publikacji naukowych dotyczących Wolina, opublikowanych w latach 2022–2025, których autorami lub współautorami są pracownicy Ośrodka Archeologii Średniowiecza Krajów Nadbałtyckich IAE PAN, w tym Pracowni Archeologicznej w Wolinie.

▫️Filipowiak W. 2022, Korabnictwo Wolina 800-1200: studium archeologiczne, Szczecin.

▫️Kokora K., Filipowiak W., Maliński P. 2024 (red.), Legenda Winety. Komentarz współczesny, dodatek do Kiersnowski R. Legenda Winety, studium historyczne, wydanie II, Wolin.

▫️Filipowiak W. 2022, Est sane maxima omnium, quas Europa claudit, civitatum. Adam of Bremen and the estimation of size and population of early medieval Wolin, [w:] Adam of Bremen’s Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum Origins, Reception and Significance, G. Bartusik, R. Biskup, J. Morawiec (red.), London, s. 273-281.

▫️Filipowiak W., Kokora K. 2022, Report on the jubilee international conference “Towns that created Europe. 70 years of Polish archaeological research in Wolin”, Wolin, 26-28.08.2022, Sprawozdania archeologiczne 74/2, s. 367-372.

▫️Kowalski K., Filipowiak W. 2023, Profesor Władysław Filipowiak (1926–2014). Kształtowanie tożsamości regionalnej Pomorza Zachodniego, [w:] Po nich dziedziczymy. Materiały opracowane z okazji obchodów Zachodniopomorskich Dni Dziedzictwa 2022, M. Witek, A. Bartczak (red.), Szczecin, s. 169–184.

▫️Baug I., Filipowiak W., Jansen James Ø., Røhr Sørlie T. 2024, Norse Whetstones in Slavic Areas—Indicators of Long-Distance Networks During the Viking Age and the Middle Ages, Medieval Archaeology 68/1, s. 48-71.

▫️Rębkowski M. 2024, Przestrzeń i zabudowa lokacyjnego Wolina, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 72/4, 416-431.

▫️Dworaczyk M. 2024, Próba rekonstrukcji wyrobu wczesnośredniowiecznych naczyń glinianych z Wolina i chronologia ich użytkowania, Przegląd Archeologiczny 72, 187-213.

▫️Filipowiak W. 2025, New 14C Dating of the Silver Hill settlement in Wolin and the Question of the Origins and Urbanisation Model of the Early Medieval Town, Praehistorische Zeitschrift, https://doi.org/10.1515/pz-2025-2006.

▫️Rębkowski M. 2025, New Shape of an Old Town. Urban Space and Fabric of Late Medieval Wolin (Pomerania), Forma Civitatis International Journal of Urban and Territorial Morphological Studies 5/1, 16-36.

03/02/2026

🔘Pracownia Archeologiczna w Wolinie | Ewaluacja 2022–2025: granty

W Polsce co kilka lat państwo rozlicza dorobek instytucji naukowych w tzw. ewaluacji. Teraz przychodzi moment, w którym te wyniki trzeba zebrać i pokazać, więc przedstawiamy, co zrobiliśmy w Pracowni Archeologicznej w Wolinie przy OAŚKN IAE PAN w latach 2022–2025. Zespół był w większości jednoosobowy (2022–2025: dr Wojciech Filipowiak; 2025: dr Karolina Kokora), a mimo tego pozyskaliśmy, aż 5 grantów naukowych na badania i działania związane z Wolinem oraz jego wczesnośredniowiecznym dziedzictwem:

◾️2022–2023 | Narodowe Centrum Nauki, MINIATURA 6 – Geneza i dynamika osadnictwa wczesnośredniowiecznego na „Srebrnym Wzgórzu”. Rozpoznanie problematyki datowania północnej dzielnicy Wolina za pomocą metody 14C AMS, nr 2022/06/X/HS3/00647

◾️2023 | Ministerstwo Nauki i Edukacji, Doskonała Nauka II – Wsparcie konferencji naukowych – Chrzest Pomorza. Europejska konferencja na 900-lecie misji chrystianizacyjnej św. Ottona z Bambergu

◾️2024 | Aarhus Universitets Forskningsfond – Wolin/Jomsborg’s harbour and the Slavic-Scandinavian Viking Age, nr AUFF-E-2024-9-32 (wspólnie z prof. Sørenem M. Sindbækiem z Uniwersytetu w Aarhus)

◾️2024 | Købmand Ferdinand Sallings Mindefond – Arkæologiske udgravninger i Vikingetidshavnen i Wolin/Jomsborg (wspólnie z prof. Sørenem M. Sindbækiem z Uniwersytetu w Aarhus)

◾️2025 | Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, NPRH – Ujście Odry we wczesnym średniowieczu. Srebrne Wzgórze w Wolinie – edycja źródeł archeologicznych, nr NPRH/DN/SP/0164/2024/14

🔘Dzięki tym projektom mogliśmy – i nadal możemy – prowadzić badania oraz skutecznie chronić i dokumentować to, co w Wolinie najcenniejsze, a wyniki przekładać nie tylko na publikacje, lecz także na muzealną narrację dostępną dla mieszkańców i odwiedzających.

