Center for Civil Society and Nonprofit Management

29/09/2026

ในสถานการณ์น้ำท่วม... เรากำลังแก้ปัญหา หรือแค่ซื้อเวลาไปปีต่อปี?

ทุกครั้งที่ฝนตกหนักหรือน้ำหลาก มักจะจบลงที่การทำสิ่งเดิม คือการเสริมคันกั้นน้ำ อุดรอยรั่ว แจ้งเตือนอพยพ แล้วก็รอน้ำลดเพื่อซ่อมแซมใหม่ แต่ด้วยสภาพภูมิอากาศที่แปรปรวนขึ้นเรื่อยๆ "เกณฑ์วิกฤต (Threshold)" หรือจุดที่มาตรการเดิมรับมือไม่ไหว กำลังขยับเข้าใกล้เรามากขึ้นทุกที

ถึงเวลาเปลี่ยนวิธีคิดจากการลงทุนมหาศาลกับ "คำตอบเดียว"

E-ACTS จึงนำเสนอการวางแผนแบบไม่ล็อกคำตอบด้วยเครื่องมือ RAPA (Rapid Adaptation Pathways Assessment) โดย RAPA ไม่ใช่แค่การทำแผนรับมือน้ำท่วมหรือภัยพิบัติทั่วไป แต่คือการมองข้ามช็อตไปถึงอนาคต เช่น

- วันนี้เรารับมือได้แค่ไหน? (เช่น เครื่องสูบน้ำยังทำงานไหว)
- จุดไหนที่ระบบเดิมจะพังทลาย? (เช่น น้ำท่วมถนนเกิน 30 ซม. จนรถผ่านไม่ได้)
- ถ้าถึงจุดนั้น เราจะสลับไปใช้เส้นทางไหนต่อ? (เช่น เปลี่ยนจากการป้องกัน เป็นการสร้างพื้นที่หน่วงน้ำ หรือย้ายศูนย์พักพิง)

การทำถูกเรื่อง ทำถูกเวลา และเปลี่ยนเส้นทางได้ทันก่อนเกิดความเสียหาย คือหัวใจสำคัญของการปรับตัว มาร่วมกันเปลี่ยนความเสี่ยงที่ซับซ้อน ให้เป็นเส้นทางที่จัดการได้จริงผ่านเครื่องมือ RAPA (Rapid Adaptation Pathways Assessment)

ข้อมูลและรายละเอียดของเครื่องมือเพิ่มเติม
https://csnm.kku.ac.th/rapa-rapid-adaptation-pathways-workshop/

#รับมือน้ำท่วม #โลกรวน

21/09/2026

18/09/2026

📚วันที่ 18 กันยายน 2569 เวลา 13.30 น. ศูนย์ประชาสังคมฯ นำโดยดร.นิลวดี พรหมพักพิง ให้การต้อนรับอาจารย์ประจำสาขาวิชาพัฒนาสังคม คณะมนุษยศาตร์และสังคมศาสตร์ ในวาระนิเทศนักศึกษาฝึกงาน 👩‍🎓✨
ในการนี้ได้ร่วมพูดคุย ติดตามการเรียนรู้และประสบการณ์จากการฝึกปฏิบัติงานของนักศึกษา พร้อมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเพื่อพัฒนาการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง

12/09/2026

📅 12 กันยายน 2569
ศาสตราจารย์ ดร.บัวพันธ์ พรหมพักพิง ร่วมเสวนาในประเด็น “บทบาทความร่วมมือจากภาคีอาสา สู่การพัฒนาเชิงพื้นที่ภาคอีสาน” ภายในงานสมัชชาขบวนองค์กรชุมชน-ประชาสังคม ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ “อนาคตอีสาน ดิน น้ำ ป่า ต่อการพัฒนาพื้นที่” 🌾💧🌳

📍ณ โรงแรมราชาวดี รีสอร์ท แอนด์ โฮเทล อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น

🤝 เวทีครั้งนี้จัดโดย สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) ร่วมกับขบวนองค์กรชุมชนและประชาสังคมภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 20 จังหวัด เพื่อเป็นพื้นที่กลางในการสรุปบทเรียนและประสบการณ์การทำงานของเครือข่ายขบวนองค์กรชุมชน แลกเปลี่ยนรูปธรรมความสำเร็จจากการพัฒนาพื้นที่ เชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างภาคีเครือข่าย และร่วมสังเคราะห์ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่ออนาคตของภาคอีสาน 🌱

