14/10/2026
ข้อมูลทั้งหมดเป็นนโยบายและข้อเสนอของทีมประกันสังคมก้าวหน้า ซึ่งยังต้องผ่านขั้นตอนการพิจารณาของบอร์ดประกันสังคมและการแก้ไขกฎหมายก่อนมีผลบังคับใช้จริง
แต่วันนี้อยากมาแชร์ข้อมูลเกี่ยวกับ สูตรบำนาญ CARE (Career-Average Revalued Earnings) คือระบบการคำนวณเงินบำนาญชราภาพรูปแบบใหม่ที่ สำนักงานประกันสังคม (สปส.) ร่วมพัฒนากับองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) และคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบแล้ว โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างความเป็นธรรมและอุดรอยรั่วของสูตรเดิม
1. เปลี่ยนวิธีคำนวณ: ยึดเงินเดือนตลอดอายุการทำงาน
ข้อแตกต่างที่สำคัญที่สุดระหว่างสูตรเดิมและสูตรใหม่ มีดังนี้:
- สูตรเดิม (FAE): คิดจากฐาน "ค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย" ก่อนเกษียณ
- สูตรใหม่ (CARE): คิดจากฐาน "ค่าจ้างเฉลี่ยทุกเดือนตลอดระยะเวลาที่ส่งเงินสมทบ" โดยปรับมูลค่าเงินในอดีตให้เป็นมูลค่าเงินปัจจุบันตามดัชนีเงินเฟ้อ (Revaluation) ทำให้มูลค่าเงินไม่ลดลงตามกาลเวลา
2. เงื่อนไขและสิทธิประโยชน์สำคัญ
- คิดเงินเพิ่มตามจริงทุกเดือน: สูตรเดิมจะเพิ่มอัตราบำนาญให้ 1.5% ทุกการส่งครบ 12 เดือน (หากมีเศษเดือนจะถูกปัดทิ้ง) แต่สูตร CARE จะคิดเพิ่มให้เป็นรายเดือน เดือนละ 0.125% ส่งกี่เดือนก็นำมาคำนวณทั้งหมด เงินสมทบไม่สูญเปล่า
- คืนเงินบำเหน็จเต็มจำนวน: สำหรับผู้ที่ส่งเงินสมทบไม่ถึง 12 เดือน สูตรเก่าจะคืนเฉพาะส่วนของลูกจ้าง แต่สูตรใหม่จะ คืนให้ครบถ้วนทั้ง 3 ส่วน (ส่วนของลูกจ้าง + นายจ้าง + ผลประโยชน์ตอบแทน)
- การันตีบำนาญขั้นต่ำ: ทางกลุ่ม ประกันสังคมก้าวหน้า มีนโยบายผลักดันเสริมเพิ่มเติมในส่วนของ สูตร CARE + ปรับขึ้นทุกปี + การันตีบำนาญขั้นต่ำ เพื่อให้สอดรับกับสภาวะค่าครองชีพ
3. ใครได้ประโยชน์จากสูตร CARE มากที่สุด?
- ผู้ที่เปลี่ยนจาก ม.33 มาเป็น ม.39 ช่วงท้าย: สูตรเดิมจะดึงฐานเงินเดือน 60 เดือนสุดท้ายลดลงไปเหลือสูงสุดแค่วันละ 4,800 บาท ทำให้บำนาญหายไปมหาศาล แต่ สูตร CARE จะดึงเงินเดือนช่วง ม.33 เก่าในอดีตมาร่วมคำนวณด้วย ทำให้ได้บำนาญเพิ่มขึ้นสูงสุดราวๆ 87%
- ผู้ที่รับบำนาญอยู่แล้ว: หาก สปส. นำสูตรใหม่มาคำนวณย้อนหลังแล้วพบว่าผู้รับบำนาญเดิมได้เงินเยอะขึ้น จะปรับเพิ่มเงินงวดถัดไปให้ทันที (แต่หากคำนวณแล้วได้น้อยลง จะยังคงจ่ายอัตราเดิมตลอดชีวิต ไม่มีการลดเงิน)
4. มาตรการชดเชยช่วงเปลี่ยนผ่าน 5 ปี
เพื่อไม่ให้ผู้ประกันตนที่วางแผนเกษียณได้รับผลกระทบกะทันหัน รัฐบาลมีมาตรการดูแลส่วนต่างสำหรับผู้ที่เกษียณใน 5 ปีแรก (ปี 2569 - 2573) ดังนี้:
• เกษียณปีที่ 1: หากสูตรใหม่ได้เงินน้อยกว่าสูตรเดิม ประกันสังคมจะ ชดเชยส่วนต่างให้ 100% (ได้รับเงินเท่ากับสูตรเดิม)
• เกษียณปีที่ 2: ชดเชยส่วนต่างให้ 80%
• เกษียณปีที่ 3: ชดเชยส่วนต่างให้ 60%
• เกษียณปีที่ 4: ชดเชยส่วนต่างให้ 40%
• เกษียณปีที่ 5: ชดเชยส่วนต่างให้ 20%
• หลังจากปีที่ 5 เป็นต้นไป จะเปลี่ยนไปใช้สูตร CARE อย่างเต็มรูปแบบ 100%
ผู้เขียนหวังเป็นอย่างยิ่งผู้ประกันตนทุกคนจะได้รับสิทธิประโยชน์อย่างเต็มที่ เหมือนดั่งที่เราจ่ายอย่างเต็มที่มาตลอดเช่นกัน