W kolejnych postach przedstawimy kluczowe rezultaty okresu 2022–2025: aktywność naukową (publikacje i konferencje), prace terenowe i ekspertyzy oraz działania muzealne i upowszechniające.

12/01/2026

Poznajcie Johana Trap-Godau — duńskiego studenta archeologii, który na kilka miesięcy zamienił Aarhus na Wolin.

Johan odbywał staż naukowy w Pracowni Archeologicznej w Wolinie (28.07–28.11). Jest studentem archeologii na Uniwersytecie w Aarhus i pracował w ramach dwóch projektów badawczych finansowanych przez AUFF i SALLING Fondene, brał też udział w wykopaliskach na Srebrnym Wzgórzu.

Podczas stażu poznawał realia pracy IAE PAN, zgłębiał literaturę o szkutnictwie i portach oraz współpracował z dr. Wojciechem Filipowiakiem nad planem badań magisterskich i doktorskich dotyczących wczesnośredniowiecznych portów Europy Północnej — z mocnym akcentem na Wolin.

Johan jest życzliwy, ciekawy świata i zawsze można było na nim polegać — a jego opowieści (w tym te o pracy na lotnisku w Grenlandii) będziemy długo pamiętać.
A skoro już o Grenlandii mowa: pozdrowienia z Jomsborga dla Grenlandczyków, Duńczyków i „jeszcze jednego psiego zaprzęgu” z Patrolu Syriusza💪🔥. Trzymajcie się dzielnie — dużo spokoju, bezpieczeństwa i dobrych ludzi dookoła🇩🇰🇵🇱🤍❤️.

29/12/2025

W Nauka w Polsce, serwisie Polskiej Agencji Prasowej, ukazał się artykuł Pani Eweliny Krajczyńskiej-Wujec na temat naszych badań archeologicznych na Srebrnym Wzgórzu w Wolinie. Polecamy!

Pozostałości czterech chat o nieznanej dotąd konstrukcji, setki przedmiotów codziennego użytku i możliwe ślady wczesnośredniowiecznego portu odkryli archeolodzy podczas badań w Wolinie. Znaleziska sugerują, że historia miasta i jego mieszkańców może być bardziej złożona, niż dotąd...

05/12/2025

🔹W dniu 3 grudnia odbyła się gala wręczenia nagród w najważniejszym muzealnym konkursie w naszym regionie – „Zachodniopomorskie Wydarzenie Muzealne Roku”, organizowanym przez Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego oraz Stowarzyszenie Muzealników Polskich (Oddział Zachodniopomorski).

🔹Z ogromną radością informujemy, że dr Karolina Kokora i dr Wojciech Filipowiak otrzymali wyróżnienia w dwóch z trzech kategorii – w tym w tej najważniejszej: Działalność Wystawiennicza – za wystawę „Wolin – więcej niż legenda”, której byli kuratorami (wspólnie z dr. Piotrem Oleksym i dr. Piotrem Malińskim), zrealizowaną w Muzeum Regionalnym im. A. Kaubego w Wolinie.

🔹Doceniono także działalność wydawniczą:
• wznowienie „Legendy Winety” Ryszarda Kiersnowskiego (wyróżnienie dla redaktorów dr Karoliny Kokory, dr. Wojciecha Filipowiaka i dr. Piotra Malińskiego).
• oraz książkę „Nad Dziwnę i Świnę”,(wyróżnienie dla redaktorów dr Karoliny Kokory, dr. Piotra Oleksego i dr. Piotra Malińskiego), obie publikacje wydane przez Muzeum Regionalne im. A. Kaubego w Wolinie.

🔹To dla nas naprawdę ważny moment. Pracownia Archeologiczna od samego początku czynnie wspiera działalność muzealniczą w Wolinie – tym bardziej cieszy, że efekty tej wspólnej pracy zostały zauważone i docenione w tak ważnym konkursie. To ogromne wyróżnienie i autentyczna radość dla całego zespołu.