#ดินน้ำป่า #พลังความร่วมมือ #ภาคีอาสา
#ประชาสังคม #องค์กรชุมชน #อีสานยั่งยืน

04/09/2026

01/09/2026

ขอเชิญเข้าร่วมสนทนาโหมโรง "วงเล็ก" (Share Learning Dialogue) แบบออนไลน์
ชวนทุกคนมาพูดคุยและหาทางออกร่วมกันในประเด็น "การจัดการน้ำผิวดินและน้ำใต้ดิน"
ในวันศุกร์ที่ 4 กันยายน 2569 เวลา 15.00 - 16.30 น.

📢 ขอเชิญเข้าร่วมสนทนาโหมโรง "วงเล็ก" (Share Learning Dialogue) แบบออนไลน์ ชวนทุกคนมาพูดคุยและหาทางออกร่วมกันในประเด็น "การจัดการน้ำผิวดินและน้ำใต้ดิน" 💧

ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้สถานการณ์ปัญหา แนวทาง และนวัตกรรมการจัดการน้ำ เพื่อรับมือกับวิกฤตน้ำท่วม-ภัยแล้ง และสร้างความมั่นคงในการจัดการน้ำอย่างยั่งยืน

โดยวิทยากร ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.โพยม สราภิรมย์ อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมเกษตร คณะวิศวกรรมศาสตร์ และผู้อำนวยการสถาบันทรัพยากรน้ำใต้ดิน มหาวิทยาลัยขอนแก่น

วันศุกร์ที่ 4 กันยายน 2569 เวลา 15.00 - 16.30 น.

รูปแบบออนไลน์ผ่าน Zoom Meeting
Link เข้าร่วม
https://zoom.us/j/92898525832?pwd=IuuAhvtrhcH8JnNJVGTX10vnI25OsO.1
Meeting ID: 928 9852 5832
Passcode: 062722

(หรือสามารถสแกน QR Code เพื่อเข้าห้องประชุมได้ทันที)

#การจัดการน้ำผิวดิน #การจัดการน้ำใต้ดิน #นวัตกรรมการจัดการน้ำ #แก้ปัญหาน้ำท่วมภัยแล้ง

31/08/2026

วิกฤตธารน้ำแข็งถล่มเนปาล สัญญาณเตือนภัยจากภาวะโลกร้อน

เหตุการณ์ธารน้ำแข็งและดินโคลนถล่มครั้งรุนแรงบริเวณชายแดนเนปาล-ทิเบต ไม่ใช่เพียงภัยพิบัติทางธรรมชาติทั่วไป แต่เป็นสัญญาณเตือนภัยที่ตอกย้ำถึงผลกระทบขั้นวิกฤตจาก การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) อย่างชัดเจน อุณหภูมิของโลกที่พุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องกำลังเปลี่ยนโครงสร้างทางภูมิศาสตร์ของเทือกเขาสูงทั่วโลกให้เปราะบาง และกลายเป็น "ภัยเงียบ" ที่พร้อมจะปะทุได้ทุกเมื่อ

สาเหตุหลักของภัยพิบัติครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงอิทธิพลของภาวะโลกร้อนที่เป็นตัวเร่งให้เกิดการพังทลายแบบลูกโซ่ เมื่ออุณหภูมิที่ร้อนขึ้นทำให้ธารน้ำแข็ง หิมะ และชั้นดินเยือกแข็งถาวร (Permafrost) บนเทือกเขาสูงละลาย โครงสร้างของภูเขาจึงสูญเสียความเสถียรและขาดความมั่นคง ส่งผลให้มวลน้ำแข็งและหินยักษ์พังถล่มลงมากั้นแม่น้ำจนเกิดเป็นเขื่อนธรรมชาติ เมื่อเขื่อนนี้รับมวลน้ำไม่ไหวจึงแตกออก กลายเป็นมวลน้ำและโคลนทะลักกวาดล้างพื้นที่ปลายน้ำอย่างฉับพลัน โดยระดับน้ำพุ่งสูงถึง 9 เมตรในเวลาเพียง 30 นาที

ผลกระทบจากความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศในครั้งนี้ สร้างความสูญเสียอย่างประเมินค่าไม่ได้ ชุมชนในหุบเขาที่เปราะบางถูกกลืนหายไปใต้ทะเลโคลน ที่ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต ผู้บาดเจ็บและสูญหายอีกนับพันคน นอกจากนี้ เด็กกว่า 17,000 คนต้องได้รับผลกระทบโดยตรง โรงเรียนพังเสียหายจนการศึกษาต้องหยุดชะงัก เหตุการณ์นี้ชี้ให้เห็นว่า เมื่อธรรมชาติสูญเสียสมดุลจากสภาวะโลกร้อน ชุมชนที่ตั้งอยู่ตามแนวร่องน้ำจะมีเวลาเตือนภัยและเอาชีวิตรอดเพียงไม่กี่นาทีเท่านั้น

แนวโน้มในอนาคตยิ่งทวีความน่ากังวลตราบใดที่วิกฤตสภาพภูมิอากาศยังไม่ถูกแก้ไข ข้อมูลชี้ว่าโลกร้อนกำลังทำให้ธารน้ำแข็งกว่า 3,100 แห่งทั่วโลกมีพฤติกรรมเคลื่อนตัวเร็วผิดปกติ (Glacier Surge) โดยเฉพาะในเทือกเขาคาราโครามที่มีจุดเสี่ยงระดับอันตรายมากถึง 81 แห่ง ภัยคุกคามจากโลกร้อนนี้ไม่ได้จำกัดขอบเขตอยู่แค่เทือกเขาหิมาลัย แต่กำลังส่งสัญญาณเตือนไปยังประเทศที่มีภูมิประเทศคล้ายคลึงกันอย่างนิวซีแลนด์ ที่อาจต้องเผชิญหายนะในรูปแบบเดียวกันหากอุณหภูมิโลกยังคงสูงขึ้น

เพื่อรับมือกับวิกฤตที่ขับเคลื่อนด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ นอกจากการระดมกำลังเจ้าหน้าที่นับหมื่นนายเพื่อกู้ภัยและฟื้นฟูพื้นที่แล้ว สิ่งที่สำคัญที่สุดในระยะยาวคือ "การปรับตัวและตั้งรับ" (Adaptation) ชุมชนเสี่ยงภัยต้องมีระบบเฝ้าระวังและแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าที่รวดเร็วและแม่นยำ เพื่อติดตามความเปลี่ยนแปลงของธารน้ำแข็งที่เกิดจากสภาพอากาศที่แปรปรวน และในระดับมหภาค ทั่วโลกจำเป็นต้องตระหนักและร่วมมือกันลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างจริงจัง เพราะภูเขาน้ำแข็งทั่วโลกกำลังละลายและพร้อมจะพังถล่มลงมาได้เสมอ ตราบใดที่โลกยังคงร้อนขึ้นอย่างต่อเนื่องเป็นลำดับถึงขั้นโลกเดือด

อ้างอิงข้อมูลจาก
SBS Thai. (2569). The Big Brief: ธารน้ำแข็งถล่มในเนปาล ส่งสัญญาณเตือนภัยไกลกว่าเทือกเขาหิมาลัย. https://www.sbs.com.au/language/thai/th/podcast-episode/the-big-brief-280826/p9eq0rn36

Thai PBS. (2569). ภัยพิบัติเนปาลเฉียด 550 ศพ จับตาภัยเงียบโลกร้อน 3,100 ธารน้ำแข็งเสี่ยงแตก. https://www.thaipbs.or.th/news/content/510025

BBC Thai. (2569). เหตุใดนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า ธารน้ำแข็งถล่มน่าจะเป็นสาเหตุอุทกภัยร้ายแรงที่ชายแดนเนปาล-ทิเบต. https://www.bbc.com/thai/articles/cwyzl9r4nq7o

รูปภาพจาก
Reuters. (2569). Before flood catastrophe, Nepal asked China for early warnings as risks mounted. https://www.reuters.com/business/environment/before-flood-catastrophe-nepal-asked-china-early-warnings-risks-mounted-2026-08-30/

#วิกฤตธารน้ำแข็งถล่มเนปาล #ภัยพิบัติเนปาล #ภาวะโลกร้อน

31/08/2026

https://www.facebook.com/share/v/166eRJbPYFk/

22/08/2026