21/01/2026
การผงาดของจีน (1)
สงครามถือเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่สำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่ศึกษาในสาขาวิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เนื่องจากสงครามก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ที่สุดต่อระบบระหว่างประเทศ ในศตวรรษที่ 20 มีสงครามเกิดขึ้นมากมายระหว่างประเทศต่างๆ ทั่วโลก สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง (ค.ศ. 1914-1918) ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 9 ล้านคนในสนามรบของยุโรป ต่อมาสงครามโลกครั้งที่สอง (ค.ศ. 1939-1945) ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 50 ล้านคน โดยมากกว่าครึ่งหนึ่งของผู้เสียชีวิตเป็นพลเรือน
หลังจากสงครามโลกทั้งสองครั้ง โลกตกอยู่ภายใต้สภาวะสงครามเย็น ซึ่งเป็นการเผชิญหน้าระหว่างสองมหาอำนาจหลักคือ สหภาพโซเวียตและพันธมิตรในกลุ่มสมาชิกสนธิสัญญาวอร์ซอ(Warsaw Pact) กับสหรัฐอเมริกาและพันธมิตรในองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ (NATO) แม้ว่ารัฐมหาอำนาจผู้นำไม่ได้ทำสงครามสู้รบกันโดยตรง แต่ส่งผลทำให้เกิดสงครามตัวแทนในหลายพื้นที่ทั่วโลก เช่น คาบสมุทรเกาหลี เวียดนาม อัฟกานิสถาน นิการากัว แองโกลา เอลซัลวาดอร์ นอกจากนี้ยังมีสงครามระดับอนุภูมิภาค เช่น สงครามระหว่างกลุ่มรัฐอาหรับกับอิสราเอล และสงครามระหว่างอิหร่านกับอิรัก
การผงาดขึ้นของจีน(Rising China)เป็นหนึ่งในหัวข้อสำคัญของการอภิปรายในหมู่นักวิชาการและผู้กำหนดนโยบายต่างประเทศมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 20 จนถึงปัจจุบัน การเติบโตทางเศรษฐกิจของจีนมีผลผลิตรวมสูงถึง 5.88 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2010 ซึ่งมากกว่าการเติบโตในปี 1978 ถึง 16 เท่า และสัดส่วนเศรษฐกิจของจีนได้เพิ่มขึ้นเป็น 9.3% ของการเติบโตทางเศรษฐกิจรวมทั่วโลก จากเดิมที่มีเพียง 1.8% นอกจากนี้ จีนยังได้ขยายอิทธิพลทางทหาร เพิ่มความต้องการด้านพลังงาน และมีส่วนเกี่ยวข้องกับการอ้างอำนาจอธิปไตยเหนือดินแดนกับประเทศเพื่อนบ้าน
สถานการณ์เหล่านี้ได้นำไปสู่คำถามเกี่ยวกับการ "ผงาดขึ้นอย่างสันติ" (Peaceful Rise)ของจีน นักวิชาการบางส่วนมองว่าจีนไม่สามารถก้าวขึ้นมาอย่างสันติได้ ในขณะที่บางส่วนเชื่อว่าในที่สุดแล้วจีนจะก้าวขึ้นมาเป็นมหาอำนาจที่รักสันติ จนถึงปัจจุบัน ความเห็นเหล่านี้ยังคงไม่มีข้อสรุปที่เป็นเอกฉันท์ ประเด็นดังกล่าวนี้จะส่งผลกระทบต่อทั้งระดับบุคคล องค์กรเอกชน และรัฐบาล ไม่ว่าสุดท้ายแล้วการผงาดขึ้นมาของจีนจะนำไปสู่สันติภาพของโลกหรือไม่ก็ตาม
บทความนี้คือจุดเริ่มต้นสร้างความเข้าใจต่อการผงาดขึ้นมาของจีนในศตวรรษที่ 21
