14/04/2026
📍 Szanowni Samorządowcy, nowy okres programowania zbliża się bardzo szybko, dlatego już dziś warto uważnie śledzić plany dotyczące środków UE, które nadal pozostają jednym z najważniejszych źródeł finansowania rozwoju lokalnego i regionalnego w Polsce.
💶 W materiałach dotyczących nowego PPKR dla Polski pojawia się kwota **123,3 mld euro**. W tej puli **112,4 mld euro** ma obejmować politykę spójności i Wspólną Politykę Rolną, na poziomie regionalnym przewidywana jest p**a około **35 mld euro**, około **53 mld euro** ma zostać przeznaczone na cele klimatyczne i środowiskowe, a **8,8 mld euro** na Społeczny Fundusz Klimatyczny.
⚙️ Najważniejsza nie jest jednak sama skala środków, ale zmiana modelu wdrażania. Coraz więcej wskazuje na odejście od podejścia skupionego głównie na rozliczaniu kosztów na rzecz modelu, w którym większe znaczenie będą miały **osiągane rezultaty i potwierdzenie postępu wdrażania**. To oznacza większą presję na wykonanie, mocniejszą koordynację centralną i mniejszą elastyczność po stronie instytucji wdrażających.
🏛️ Z perspektywy samorządowej kluczowe jest pytanie, czy około **35 mld euro** dla regionów przełoży się na utrzymanie ich realnej roli we wdrażaniu polityki rozwojowej. Sama alokacja nie gwarantuje jeszcze wpływu na programowanie interwencji. Tym bardziej, że równolegle rośnie znaczenie mechanizmów bardziej scentralizowanych i instrumentów zarządzanych z większym udziałem Komisji Europejskiej.
🌐 To rodzi uzasadnioną obawę o **malejące znaczenie regionów** jako współgospodarzy polityki rozwoju. Dodatkowo niepokój budzi brak wyraźnego odniesienia do **Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych**, które były ważnym narzędziem prowadzenia zintegrowanej polityki rozwoju w miejskich obszarach funkcjonalnych.
⚠️ Wśród ryzyk pojawiają się także: bardziej złożona konstrukcja PPKR, **krótszy cykl rozliczania środków w formule N+1**, niższy poziom dofinansowania oraz utrzymanie powiązania wypłat z oceną praworządności.
🇪🇺 Ważny jest też kontekst europejski. W projektowanych Wieloletnich Ramach Finansowych na lata **2028–2034** wzmacniane są programy zarządzane bezpośrednio przez Komisję Europejską. W tym kontekście wskazuje się **Europejski Fundusz Konkurencyjności** o skali **400–450 mld euro**.
📅 Obecny harmonogram przygotowań zakłada:
📌 **II kwartał 2026 r.** – przygotowanie założeń PPKR,
📌 **IV kwartał 2026 r. – II kwartał 2027 r.** – SOOŚ i dokumentacja dla DNSH,
📌 **do września 2027 r.** – przyjęcie dokumentu przez Radę Ministrów i przekazanie Komisji Europejskiej,
📌 **od września 2027 r.** – negocjacje z Komisją Europejską.
🤝 Dla samorządów to moment, by już teraz myśleć nie tylko o przyszłych projektach, ale też o miejscu regionów i partnerstw terytorialnych w nowym systemie wdrażania. Po 2027 r. stawką będzie nie tylko wysokość środków, ale również to, **kto i na jakich zasadach będzie współdecydował o kierunkach rozwoju**.