Składamy serdeczne gratulacje dla wszystkich pozostałych laureatów.

Dziękujemy za zdjęcia panu Robertowi Stachnikowi.

15/10/2025

🔹7-8 października część naszego zespołu uczestniczyła w konferencji w Muzeum Łodzi Wikingów w Roskilde pt. "Viking Ship Museum’s future narratives" jako współorganizator (prof. Soren M. Sindbaek) oraz mówcy (prof. Søren M. Sindbæk, dr Gian Battista Marras, dr Wojciech Filipowiak).

🔹Konferencja dotyczyła wielkiego przedsięwzięcia - budowy nowego budynku muzeum oraz wypełnienia go nowymi narracjami krążącymi wokół słynnych wraków łodzi ze schyłkowego okresu wikingów, zwanych od miejsca znalezienia Skuldelev (tu o tym: https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanowisko_w_Skuldelev). Eksperci z różnych stron Europy zostali poproszeni o przedstawienie tematu, który mógłby zostać włączony do planowanego muzeum oraz o udział w debacie nad planowanym przedsięwzięciem.

🔹 Vikingeskibsmuseet i Roskilde to wiodąca placówka prowadząca badania nad szkutnictwem i żeglugą wikingów, od wielu lat wyznaczająca standardy w ekspozycji, analizie i upowszechnianiu wiedzy na ten temat, szczególnie poprzez budowę i żeglugę rekonstrukjami łodzi wikingów. Jesteśmy wdzięczni i zaszczyceni, że mogliśmy wziąć udział w tym wydarzeniu i mieć niewielki wkład w powstające nowe muzeum.

🔹 Oto tematy o których przedstawienie poprosili nas organizatorzy:
➡️prof. Søren M. Sindbæk "International trading networks in Scandinavia in the 11th century"
➡️dr Gian Battista Marras "Environment and landscape use in southern Scandinavia"
➡️dr Wojciech Filipowiak "Wends and the Baltic in the Late Viking Age"

-------------------

🔹On October 7-8, part of our team participated in a conference at the Viking Ship Museum in Roskilde entitled “Viking Ship Museum's future narratives” as co-organizers (Prof. Soren M. Sindbaek) and speakers (Prof. Søren M. Sindbæk, Dr. Gian Battista Marras, Dr. Wojciech Filipowiak).

🔹The conference concerned a major undertaking—the construction of a new museum building and filling it with new narratives surrounding the famous shipwrecks from the late Viking period, named after the place where they were found, Skuldelev (more on this here: https://en.wikipedia.org/wiki/Skuldelev_ships). Experts from various parts of Europe were asked to present a topic that could be included in the planned museum and to participate in a debate on the project.

🔹Vikingeskibsmuseet i Roskilde is leading institution conducting research on Viking shipbuilding and navigation, setting standards for many years in the exhibition, analysis, and dissemination of knowledge on this subject, particularly through the construction and sailing of Viking ship reconstructions. We are grateful and honored to have been able to participate in this event and make a small contribution to the new museum.

🔹Here are the topics the organizers asked us to present:
➡️Prof. Søren M. Sindbæk “International trading networks in Scandinavia in the 11th century”
➡️Dr. Gian Battista Marras “Environment and landscape use in southern Scandinavia”
➡️Dr. Wojciech Filipowiak “Wends and the Baltic in the Late Viking Age”

25/09/2025

PL W dniach 17–19 września 2025 r. braliśmy udział w międzynarodowej konferencji „A decade of UrbNet – closing in and zooming out”, zorganizowanej przez Centre for Urban Network Evolutions (UrbNet), Aarhus University.

W wydarzeniu uczestniczyli dr Wojciech Filipowiak oraz dr Karolina Kokora.

👉 Dr Wojciech Filipowiak zaprezentował referat pt. „Podejście high-definition w archeologii do portów, przystani, wysp oraz krajobrazów lądowych i wodnych we wczesnośredniowiecznym Wolinie”. W swoim wystąpieniu przedstawił także najnowsze wyniki badań prowadzonych na Srebrnym Wzgórzu w ramach polsko-duńskiej współpracy pomiędzy Instytutem Archeologii i Etnologii PAN a Aarhus University, współfinansowanego przez Fundację Salling.

W tym czasie przeprowadziliśmy również badania X-ray zabytków metalowych z naszych wykopalisk w laboratorium Moesgaard Museum. Analizy te pozwalają zajrzeć „do wnętrza” przedmiotów – rozpoznać technikę wykonania, ślady napraw czy ukryte elementy konstrukcyjne – bez ingerencji w ich strukturę.

