07/08/2026
🔬 Rozwiązanie wakacyjnej zagadki #1
Na zdjęciu widoczne jest świecenie retikuliny, czyli tkanki łącznej, która w nerce tworzy delikatne rusztowanie podtrzymujące jej struktury.
Co ma to wspólnego z celiakią?
Głównym autoantygenem w celiakii jest transglutaminaza tkankowa typu 2 (tTG, TG2) – enzym obecny w różnych rodzajach tkanki łącznej. Możemy go wykrywać m.in. w endomysium na substratach mięśniowych, takich jak przełyk lub jelito, a także w strukturach retikulinowych widocznych np. w wątrobie czy nerce.
Niezależnie od wykorzystanej tkanki antygenem docelowym pozostaje tTG. Dlatego w praktyce diagnostycznej takie reakcje określamy jako związane z obecnością przeciwciał przeciwko endomysium (EMA).
Świecenie retikuliny na przedstawionym preparacie nerki szczura wzbudziło więc silne podejrzenie, że pacjent może mieć przeciwciała przeciwko tTG. U tego pacjenta pediatrycznego, będącego jednocześnie pacjentem kardiologicznym, wykonano następnie oznaczenia przeciwciał przeciwko tTG w klasie IgA oraz EMA IgA. Wyniki poszerzonej diagnostyki pozwoliły rozpoznać celiakię doprowadziły do wdrożenia diety bezglutenowej, po której zaobserwowano również poprawę stanu kardiologicznego.
Ten przypadek pokazuje, dlaczego podczas oceny preparatów IIFT warto uważnie przyglądać się całej tkance – nie tylko pod kątem przeciwciał, do wykrywania których dany substrat został zwalidowany. Czasem dodatkowy, nieoczekiwany wzór świecenia może stać się ważną wskazówką i skłonić do poszerzenia diagnostyki.
Czy podczas rutynowej oceny preparatów zdarzyło się Państwu zauważyć podobne, niespodziewane świecenie? 🔬