Konferencja podsumowała dekadę badań prowadzonych w UrbNet i stanowiła okazję do dyskusji nad kluczowymi zagadnieniami w archeologii społeczeństw miejskich. Program obejmował cztery główne bloki tematyczne:

🔹 The evolution of urban networks – globalizacja w ujęciu historycznym i jej współczesne implikacje.
🔹 Circular ancient cities and wicked problems – zarządzanie zasobami, ekologia i wyzwania środowiskowe w dawnych miastach.
🔹 High-definition archaeology and beyond – nowe metody badawcze, od mikromorfologii po izotopy i cyfrową integrację danych.
🔹 Networks urbanism and urban networks – miasta i sieci w perspektywie społecznej oraz środowiskowej.

ℹ️ Czym jest UrbNet?
Centre for Urban Network Evolutions (UrbNet) to prestiżowe centrum badawcze działające przy Aarhus University, finansowane jako Centre of Excellence przez Duńską Narodową Fundację Nauki. Od 2015 r. UrbNet prowadzi pionierskie badania nad rozwojem urbanizmu i sieci miejskich – od świata śródziemnomorskiego po średniowieczną Europę Północną i Ocean Indyjski.

Badacze UrbNet łączą metody nauk humanistycznych i przyrodniczych, stosując nowoczesne analizy chemiczne, izotopowe i biomolekularne. Celem jest rozwój „high-definition archaeology” – podejścia, które pozwala wyjątkowo precyzyjnie datować, lokalizować i interpretować procesy historyczne. Dzięki temu możliwe jest lepsze zrozumienie, w jaki sposób miasta i ich sieci wpływały na rozwój społeczny, gospodarczy i środowiskowy dawnych społeczeństw.

🙏 Serdecznie dziękujemy prof. Sørenowi Sindbækowi i prof. Rubinie Raji za możliwość wzięcia udziału w tej konferencji oraz inspirujące dyskusje.

Była to znakomita okazja do wymiany doświadczeń oraz refleksji nad rolą badań nad dawnymi sieciami miejskimi w zrozumieniu wyzwań współczesności.

ENG On 17–19 September 2025, we took part in the international conference “A decade of UrbNet – closing in and zooming out”, organized by the Centre for Urban Network Evolutions (UrbNet), Aarhus University.

The event was attended by Dr Wojciech Filipowiak and Dr Karolina Kokora.

👉 Dr Wojciech Filipowiak presented a paper entitled “A high-definition archaeology approach to ports, harbours, islands, and land- and waterscapes in early medieval Wolin.” In his talk, he also shared the latest results of research conducted at Srebrne Wzgórze, carried out within the Polish–Danish collaboration between the Institute of Archaeology and Ethnology, Polish Academy of Sciences (IAE PAN) and Aarhus University, co-funded by the Salling Foundation.

During our stay, we also conducted X-ray analyses of metal artefacts from our excavations in the laboratory of the Moesgaard Museum. These examinations allow us to look “inside” the objects – to identify manufacturing techniques, traces of repairs, or hidden structural elements – without damaging their integrity.

The conference marked ten years of UrbNet’s work and created a platform for discussing key issues in the archaeology of urban societies. The program was structured around four main thematic sessions:

🔹 The evolution of urban networks – historical globalization and its contemporary implications.
🔹 Circular ancient cities and wicked problems – resource management, ecology, and sustainability challenges in ancient cities.
🔹 High-definition archaeology and beyond – new research methods, from micromorphology to isotopes and digital data integration.
🔹 Networks urbanism and urban networks – cities and networks in social and environmental perspectives.

ℹ️ What is UrbNet?
The Centre for Urban Network Evolutions (UrbNet) is a prestigious research centre at Aarhus University, funded as a Centre of Excellence by the Danish National Research Foundation. Since its inauguration in 2015, UrbNet has been conducting pioneering research on the development of urbanism and urban networks – from the Mediterranean world to medieval Northern Europe and the Indian Ocean.

Its scholars combine the humanities with the natural sciences, applying advanced chemical, isotopic, and biomolecular analyses. The aim is to develop “high-definition archaeology” – an approach that allows exceptionally precise dating, contextualisation, and interpretation of historical processes. This enables us to better understand how cities and their networks shaped the social, economic, and environmental development of past societies.

🙏 We warmly thank Prof. Søren Sindbæk and Prof. Rubina Raja for the opportunity to take part in this conference and for the inspiring discussions.

This was an excellent occasion to exchange experiences and to reflect on the role of urban network studies in understanding the challenges of today’s world.